મુખ્ય મુદ્દાઓ માર્ચ 2026 સુધીમાં, 23 રાજ્યો અને 4 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 1,656 બજારોને જોડવામાં આવશે. માર્ચ, 2026 સુધીમાં, ઇ-નામ પ્લેટફોર્મ પર 1.80 કરોડથી વધુ ખેડૂતો, 2.73 લાખ વેપારીઓ અને 4,724 ખેડૂત-ઉત્પાદક સંગઠનોની નોંધણી કરાઈ હતી. વર્ષ 2016થી માર્ચ 2026 સુધીમાં ₹4.84 લાખ કરોડના મૂલ્ય સાથે કુલ 13.25 કરોડ મેટ્રિક ટનનો વ્યાપાર નોંધાયો હતો. વેપારનું મૂલ્ય 2024માં ₹3.19 લાખ કરોડથી વધીને 2026માં ₹4.84 લાખ કરોડ થયું છે, જે વિસ્તરતા ફલક અને બજારની વધતી ભાગીદારી દર્શાવે છે. માર્ચ 2026 સુધીમાં, તાજેતરના સમયમાં કૃષિ ઉત્પાદનોનું 204.76 લાખ મેટ્રિક ટન ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ રહ્યું હતું, જે સતત કાર્યરત પ્રવૃત્તિ સૂચવે છે. ઈ-નેમ એપ્લિકેશન દ્વારા મોબાઇલ આધારિત ભાવ માહિતી સેવાઓ હેઠળ 247 ચીજવસ્તુઓ આવરી લેવામાં આવી છે.

 

પ્રસ્તાવના

ભારતના સામાજિક-આર્થિક માળખાનો કૃષિ લાંબા સમયથી મુખ્ય આધારસ્તંભ રહ્યો છે, જે દેશના લગભગ અડધા કાર્યબળને આજીવિકા પૂરી પાડે છે અને તેના વિકાસના માર્ગને આકાર આપે છે.ભારતમાં કૃષિ બજાર વ્યવસ્થા ઐતિહાસિક રીતે કૃષિ ઉપજ બજાર સમિતિ (APMC) માળખા હેઠળ સ્થાપિત નિયંત્રિત કૃષિ બજારોના નેટવર્ક દ્વારા વિકસિત થઈ છે, જે સમગ્ર પ્રદેશોમાં કૃષિ પેદાશોના સુવ્યવસ્થિત અને સંગઠિત આદાનપ્રદાનને સુગમ બનાવે છે.

2016 પહેલાં, કૃષિ વ્યાપાર મોટાભાગે વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પ્રચલિત મંડી પ્રણાલીઓ પૂરતો જ મર્યાદિત હતો, જેમાં દરેક બજાર તેના પોતાના આગવા નિયમનકારી માળખા હેઠળ કાર્યરત હતું. એપીએમસી (કૃષિ ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ), એક વિકેન્દ્રિત મોડેલ તરીકે, સક્ષમ સ્થાનિક વેપારને વેગ આપ્યો હતો, પરંતુ આંતરરાજ્ય બજાર એકીકરણ અને વ્યાપક બજાર પહોંચમાં તેની મર્યાદાઓ પણ સામે આવી હતી. કૃષિ ઉત્પાદનના વિસ્તરણ અને વૈવિધ્યકરણ સાથે, બજાર પ્રવેશને વેગ આપે, કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરે અને પારદર્શક ભાવ નિર્ધારણ સુનિશ્ચિત કરે તેવા વધુ સંકલિત બજાર માળખાની જરૂરિયાત વધુ ને વધુ સ્પષ્ટ બની છે. આ સંદર્ભમાં, સરકારે એપ્રિલ 2016માં નેશનલ એગ્રીકલ્ચર માર્કેટ (e-NAM) લોન્ચ કર્યું હતું. તે સમગ્ર ભારતમાં એક ઇલેક્ટ્રોનિક ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપે છે. જેનો હેતુ કૃષિ કોમોડિટીઝ માટે એકીકૃત રાષ્ટ્રીય બજાર ઊભું કરવાનો છે. હાલની મંડીઓને ડિજિટલ રીતે એકીકૃત કરીને, ઈ-નામ દેશભરના ખેડૂતો, વેપારીઓ અને ખરીદદારો માટે અબાધિત ઓનલાઈન વેપાર, પારદર્શક ભાવ નિર્ધારણ અને બજારની વ્યાપક પહોંચ સક્ષમ બનાવે છે.

એક દેશ, એક બજાર: ઈ-નામનું ડિજિટલ એન્જિન

ઈ-એનએએમ ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં વેબ પોર્ટલ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન, સમર્પિત હેલ્પલાઇન, માનવ સહાયક માળખું અને એઆઈ-આધારિત ગુણવત્તા આકારણી પ્રણાલીઓનો સમાવેશ થતા બહુસ્તરીય માળખું આવેલું છે. ઈ-એનએએમ ખેડૂતોને ખરીદદારોના વિશાળ અને વધુ વૈવિધ્યસભર સમુહ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરે છે, જેના કારણે વધુ સારા ભાવ મેળવવાની તકો મજબૂત બને છે.તે ઔપચારિક ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલીઓને અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરે છે, જે કૃષિ બજાર વ્યવસ્થાતંત્રમાં વધુ નાણાકીય સમાવેશ અને વ્યવહાર કાર્યક્ષમતામાં યોગદાન આપે છે.

ઈ-નેમ વેબ પોર્ટલ: સર્વગ્રાહી ડિજિટલ કૃષિ માર્કેટિંગ

ઇ-નામ પોર્ટલ (enam.gov.in) મંડીઓને એકીકૃત રાષ્ટ્રીય બજાર મંચ સાથે કોઈપણ અવરોધ વિના જોડીને કૃષિ ચીજવસ્તુઓના ઇલેક્ટ્રોનિક વેપાર માટે છેડાથી છેડા સુધીના ડિજિટલ કૃષિ માર્કેટિંગને સુવિધા પૂરી પાડે છે. તેનું વિસ્તરતું નેટવર્ક બજારના બહોળા સંકલનને દર્શાવે છે, કારણ કે જોડાયેલ મંડીઓની સંખ્યા 2024માં 1,389 હતી જે માર્ચ 2026 સુધીમાં વધીને 1,656 થઈ ગઈ છે, જે 23 રાજ્યો અને 4 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આવરી લે છે.

2016માં શરૂ કરાયેલ ઈ-એનએએમ કૃષિ વેપારમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં મદદરૂપ થયું છે.વર્ષ 2016 થી માર્ચ 2026 સુધીના સંચિત સમયગાળા દરમિયાન, આ પ્લેટફોર્મ મારફતે 13.25 કરોડ મેટ્રિક ટન ચીજવસ્તુઓનો વેપાર થયો છે, જેનાથી કુલ વેપાર મૂલ્ય ₹4.84 લાખ કરોડ થયું છે, જે તેના વિસ્તરતા વ્યાપ અને વધતી ભાગીદારીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ ઉપરાંત, સરકાર માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવા, ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ સાથે મંડીઓનું એકીકરણ મજબૂત કરવા અને એકંદર બજાર કાર્યક્ષમતા સુધારવા માટે દરેક મંડી દીઠ ₹75 લાખ સુધીની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.આ વૃદ્ધિ તેના હિતધારક આધારના સતત વિસ્તરણ પરથી પણ સ્પષ્ટ થાય છે.માર્ચ, 2026 સુધીમાં, આ પ્લેટફોર્મે 1.80 કરોડ કરતાં વધુ ખેડૂતો, 2.73 લાખ વેપારીઓ અને 4,724 ખેડૂત ઉત્પાદક સંસ્થાઓ (એફપીઓ) ની નોંધણી કરી છે, જે તેના વ્યાપક પ્રસારને દર્શાવે છે.

પોર્ટલ સમગ્ર કૃષિ વેપાર ચક્રને સક્ષમ કરે છે, જેમાં ડિજિટલ ગેટ એન્ટ્રી, અનન્ય ઓળખકર્તાઓ સાથે લોટનું નિર્માણ, ગુણવત્તા ચકાસણી, સ્પર્ધાત્મક ઓનલાઈન બોલી, રીઅલ-ટાઇમ બોલી ટ્રેકિંગ, ભાવ નિર્ધારણ, અને ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં સીધા ઇલેક્ટ્રોનિક ચુકવણીનો સમાવેશ થાય છે.

 

આ ઉપરાંત, તે એક લાઇવ ડેશબોર્ડ ધરાવે છે જે જણસ દીઠ વેપારનું પ્રમાણ, મંડી કક્ષાના ભાવના વલણો, હિતધારકોની નોંધણીઓ અને આંતરરાજ્ય વેપાર પ્રવાહો અંગે વાસ્તવિક સમયની વિગતવાર માહિતી પૂરી પાડે છે, જેનાથી પારદર્શિતામાં વધારો થાય છે અને માહિતગાર નિર્ણયો લેવાનું શક્ય બને છે.

ઈ-નામ પોર્ટલ - મુખ્ય ડિજિટલ વિશેષતાઓ સિંગલ વિન્ડો સેવા: કોમોડિટીનું આગમન, ગુણવત્તા ચકાસણી, બિડિંગ, ચુકવણી, આ તમામ એક જ મંચ પર. અનન્ય લોટ આઈડી ટ્રેકિંગ: દરેક લોટને ગેટ પ્રવેશથી અંતિમ વેચાણ સુધી મોબાઈલ દ્વારા ટ્રેક કરવામાં આવે છે. લાઇવ પ્રાઇસ ડેશબોર્ડ: વસ્તુઓના વાસ્તવિક સમયના ભાવો, મંડીઓમાં જણસની આવક, વેપારનો જથ્થો, જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ 12 ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ ઇન્ટરફેસ: હિન્દી, અંગ્રેજી, ગુજરાતી, મરાઠી, તેલુગુ, બંગાળી, તમિલ, ઉડિયા અને અન્ય ગૌણ વેચાણ મૉડ્યુલ: પ્લેટફોર્મની અંદર પહેલાથી ખરીદેલા લોટનું પુનર્વેચાણ સક્ષમ કરે છે. આંતરરાજ્ય વેપાર સુવિધા: રાજ્ય એકીકૃત લાયસન્સ વેપારીઓને રાજ્યોની સરહદ પાર બોલી લગાવવા સક્ષમ બનાવે છે.

 

ક્લિકથી કણસલા સુધી: ઈ-નામ ગતિમાં

ઓક્ટોબર 2016માં શરૂ કરવામાં આવેલી e-NAM મોબાઈલ એપ્લિકેશન, ટ્રેડિંગ અને માર્કેટ સેવાઓનો ઉપયોગ કરવા માટે એક સરળ અને મોબાઈલ-સુસંગત પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડીને વેબ પોર્ટલને વધુ બહેતર બનાવે છે. આ પ્લેટફોર્મનો વ્યાપ સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓ સુધી વિસ્તરે છે, જે ખેડૂતો, વેપારીઓ અને અન્ય સંબંધિત હિતધારકોને સમયસર અને સ્થળના બંધન વિના બજારની માહિતી મેળવવા અને વેપાર પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવા સક્ષમ બનાવે છે. ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં, આ એપ્લિકેશન 247 નોંધાયેલ ચીજવસ્તુઓના ભાવની વિગતો મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવશે, જે વપરાશકર્તાઓને સમયસર અને સચોટ નિર્ણયો લેવામાં મદદરૂપ થશે.

પ્લેટફોર્મના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ 14 જુલાઈ 2022ના રોજ પ્લેટફોર્મ ઓફ પ્લેટફોર્મ્સ (પોપ) ના પ્રારંભ સાથે થઈ. ઈ-એનએએમ મોબાઈલ એપ્લિકેશન દ્વારા ઍક્સેસ કરી શકાય તેવા એકીકૃત ડિજિટલ ઇન્ટરફેસ દ્વારા ટેક્નોલોજી-સંચાલિત આ માળખું સેવાઓની વિશાળ શ્રેણીને એકીકૃત કરે છે. PoP દ્વારા, વપરાશકર્તાઓ કૃષિ મૂલ્ય શૃંખલામાં સેવાઓનો લાભ મેળવી શકે છે, જેમાં લોજિસ્ટિક્સ, વેરહાઉસિંગ, ગુણવત્તા ખાતરી, ગ્રેડિંગ અને પેકેજિંગ, કૃષિ ઇનપુટ્સ, નાણાકીય અને વીમા સેવાઓ, તથા હવામાન અપડેટ્સ અને પાક અનુમાન જેવી સલાહકાર સહાયનો સમાવેશ થાય છે.

વધુમાં, આ પ્લેટફોર્મ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ અને ખાનગી કૃષિ-બજાર ખેલાડીઓ સાથે એકીકરણને સક્ષમ કરે છે, આથી બજારની પહોંચ વિસ્તૃત કરીને છેડાથી છેડા સુધીના વેપાર અને સંબંધિત સેવાઓને મજબૂત બનાવે છે.

અવાજોથી ઉકેલો તરફ: ઈ-નામ ઈકોસિસ્ટમમાં વપરાશકર્તાઓને સશક્ત કરવા

ઈ-નામ ખેડૂતો, વેપારીઓ અને અન્ય હિતધારકો માટે સમર્પિત સહાય અને ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર પૂરું પાડે છે.વપરાશકર્તાઓ ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન (1800 270 0224) દ્વારા સહાય મેળવી શકે છે, જે સમગ્ર દેશમાં સહાયતા માટેની મુખ્ય ચેનલ તરીકે તેમજ nam@sfac.in અને enam.helpdesk[at]gmail[dot]com જેવા અધિકૃત ઈમેલ આઈડી દ્વારા પણ કાર્ય કરે છે.

આ પ્લેટફોર્મ ઑનલાઈન ફરિયાદ નિવારણ સિસ્ટમ પ્રદાન કરે છે, જે વપરાશકર્તાઓને પોર્ટલ દ્વારા સીધા જ પ્રશ્નો અને ફરિયાદો રજૂ કરવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે.આ સંકલિત સહાય માળખું સમસ્યાઓનું સમયસર નિરાકરણ અને સતત તકનીકી સહાય સુનિશ્ચિત કરે છે, ખાસ કરીને ડિજિટલ માર્કેટપ્લેસનો ઉપયોગ કરી રહેલા ખેડૂતો અને પ્રથમ વખત ઉપયોગ કરનારાઓ માટે.

ઇ-એનએએમ હેઠળ ઇ-ચુકવણી: ચુકવણી, પારદર્શિતા અને સર્વસમાવેશકતા

ઇ-નામ હેઠળની ઇ-ચુકવણી પ્રણાલી તેના ડિજિટલ સ્થાપત્યનો એક નિર્ણાયક ઘટક છે, જે કૃષિ બજારોમાં નિર્વિઘ્ન નાણાકીય વ્યવહારોને સક્ષમ કરે છે. વેપાર અને ચુકવણીના નિકાલને એક સંકલિત ઇલેક્ટ્રોનિક કાર્યપ્રવાહમાં એકીકૃત કરીને, આ પ્લેટફોર્મ ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજારની પરંપરાગત કામગીરીનું રૂપાંતર કરે છે અને વ્યવહારોની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે. આ પ્રણાલી હેઠળ, વેપાર પૂર્ણ થતાં જ વેચાણની રકમ સીધી ખેડૂતોના નોંધાયેલા બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર થાય છે. આનાથી વચેટિયાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટે છે અને પતાવટ પ્રક્રિયા સુવ્યવસ્થિત બને છે. ચુકવણીઓ ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી કરવામાં આવે છે, જેનાથી સમયસર, સુરક્ષિત અને પારદર્શક વ્યવહારો સુનિશ્ચિત થાય છે.

આ પ્લેટફોર્મ એનઈએફટી, આરટીજીએસ, ઈન્ટરનેટ બેન્કિંગ અને યુપીઆઈ સહિત વિવિધ ડિજિટલ ચુકવણી પદ્ધતિઓનો સમાવેશ કરે છે, જેના કારણે તે સમગ્ર રાજ્યોમાં સરળતાથી અપનાવી શકાય છે. આ ઉપરાંત, ઈ-પેમેન્ટ સિસ્ટમ વ્યવહારોને ઔપચારિક બનાવીને અને ચકાસી શકાય તેવા નાણાકીય રેકોર્ડ ઉત્પન્ન કરીને નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપે છે. આ રેકોર્ડ્સ ખેડૂતોને સંસ્થાકીય ધિરાણ અને અન્ય નાણાકીય સેવાઓ સુધી સરળ પહોંચ પૂરી પાડી શકે છે.

e-NWR અને e-NAM ના સંકલન દ્વારા લણણી પછીની માળખાકીય સુવિધાઓને મજબૂત કરવી

પોસ્ટ-હાર્વેસ્ટ મેનેજમેન્ટને મજબૂત કરવા પર વધતા જતા ભારને કારણે, વૈજ્ઞાનિક સંગ્રહ પ્રણાલીઓને કાર્યક્ષમ બજાર પ્રવેશ વ્યવસ્થા સાથે સુમેળ સાધવાની આવશ્યકતા ઉભરી આવી છે.આ સંદર્ભમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક નેગોશિયેબલ વેરહાઉસ રસીદ (e-NWR) સિસ્ટમને ઇ-એનએએમ સાથે સંકલિત કરવામાં આવી છે, જેથી વધુ સુદૃઢ અને કાર્યક્ષમ કૃષિ બજાર માળખાને સક્ષમ કરી શકાય. ઈલેક્ટ્રોનિક નેગોશિયેબલ વેરહાઉસ રસીદ (e-NWR) સિસ્ટમ લણણી પછીના કૃષિ વ્યવસ્થાપનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સંસ્થાકીય સુધારો છે, જે સંગ્રહિત કૃષિ પેદાશોના ડિજિટલ દસ્તાવેજીકરણ, હસ્તાંતરણ અને નાણાકીયકરણને સક્ષમ કરે છે. વેરહાઉસિંગ (ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રેગ્યુલેશન) એક્ટ, 2007 દ્વારા એક નવી સિસ્ટમ દાખલ કરવામાં આવી છે. તે એક સુરક્ષિત ઇલેક્ટ્રોનિક ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે. આ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ વેરહાઉસિંગ ડેવલપમેન્ટ એન્ડ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી (WDRA) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત વેરહાઉસમાં સંગ્રહિત ચીજવસ્તુઓની માલિકી પ્રમાણિત કરે છે.

પરંપરાગત નેગોશિયેબલ વેરહાઉસ રસીદ (NWR) ને આગળ વધારીને, ઇ-NWR સિસ્ટમ પારદર્શિતા, શોધક્ષમતા અને હસ્તાંતરણની સરળતામાં વધારો કરે છે, જેના કારણે ભૌતિક હેરફેર વિના કોમોડિટીઝનો વેપાર સરળ બને છે. આ સ્ટોરેજ અને બજારની પહોંચ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ જોડાણ સ્થાપિત કરે છે. આથી, e-NWR વૈજ્ઞાનિક સંગ્રહ અને માલિકી પ્રમાણપત્રને સુગમ બનાવે છે, અને e-NAM આવા સંગ્રહિત ઉત્પાદનોના કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક વેપાર માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ઉપલબ્ધ કરાવે છે.

આ સંકલિત માળખા હેઠળ, ખેડૂતો, વેપારીઓ અને ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (એફપીઓ) ડબલ્યુડીઆરએ દ્વારા માન્ય ગોદામોમાં પોતાનો કૃષિ પેદાશ સંગ્રહિત કરી શકે છે, ઇ-એનડબલ્યુઆર મેળવી શકે છે અને ઇ-નામ પ્લેટફોર્મ પર સીધું વેચાણ કરી શકે છે. મંડીઓમાં ભૌતિક પરિવહન પરની નિર્ભરતા ઘટાડે છે, જેના કારણે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ અને પાક લણણી પછીના નુકસાનમાં ઘટાડો થાય છે, તેમજ મુશ્કેલીમાં થતા વેચાણને અટકાવે છે.

વધુમાં, ઇ-એનડબલ્યુઆરનો ઉપયોગ સાંસ્થાગત ધિરાણ મેળવવા માટે જામીનગીરી તરીકે થઈ શકે છે, જે તરલતામાં વધારો કરે છે અને હિતધારકોને વેચાણના સમયને શ્રેષ્ઠ બનાવવા સક્ષમ બનાવે છે.ઈ-નામના ભાવ નિશ્ચય અને સ્પર્ધાત્મક હરાજી પ્રણાલીઓ સાથે જોડાવાથી, આ એકીકરણ બજારમાં પ્રવેશ અને ભાવની વધુ સારી પ્રાપ્તિને મજબૂત બનાવે છે.

આ પ્રણાલી સંગ્રહિત પેદાશોના પ્રમાણિત ગુણવત્તા વર્ગીકરણ અને ચકાસણી દ્વારા ગુણવત્તા આધારિત વેપારને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે.ગુણવત્તા ખાતરી અને બજાર પ્રવેશને સુસંગત કરીને, ઈ-એનડબલ્યુઆર-ઈ-એનએએમ એકીકરણ વિશ્વાસ વધારે છે, પ્રમાણીકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે, અને વધુ કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક કૃષિ બજારોમાં ફાળો આપે છે.

નિષ્કર્ષ

રાષ્ટ્રીય કૃષિ માર્કેટ (ઈ-નામ) ભારતમાં કૃષિ બજારના ચાલી રહેલા પરિવર્તનમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. રાષ્ટ્રવ્યાપી મંડીઓને ડિજિટલ રીતે એકીકૃત કરીને અને પારદર્શક, ટેકનોલોજી આધારિત વેપારને સુવિધાજનક બનાવીને, આ પ્લેટફોર્મે બજાર જોડાણોને મજબૂત કર્યા છે અને ખેડૂતો તથા અન્ય સંબંધિત હિતધારકો માટે તકોનો વિસ્તાર કર્યો છે.

વેબ પોર્ટલ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન, પ્લેટફોર્મ ઑફ પ્લેટફોર્મ્સ (PoP), અને સંબંધિત સહાયક માળખાકીય સુવિધાઓનો સમાવેશ કરતી તેની સંકલિત ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમએ ભાવ નિર્ધારણમાં સુધારો કર્યો છે, બજારની પહોંચ વિસ્તૃત કરી છે અને ડિજિટલ વ્યવહારો અપનાવવા પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. ઇલેક્ટ્રોનિક નેગોશિયેબલ વેરહાઉસ રસીદ (ઇ-એનડબલ્યુઆર) જેવી પૂરક પહેલોએ સંગ્રહ, ધિરાણ અને બજારની પહોંચને જોડીને મૂલ્ય શૃંખલાને વધુ સુદ્રઢ કરી છે.

ઇ-નામ તેના વધતા કદ, હિતધારકોની વધતી ભાગીદારી અને વેપારના વધતા જથ્થાને કારણે વધુ સંકલિત, કાર્યક્ષમ અને પારદર્શક કૃષિ માર્કેટિંગ સિસ્ટમના ઉદ્ભવમાં ફાળો આપી રહ્યું છે. જેમ જેમ આ પ્લેટફોર્મ વિકસિત થતું રહેશે, તેમ તેમ બજાર જોડાણને વધુ ગાઢ બનાવવા, ખેડૂતો માટે મૂલ્ય અનુભૂતિમાં વધારો કરવા અને એક રાષ્ટ્ર, એક બજારના દ્રષ્ટિકોણને આગળ ધપાવવા માટે તે યોગ્ય સ્થિતિમાં છે.

 

સંદર્ભ

Ministry of Finance

• https://www.indiabudget.gov.in/budget2015-2016/es2014-15/echapvol1-08.pdf

Ministry of Agriculture and Farmers Welfare

• https://darpg.gov.in/sites/default/files/enam_0.pdf

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2241414&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=1841544&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2204750&reg=3&lang=1
• https://sansad.in/getFile/annex/268/AU1467_tEU181.pdf?source=pqars
• https://sansad.in/getFile/annex/268/AU669_jC225f.pdf?source=pqars
• https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/187/AU1722_99CmEw.pdf?source=pqals
• https://enam.gov.in/web/enwr-trade
• https://enam.gov.in/web/assest/download/eNAM_Directory_20210720.pdf
• https://enam.gov.in/web/assest/download/Revised-Operational-Guidelines-of-e-NAM.pdf
• https://enam.gov.in/web/contact-us

Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution

• https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/1711/AU943.pdf?source=pqals

PIB Backgrounders

• https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154580&ModuleId=3
• https://www.pib.gov.in/FactsheetDetails.aspx?Id=149061&reg=3&lang=2
• https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2023/apr/doc2023414181301.pdf
• https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2022/jul/doc202272071601.pdf

Click here to see pdf

SM/IJ/JD

 

(રીલીઝ આઈડી: 2251590) મુલાકાતી સંખ્યા : 14