ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಲಂಬಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: (1) ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ “ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ”; (2) ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು “ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ” ಮತ್ತು “ಪೋಷಣ್ 2.0”; ಮತ್ತು (3) ಕಷ್ಟಕರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ “ಮಿಷನ್ ವಾತ್ಸಲ್ಯ.”

(1) ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ: ‘ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ’ಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ಸಂಭಾಲ್' ಮತ್ತು 'ಸಾಮರ್ಥ್ಯ' ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

"ಸಂಭಾಲ್" ಉಪ-ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ. ಇದು ಒನ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್ ಗಳು (ಒ ಎಸ್ ಸಿ.ಗಳು), ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ (ಡಬ್ಲು.ಎಚ್.ಎಲ್), ಬೇಟಿ ಬಚಾವೊ ಬೇಟಿ ಪಡಾವೊ (ಬಿಬಿಬಿಪಿ) ಮತ್ತು ನಾರಿ ಅದಾಲತ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

"ಸಮರ್ಥ್ಯ" ಉಪ ಯೋಜನೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ (ಪಿ.ಎಂ.ಎಂ.ವಿ.ವೈ), ಶಕ್ತಿ ಸದನ್, ಸಖಿ ನಿವಾಸ್, ಪಲ್ನಾ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪ್: ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ (ಹಬ್ ಫಾರ್ ಎಂಪವರ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವುಮೆನ್ - ಎಚ್.ಇ.ಡಬ್ಲೂ) ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಉಪ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಂಕಲ್ಪ್: ಎಚ್.ಇ.ಡಬ್ಲೂ (ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ) ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಯೋಜನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಘಟಕ (ಪಿ.ಎಂ.ಯು) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಇದು ಏಕ ವಿಂಡೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಕಲ್ಪ್: ಎಚ್.ಇ.ಡಬ್ಲೂ (ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿತ ಕ್ರಮ, ಕೊನೆಯ-ಮೈಲ್ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ: ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರ (ಎಚ್.ಇ.ಡಬ್ಲೂ), ಕೇಂದ್ರ, ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಂತರ-ವಲಯ ಒಮ್ಮುಖವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ವಲಯ ಒಮ್ಮುಖವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಗ್ರ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರ-ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ವಲಯ ಒಮ್ಮುಖವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಆದೇಶದೊಂದಿಗೆ.

(2) “ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ” ಮತ್ತು “ಪೋಷಣ್ 2.0” (ಮಿಷನ್ ಪೋಷಣ್ 2.0) ಯೋಜನೆ: 15 ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ, 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು, ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು (14 - 18 ವರ್ಷಗಳು); ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ [3-6 ವರ್ಷಗಳು]; ಆಧುನಿಕ, ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ, ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರ ಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ 2.0 (ಮಿಷನ್ ಪೋಷಣ್ 2.0) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಆರು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಪೂರಕ ಪೋಷಣೆ (ಎಸ್.ಎನ್.ಪಿ), ಪ್ರಿ-ಸ್ಕೂಲ್ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಸೇವೆಗಳು. ಆರು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು, ಅಂದರೆ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಸೇವೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ (ಎನ್.ಎಚ್.ಎಂ) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಿಷನ್ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ 2.0 ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ (ಇ.ಸಿ.ಸಿ.ಇ) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಂಗನವಾಡಿ ಸೇವೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ (ಎ.ಡಬ್ಲು.ಸಿ) ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲಾದ ಆರು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇ.ಸಿ.ಸಿ.ಇ ಘಟಕವು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ 3–6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ 0–3 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮನೆ ಭೇಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಲಾಗುತ್ತದೆ

(3) ಮಿಷನ್ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಯೋಜನೆ: ಮಿಷನ್ ವಾತ್ಸಲ್ಯ (ಹಿಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಯೋಜನೆ -ಐ.ಸಿ.ಪಿ.ಎಸ್.) ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ (ಸಿ.ಎಸ್.ಎಸ್) ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳು (ಸಿ.ಎನ್.ಸಿ.ಪಿ.) ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳು (ಸಿ.ಸಿ.ಎಲ್.) ಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕೇತರ ಆರೈಕೆ ಸೇರಿವೆ: (i) ಕಷ್ಟಕರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ii) ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಂದರ್ಭ-ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು (iii) ನವೀನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಹಸಿರು ಕ್ಷೇತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದು (iv) ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಅಂತರ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಒಮ್ಮುಖ ಕ್ರಮವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆಯು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ - ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ XII ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿಭಾಗೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಸಮಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ತರಗತಿಯ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಬಹುಭಾಷಾ ಅಗತ್ಯಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆರ್.ಟಿ.ಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದವರೆಗೆ ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು /ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಶಾಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ರೋಮಾಂಚಕ ಗ್ರಾಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ/ ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ಬಾಲಿಕಾ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಉನ್ನತೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಡೆಸುವುದು, “ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವಸಿಯಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ”ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, “ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಜಾತಿ ಆದಿವಾಸಿ ನ್ಯಾಯ ಮಹಾ ಅಭಿಯಾನ” (ಪಿಎಂ ಜನ್ ಮಾನ್ ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ವಿ.ಟಿ.ಜಿ.ಗಳಿಗೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಎಸ್.ಟಿ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ “ಧರ್ತಿ ಆಬಾ ಜನಜಾತಿಯಾ ಗ್ರಾಮ ಉತ್ಕರ್ಷ್ ಅಭಿಯಾನ” (ಡಿ.ಎ-ಜೆ.ಜಿ.ಯು.ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅರ್ಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಧಾರಣ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಮಕ್ಕಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸತಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ರಹಿತ ತರಬೇತಿ, ಕಾಲೋಚಿತ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗಳು / ವಸತಿ ಶಿಬಿರಗಳು, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಾರಿಗೆ / ಬೆಂಗಾವಲು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಹ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕರೆತರಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಸ್ / ಸಿಯೋಸ್ ಮೂಲಕ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬೆಂಬಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಆಧಾರಿತ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಹಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳು, ಬ್ರೈಲ್ ಕಿಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೋಧನಾ ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಟೈಫಂಡ್ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ಬಾಲಿಕಾ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು (ಕೆ.ಜಿ.ಬಿ.ವಿ.) ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಬ್ಲಾಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ಇ.ಬಿ.ಬಿ.) ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ (ಎಸ್.ಇ.ಜಿ.) ಸೇರಿದ ಹುಡುಗಿಯರಿಗಾಗಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ಎಸ್.ಇ.ಡಿ.ಜಿ.ಗಳಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2243947) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 16