વાઇલ્ડલાઇફ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા (WII), જે કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC) હેઠળની એક સ્વાયત્ત સંસ્થા છે, તેણે માર્ચ 2-11, 2026 દરમિયાન સામાન્ય જનતા માટે દસમા વાઇલ્ડલાઇફ કન્ઝર્વેશન કોર્સનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં 15 વન્યજીવ ઉત્સાહીઓએ ભાગ લીધો હતો. 2012માં આ કોર્સની શરૂઆત થઈ ત્યારથી, વિવિધ વ્યાવસાયિક પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા કુલ 148 સહભાગીઓએ આ પહેલ હેઠળ તાલીમ મેળવી છે.

વન્યજીવ ઉત્સાહીઓ માટેનો આ વિશેષ અભ્યાસક્રમ વ્યાવસાયિક તાલીમ કાર્યક્રમો ઉપરાંત છે જે WII નિયમિતપણે વન અધિકારીઓ, ફિલ્ડ મેનેજરો, સંશોધકો અને પશુચિકિત્સકો માટે દેશમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષમતાને મજબૂત કરવા માટે આયોજિત કરે છે. આ કોર્સ વ્યાપક જનતા અને ઉત્સાહીઓ માટે વન્યજીવ સંરક્ષણ પર એક્સપોઝર આપે છે, જેમને વન્યજીવ જીવવિજ્ઞાન અને સંરક્ષણમાં કોઈ ઔપચારિક તાલીમ કે અનુભવ નથી.

કોર્સમાં સહભાગીઓએ સશસ્ત્ર દળો, તબીબી ડોક્ટરો, એન્જિનિયરો, IT પ્રોફેશનલ્સ, ફાઇનાન્સ અને વેલ્થ મેનેજમેન્ટ, કોર્પોરેટ્સ, પત્રકારો અને મીડિયા કર્મચારીઓ, પશુચિકિત્સકો, શિક્ષણવિદો, સંરક્ષણ સ્વયંસેવકો અને વિદ્યાર્થીઓ સહિતના વ્યવસાયોની વિશાળ શ્રેણીનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

દસ દિવસના કાર્યક્રમમાં WII ફેકલ્ટી અને અનુભવી સંશોધકો દ્વારા લેક્ચર-આધારિત સત્રોના ચાર દિવસનો સમાવેશ થાય છે. આ સત્રોમાં ભારતીય જૈવભૌગોલિકતા, દેશભરમાં વન્યજીવ સંરક્ષણના મુદ્દાઓ અને વ્યૂહરચનાઓ, વિશાળ સસ્તન પ્રાણીઓની વસ્તીનું વિજ્ઞાન અને સંચાલન, વન્યજીવોના ભાગોનો ગેરકાયદેસર વેપાર અને ફોરેન્સિક સાયન્સની ભૂમિકા, મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા જંગલી પ્રાણીઓનું સંચાલન અને સિટીઝન સાયન્સ પહેલનું મહત્વ આવરી લેવામાં આવ્યું હતું.

સહભાગીઓને ઉત્તરાખંડમાં કોટદ્વાર નજીક લેન્સડાઉન ફોરેસ્ટ ડિવિઝનની પાંચ દિવસની ફિલ્ડ વિઝિટ પર પણ લઈ જવામાં આવ્યા હતા. મુલાકાત દરમિયાન, તેઓ જંગલ અને વન્યજીવોના પ્રાકૃતિક ઇતિહાસના અવલોકનો, જંગલ હસ્તકલા (jungle crafts), વન્યજીવ વ્યવસ્થાપનના વ્યવહારુ પાસાઓ અને સંરક્ષણના પડકારો તેમજ જંગલો પર સ્થાનિક સમુદાયોની નિર્ભરતાથી પરિચિત થયા હતા.

સમાપન કાર્યક્રમ માર્ચ 11, 2026ના રોજ શ્રી રમેશ કુમાર પાંડે, IFS, એડિશનલ ડાયરેક્ટર જનરલ (વાઇલ્ડલાઇફ), MoEFCC ની હાજરીમાં યોજાયો હતો. તેમણે સહભાગીઓ સાથે સંવાદ કર્યો અને ભારતમાં વન્યજીવ સંરક્ષણ અંગેના વિચારો વ્યક્ત કર્યા.

વિવિધ ઇકોસિસ્ટમ્સ, વન્યજીવ સંશોધન, સંરક્ષણ પડકારો અને ફિલ્ડ-આધારિત શિક્ષણ દ્વારા, આ કોર્સનો ઉદ્દેશ્ય ભારતની જૈવવિવિધતા વિશે લોકોની સમજ વધારવા અને નાગરિકોને વન્યજીવ સંરક્ષણમાં સક્રિયપણે યોગદાન આપવા અને સમાજમાં જાગૃતિ લાવવા માટે પ્રેરિત કરવાનો હતો.

 

કોર્સ વિશે વધુ વિગતો માટે, કૃપા કરીને સંપર્ક કરો: Dr. Suresh Kumar, Sc., WII, 91934 33837.

SM/DK/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2242494) મુલાકાતી સંખ્યા : 23