તાજેતરમાં IIT ગાંધીનગર ખાતે IDSPS ઇન્ડસ્ટ્રી એડવાઇઝરી બોર્ડ (IAB) ની બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને આગળ વધારવા અને વ્યૂહાત્મક ઉદ્યોગ-શૈક્ષણિક સહયોગને મજબૂત કરવા માટે અગ્રણી ફેકલ્ટી સભ્યો અને ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો એકઠા થયા હતા.

આ બેઠકમાં પ્રો. રાવ તુમ્માલા, CEO, IDSPS; પ્રો. રજત મૂના, ડાયરેક્ટર, IITGN; અશોક ચાંડક, પ્રેસિડેન્ટ, ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસોસિએશન (IESA) અને SEMI; માર્વેલ ટેકનોલોજીના નવીન બિશ્નોઈ અને ચેરમેન, IAB; અને મેક ડર્મિડ (MacDermid) ના રવિ ભટકલ અને વાઇસ ચેરમેન, IAB ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેમની હાજરીએ ભારતમાં મજબૂત અને ભરોસાપાત્ર સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઈન બનાવવા માટે શિક્ષણ જગત અને ઉદ્યોગ વચ્ચે સતત સહયોગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

કાર્યક્રમની શરૂઆત પ્રો. રાવ તુમ્માલા, પ્રો. રજત મૂના, અશોક ચાંડક, નવીન બિશ્નોઈ અને રવિ ભટકલ સાથેની પ્રારંભિક પેનલ ચર્ચાથી થઈ હતી. ચર્ચામાં સહયોગી સંશોધન, સમર્પિત નવીનતા પ્લેટફોર્મ અને શિક્ષણ જગત, ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચે ગાઢ જોડાણ દ્વારા ભારતના સેમિકન્ડક્ટર, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અદ્યતન ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

IITGN ના ડાયરેક્ટર પ્રો. રજત મૂનાએ જણાવ્યું હતું કે, “આજે અમે ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ માટે મજબૂત પાયો બનાવવા તરફ જોઈ રહ્યા છીએ. અમારો વિચાર સમર્પિત સંશોધન હબ સ્થાપિત કરવાનો છે - એક અહીં અને બીજું મંત્રાલયના સહયોગમાં, જે વિવિધ પ્રોફેસરો, સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગ ભાગીદારોને જોડતા કેન્દ્ર તરીકે કામ કરશે. આ કેન્દ્રો ઉદ્યોગ-લક્ષી બનવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જે બજાર અને દેશ માટે મહત્વની વાસ્તવિક સમસ્યાઓના નિરાકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.”

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “અમારો ધ્યેય 'મલ્ટિપ્લાયર' બનવાનો છે - જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે અહીં વિકસિત જ્ઞાન, ઉકેલો અને નવીનતા અનેક ક્ષેત્રો અને હિતધારકોને લાભ આપી શકે. અમે એવા પ્લેટફોર્મ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ જે વિચારોને સરકારી અમલીકરણ માટે કાર્યક્ષમ પ્રોજેક્ટ્સમાં પરિવર્તિત કરે. પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન અને અદ્યતન સામગ્રીમાં પહેલો એ ક્ષમતાઓ વધારવા, સહયોગ વધારવા અને ભારતને વૈશ્વિક ટેકનોલોજી લીડર તરીકે સ્થાપિત કરવા માટેની ચાવી છે.”

IDSPS ના CEO પ્રો. રાવ તુમ્માલાએ નવીનતા અને ટેકનોલોજીના વિકાસને વેગ આપવા માટે શિક્ષણ જગત, ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચે ઊંડા સહયોગના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, “યુનિવર્સિટીઓ, ઉદ્યોગ અને સરકારને જોડતી એક સંકલિત ઇકોસિસ્ટમ બનાવવી એ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીને આગળ વધારવા માટે ચાવીરૂપ છે.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સમર્પિત સંશોધન કેન્દ્રો અને સહયોગી કાર્યક્રમો કુશળ પ્રતિભા વિકસાવવામાં, સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરવામાં અને ભારતને નેક્સ્ટ જનરેશન ટેકનોલોજી માટે વૈશ્વિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે.

ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસોસિએશન (IESA) અને SEMI ના પ્રેસિડેન્ટ અશોક ચાંડકે ઔદ્યોગિક વિકાસ અને આર્થિક સ્થિતિસ્થાપકતાને ટેકો આપવા માટે ડિઝાઇન અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

ચાંડકે પેનલ ચર્ચા દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે, “ડિઝાઇન-સંચાલિત ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવી એ તમામ ઉદ્યોગોમાં સ્પર્ધાત્મકતા અને ઉત્પાદકતા વધારવા માટે નિર્ણાયક રહેશે.” તેમણે ક્ષમતાઓ નિર્માણ કરવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને વિકસતી વૈશ્વિક બજારની માંગને અસરકારક રીતે પ્રતિસાદ આપવા માટે ઉદ્યોગ, શિક્ષણ જગત અને સરકાર વચ્ચે મજબૂત સહયોગની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

પેનલે સેમિકન્ડક્ટર રિસર્ચ કોર્પોરેશન (SRC) જેવા વૈશ્વિક સંશોધન સહયોગ મોડલમાંથી શીખવાના મહત્વ પર પણ ચર્ચા કરી હતી. સહભાગીઓએ નોંધ્યું હતું કે SRC ની સફળતા મજબૂત સહયોગ અને બેન્ચમાર્કિંગ પ્રેક્ટિસ દ્વારા સંચાલિત છે. એવું સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું કે IDSPS જેવી પહેલોએ હાલના ટેકનોલોજી રોડમેપ સાથે સંરેખિત થવું જોઈએ, સાબિત થયેલા બૌદ્ધિક સંપદા (IP) માળખાને અપનાવવા જોઈએ અને સ્થાપિત વૈશ્વિક મોડલના શ્રેષ્ઠ પાસાઓમાંથી શીખવું જોઈએ. ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ અને નવીનતા માટેના બેન્ચમાર્ક તરીકે પીઅર-રિવ્યુડ સંશોધન પ્રકાશનોના ઉપયોગ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

પેનલ ચર્ચા પછી, પ્રો. રાવ તુમ્માલાએ IDSPS ઇન્ડસ્ટ્રી કન્સોર્ટિયમનું વિઝન, વ્યૂહરચના, કાર્યક્રમો અને ભાવિ યોજનાઓ રજૂ કરી હતી, જેમાં સંશોધન સહયોગને મજબૂત કરવા અને ઉદ્યોગ સાથેના જોડાણને વેગ આપવા માટેનો રોડમેપ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કન્સોર્ટિયમની વ્યૂહાત્મક દિશા નક્કી કરવા અને ઉદ્યોગની અગ્રતા સાથે સંરેખણ સુનિશ્ચિત કરવામાં ઇન્ડસ્ટ્રી એડવાઇઝરી બોર્ડ (IAB) ની ભૂમિકા પર એક સત્ર યોજાયું હતું.

બે દિવસીય વિચાર-વિમર્શ દરમિયાન, સમગ્ર સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોસેસ ફ્લો પર વ્યાપક ચર્ચાઓ થઈ હતી, જેમાં ખાસ કરીને નેક્સ્ટ જનરેશન એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ અને ઇન્ટિગ્રેટેડ પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ (Advanced Packaging) માં પેકેજ ડિઝાઇન ઇનોવેશન, અદ્યતન અને ટકાઉ સામગ્રી, સબસ્ટ્રેટ ટેકનોલોજી, ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપ્ટો-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, હેટરોજેનિયસ ઇન્ટિગ્રેશન અભિગમ અને IC- તથા બોર્ડ-લેવલ એસેમ્બલી પર ચર્ચાઓ કેન્દ્રિત રહી હતી. સહભાગીઓએ ઉભરતા વૈશ્વિક પ્રવાહોની તપાસ કરી અને પેકેજિંગ ઇકોસિસ્ટમના ઉચ્ચ-મૂલ્ય ધરાવતા વિભાગોમાં ભારત માટે ક્ષમતાઓ સ્થાપિત કરવાના માર્ગો શોધ્યા.

ઇન્ટિગ્રેટેડ પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (Integrated Power Electronics) ના ક્ષેત્રમાં થર્મલ મેનેજમેન્ટ સોલ્યુશન્સ, એડવાન્સ્ડ પાવર મોડ્યુલ ડિઝાઇન, સબસ્ટ્રેટ ઇનોવેશન, હાઇ-રિલાયેબિલિટી આર્કિટેક્ચર્સ અને મોડ્યુલ- તથા સિસ્ટમ-લેવલ ટેસ્ટિંગ ફ્રેમવર્ક જેવા મુખ્ય પાસાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ઓટોમોટિવ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગો - જે ક્ષેત્રોમાં આગામી દાયકામાં સેમિકન્ડક્ટરની નોંધપાત્ર માંગ રહેવાની ધારણા છે - તેના માટે પરફોર્મન્સ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવા, ટકાઉપણું વધારવા અને સ્કેલેબિલિટી સુનિશ્ચિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

IAB સભ્યોએ નવીનતા-સંચાલિત ઉકેલો, સંરચિત ઇકોસિસ્ટમ વિકાસ, વૈશ્વિક ભાગીદારી અને ક્ષમતા નિર્માણના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. રિસર્ચ-ટુ-ઇન્ડસ્ટ્રી ટ્રાન્સલેશનને મજબૂત બનાવવું, સ્ટાર્ટ-અપ જોડાણને પ્રોત્સાહન આપવું, સપ્લાય ચેઈનનું સ્થાનિકીકરણ સક્ષમ કરવું અને કુશળ ટેલેન્ટ પાઈપલાઈન બનાવવી એ ટકાઉ વિકાસ માટેના આવશ્યક સ્તંભો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા. બેઠકે આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ સાથે સંરેખિત પ્રમાણભૂત પ્રક્રિયાઓ અને વિશ્વસનીયતા બેન્ચમાર્કની જરૂરિયાતને વધુ મજબૂત બનાવી.

બેઠકનું એક મુખ્ય પરિણામ IIT ગાંધીનગર ખાતે સૂચિત એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ પાયલટ લાઇન (Advanced Packaging Pilot Line) અને IIT ભુવનેશ્વર ખાતે ઇન્ટિગ્રેટેડ પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ પાયલટ લાઇન (Integrated Power Electronics Pilot Line) અંગેની રચનાત્મક ચર્ચા હતી. આ પાયલટ લાઇન્સ પ્રોટોટાઇપિંગ, ઉદ્યોગ સહયોગ, ટેકનોલોજી વેલિડેશન અને વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટને ટેકો આપવા માટે નિર્ણાયક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્લેટફોર્મ તરીકે કલ્પના કરવામાં આવી છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય લેબોરેટરી-સ્કેલ રિસર્ચ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ-સ્કેલ ડિપ્લોયમેન્ટ વચ્ચેના અંતરને પૂરવાનો છે, જેનાથી વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર લેન્ડસ્કેપમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત થશે.

IIT ભુવનેશ્વરના ડાયરેક્ટર પ્રો. શ્રીપદ કરમલકરે ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન લાવવામાં ઉદ્યોગ-શૈક્ષણિક સહયોગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. ભૂતકાળની પહેલો પર પ્રતિબિંબ પાડતા, તેમણે ઉદ્યોગ ભાગીદારો અને અદ્યતન ટેકનોલોજી કાર્યક્રમો સાથે સંરચિત જોડાણની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે આ સહયોગી પ્રયાસો ચાલુ રાખવા, આગામી પેઢીની ટેકનોલોજીની શોધ કરવા અને ભવિષ્યની નવીનતા, કાર્યબળ વિકાસ અને સંભવિત ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FDI) તકોને ટેકો આપવા માટે ફ્રેમવર્ક બનાવવા માટે મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.

બે દિવસીય વિચાર-વિમર્શ દરમિયાન, સમગ્ર સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોસેસ ફ્લો પર વ્યાપક ચર્ચાઓ થઈ હતી, જેમાં ખાસ કરીને નેક્સ્ટ જનરેશન એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ અને ઇન્ટિગ્રેટેડ પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગમાં પેકેજ ડિઝાઇન ઇનોવેશન, અદ્યતન અને ટકાઉ સામગ્રી, સબસ્ટ્રેટ ટેકનોલોજી, ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપ્ટો-ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, હેટરોજેનિયસ ઇન્ટિગ્રેશન અભિગમ અને IC- તથા બોર્ડ-લેવલ એસેમ્બલી પર વિગતવાર વાતચીત કેન્દ્રિત હતી. સહભાગીઓએ ઉભરતા વૈશ્વિક પ્રવાહોની તપાસ કરી અને પેકેજિંગ ઇકોસિસ્ટમના ઉચ્ચ-મૂલ્ય ધરાવતા વિભાગોમાં ભારત માટે ક્ષમતાઓ સ્થાપિત કરવાના માર્ગો શોધ્યા.

બેઠકનું સમાપન શિક્ષણ જગત, ઉદ્યોગ અને નીતિ હિતધારકો વચ્ચે સંકલિત પ્રયાસોને આગળ વધારવાની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા સાથે થયું હતું. IDSPS ને રાષ્ટ્રીય સેમિકન્ડક્ટર પહેલોને સમર્થન આપતા વ્યૂહાત્મક સમર્થક તરીકે પુષ્ટિ આપવામાં આવી હતી, જે ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતા, નવીનતા નેતૃત્વ અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમના ભારતના લાંબા ગાળાના વિઝનમાં યોગદાન આપે છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2241718) મુલાકાતી સંખ્યા : 105