विद्युत मंत्रालय
विभिन्न स्रोतों से बिजली उत्पादन क्षमता
प्रविष्टि तिथि:
12 MAR 2026 4:13PM by PIB Delhi
भारत ने मौजूदा वित्त वर्ष 2025-26 (जनवरी 2026 तक) में 52,536.49 मेगावाट स्थापित उत्पादन क्षमता जोड़ी है। इसके स्रोत-वार विवरण नीचे अनुबंध-I में दिए गए हैं।
31 जनवरी, 2026 तक, भारत की कुल स्थापित उत्पादन क्षमता 5,20,511 मेगावाट हो गई है। इसमें जीवाश्म ईंधन स्रोतों का हिस्सा 2,48,542 मेगावाट (47.7 प्रतिशत) और गैर-जीवाश्म ईंधन स्रोतों का हिस्सा 2,71,969 मेगावाट (52.3 प्रतिशत) है। कुल स्थापित क्षमता में नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतों की हिस्सेदारी 2,63,189 मेगावाट (50.6 प्रतिशत) है।
अनुबंध-I
वित्त वर्ष 2025-26 के दौरान अखिल भारतीय विद्युत उत्पादन क्षमता वृद्धि का विवरण (31 जनवरी 2026 तक):
|
स्रोत
|
बिजली उत्पादन क्षमता वृद्धि (मेगावाट में)
|
|
कोयला
|
8,810
|
|
गैस
|
0
|
|
तापीय ऊर्जा
|
8,810
|
|
हाइड्रो
|
3,370
|
|
पवन ऊर्जा
|
4,612.58
|
|
सौर ऊर्जा
|
34,955.24
|
|
बायो पावर
|
30.61
|
|
लघु जल विद्युत
|
58.06
|
|
नवीकरणीय ऊर्जा
|
43,026.49
|
|
परमाणु ऊर्जा
|
700
|
|
कुल वृद्धि
|
52,536.49
|
अनुबंध-II
31.01.2026 तक अखिल भारतीय विद्युत उत्पादन क्षमता का विवरण:
|
श्रेणी
|
स्थापित उत्पादन क्षमता (मेगावाट)
|
कुल में % हिस्सा
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
जीवाश्म ईंधन
|
कोयला
|
2,21,210
|
42.50%
|
|
लिग्नाइट
|
6,620
|
1.30%
|
|
गैस
|
20,122
|
3.90%
|
|
डीज़ल
|
589
|
0.10%
|
|
कुल जीवाश्म ईंधन :
|
2,48,542
|
47.70%
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
गैर-जीवाश्म ईंधन
|
आरईएस (हाइड्रो सहित)
|
2,63,189
|
50.60%
|
|
|
जल विद्युत (पनबिजली)
|
51,165
|
|
9.80%
|
|
|
Wind, Solar & Other RE
|
2,12,025
|
|
40.70%
|
|
|
|
पवन
|
54,650
|
|
10.50%
|
|
|
|
सौर ऊर्जा
|
1,40,602
|
|
27.00%
|
|
|
|
बायोमास (BM) पावर / सह-उत्पादन
|
10,757
|
|
2.10%
|
|
|
|
अपशिष्ट से ऊर्जा
|
857
|
|
0.20%
|
|
|
|
लघु जल विद्युत
|
5,159
|
|
1.00%
|
|
परमाणु ऊर्जा
|
8,780
|
1.70%
|
|
कुल गैर-जीवाश्म ईंधन
|
2,71,969
|
52.30%
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
कुल स्थापित क्षमता
|
5,20,511
|
100%
|
|
(जीवाश्म ईंधन और गैर-जीवाश्म ईंधन)
|
यह जानकारी विद्युत राज्य मंत्री, श्री श्रीपाद नाईक द्वारा आज लोकसभा में एक लिखित उत्तर में दी गई।
***********
पीके/केसी/डीवी
(रिलीज़ आईडी: 2239093)
आगंतुक पटल : 196