યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશન, આઈસલેન્ડ, લિક્ટેંસ્ટીન, નોર્વે અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના સભ્ય દેશો અને ભારત વચ્ચે ટ્રેડ એન્ડ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ (TEPA) પર હસ્તાક્ષર થયાના બે વર્ષ પછી, આ ભાગીદારી 1 ઓક્ટોબર, 2025 થી અમલીકરણ સાથે વાટાઘાટોમાંથી અમલીકરણના તબક્કે પહોંચી ગઈ છે. આ કરાર ભારત અને અદ્યતન યુરોપિયન અર્થતંત્રોના એક જૂથને એવા માળખામાં એકસાથે લાવે છે જે વેપાર, રોકાણ, સેવાઓ, ટેકનોલોજી સહયોગ અને લાંબા ગાળાની ઔદ્યોગિક વૃદ્ધિને સમર્થન આપે છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું છે: “છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, અમે મુક્ત વ્યાપાર કરારોનું એક વ્યૂહાત્મક અને હેતુપૂર્ણ નેટવર્ક બનાવ્યું છે. આપણી પાસે હવે 38 ભાગીદાર દેશો સાથે FTA છે, જે ભારતના વેપારના ઇતિહાસમાં એક અભૂતપૂર્વ સીમાચિહ્ન છે. આ વેપાર કરારોની એક નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે તે ખંડોમાં ફેલાયેલા છે અને વિવિધ આર્થિક શક્તિ ધરાવતા દેશોનો સમાવેશ કરે છે. આ આપણા ઉત્પાદકો અને ઉત્પાદકોને ઘણા બજારોમાં અમારી પ્રોડક્ટ્સ વેચવા માટે પૂરતી વિવિધતા અને ઊંડાણ આપે છે. અમારું સેવા ક્ષેત્ર અને તેના વ્યાવસાયિકો વિશ્વભરમાં જાણીતા છે. તેઓએ પહેલેથી જ ભારતને વિવિધ ડોમેન્સમાં ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સનું હબ બનાવ્યું છે. આ વેપાર કરારોએ વધુ નિયમનકારી નિશ્ચિતતા, પરસ્પર ફાયદાકારક માળખા અને આપણા ભાગીદાર દેશોમાં વધુ ગતિશીલતા સાથે તેમની તકોને વધુ વેગ આપ્યો છે. અમારું ઉત્પાદન ક્ષેત્ર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશાળ પ્રગતિ કરી રહ્યું છે અને આ વેપાર કરારો ભારત અને ભારતીય ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં વધુ ઊંડાણપૂર્વક સંકલિત કરવામાં મદદ કરશે. તેઓ ભારતીય ઉત્પાદકો અને ઉત્પાદકોને વધુ સારું વળતર આપશે અને આપણા લોકો માટે વધતી સમૃદ્ધિમાં પણ યોગદાન આપશે.”

બીજી વર્ષગાંઠ પર, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પિયુષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે “ભારત-EFTA TEPA એ લાંબા ગાળાના આર્થિક હેતુ ધરાવતો કરાર છે. તે ભારતીય નિકાસકારોને ઉચ્ચ-આવક ધરાવતા બજારોમાં પ્રવેશ આપે છે, 15 વર્ષમાં USD 100 અબજનો રોકાણ માર્ગ બનાવે છે, અને વિશિષ્ટ મશીનરી, ગુણવત્તાયુક્ત ઇનપુટ્સ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારીમાં સુધારો કરે છે જે ભારતમાં ઉત્પાદનને મજબૂત કરી શકે છે. સ્કેલ બનાવવા, ધોરણો સુધારવા, મુલ્ય વર્ધનને વધુ સબળ કરવા અને ભારતની 2030 ની નિકાસ મહત્વાકાંક્ષા તરફ આગળ વધવા માટે આ મહત્વપૂર્ણ છે.”

ભારત-EFTA TEPA એ ઉચ્ચ-આવક અને ઇનોવેશન-સંચાલિત અર્થતંત્રોના જૂથ સાથે ભારતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરારોમાંનો એક છે. EFTA ની પ્રતિબદ્ધતાઓ 92.2 ટકા ટેરિફ લાઈનોને આવરી લે છે, જે ભારતની નિકાસના 99.6 ટકા જેટલી થાય છે, જેમાં બિન-કૃષિ ઉત્પાદનોનું સંપૂર્ણ કવરેજ અને પ્રોસેસ્ડ કૃષિ ઉત્પાદનો પર ટેરિફ છૂટછાટોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતની પ્રતિબદ્ધતાઓ 82.7 ટકા ટેરિફ લાઈનોને આવરી લે છે, જે EFTA ની નિકાસના 95.3 ટકા જેટલી થાય છે. ડેરી, સોયા, કોલસો અને પસંદગીના કૃષિ ઉત્પાદનો સહિતના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો સુરક્ષિત છે, જ્યારે સોના પરની અસરકારક ડ્યુટી યથાવત છે.

ભારત માટે, TEPA નું મહત્વ બજાર પ્રવેશ અને ક્ષમતા નિર્માણ બંનેમાં રહેલું છે. આ કરાર ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને ગારમેન્ટ્સ, એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ, કેમિકલ્સ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ્સ અને મરીન પ્રોડક્ટ્સમાં બંધનકર્તા પ્રતિબદ્ધતાઓ સુરક્ષિત કરીને ઉચ્ચ ખરીદશક્તિ ધરાવતા બજારોમાં ભારતની નિકાસ હાજરીને મજબૂત બનાવે છે. તે જ સમયે, તે વિશિષ્ટ મધ્યવર્તી માલ, અદ્યતન મશીનરી, ચોકસાઈ ધરાવતા ઘટકો અને પસંદ કરેલા ઉચ્ચ-ધોરણના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોમાં પ્રવેશ સુધારે છે જે ઉત્પાદન કાર્યક્ષમતા, ઉત્પાદનની ગુણવત્તા અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સાથે સંકલનને સમર્થન આપી શકે છે.

આ ભારતની ઔદ્યોગિક વૃદ્ધિ માટે મહત્વનું છે. ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા સાધનો અને વિશિષ્ટ ઇનપુટ્સની બહેતર પહોંચ ભારતીય સાહસોને ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓને અપગ્રેડ કરવામાં, ટાળી શકાય તેવા ખર્ચના ગેરલાભ ઘટાડવામાં, ધોરણોના પાલનમાં સમર્થન આપવામાં અને નિકાસ-લક્ષી ઉત્પાદન નેટવર્કમાં સહભાગિતા વધારવામાં મદદ કરી શકે છે. એવા ક્ષેત્રોમાં જ્યાં વિશ્વસનીયતા, ટ્રેસેબિલિટી અને ગુણવત્તા બજાર હિસ્સો નક્કી કરે છે, આવા સુધારાઓ ભારતીય ઉદ્યોગ માટે વ્યાપક નિકાસ લાભો લાવે છે.

TEPA 2030 તરફ ભારતની વ્યાપક વેપાર મહત્વાકાંક્ષાને પણ સમર્થન આપે છે. સરકારે 2030 સુધીમાં USD 1 ટ્રિલિયન મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસ અને USD 1 ટ્રિલિયન સેવાઓની નિકાસનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. TEPA અદ્યતન બજારોમાં અનુમાનિત પ્રવેશને રોકાણ-આધારિત ક્ષમતા નિર્માણ અને મજબૂત ઔદ્યોગિક જોડાણો સાથે જોડીને આ ઉદ્દેશ્યમાં યોગદાન આપે છે.

આ કરારમાં 15 વર્ષમાં USD 100 અબજની રોકાણ પ્રતિબદ્ધતા અને દસ લાખ પ્રત્યક્ષ નોકરીઓને સુવિધા આપવાનો સમાવેશ થાય છે. આ રોકાણ પરિમાણ વેપારના ઉદ્ઘાટનને ઉત્પાદન ક્ષમતા, ટેકનોલોજી ભાગીદારી, સંશોધન અને વિકાસ, નવીનીકરણીય ઉર્જા, જીવન વિજ્ઞાન, એન્જિનિયરિંગ અને ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન સાથે જોડીને TEPA ને વ્યાપક આર્થિક ભૂમિકા આપે છે.

TEPA સેવાઓમાં નવી તકો પણ ખોલે છે. તે IT અને IT-સક્ષમ સેવાઓ, વ્યાવસાયિક સેવાઓ અને અન્ય જ્ઞાન-સઘન ક્ષેત્રોમાં મજબૂત સહકાર માટેનું માળખું પૂરું પાડે છે. તે નર્સિંગ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્સી અને આર્કિટેક્ચર જેવી ઓળખાયેલ વ્યાવસાયિક સેવાઓમાં મ્યુચ્યુઅલ રેકગ્નિશન એગ્રીમેન્ટ્સને સક્ષમ બનાવે છે, અને સેવાઓની ડિલિવરી સાથે જોડાયેલા મુખ્ય કર્મચારીઓના પ્રવેશ અને કામચલાઉ રોકાણ માટે વધુ નિશ્ચિતતા પ્રદાન કરે છે.

આ કરારમાં સર્વસમાવેશક વૃદ્ધિનું પરિમાણ પણ છે. મહિલા અને યુવા ઉદ્યોગસાહસિકો, ખેડૂતો, માછીમારો, MSME અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ પ્રીમિયમ યુરોપિયન બજારોમાં પ્રવેશ મેળવવાથી લાભ મેળવવા માટે સજ્જ છે. દ્રાક્ષમાં મહારાષ્ટ્ર, કોફીમાં કર્ણાટક, મસાલા અને સીફૂડમાં કેરળ અને બાગાયતમાં ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો સહિત ભારતીય રાજ્યોમાં તકો વિસ્તરવાની અપેક્ષા છે, જે સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વૈશ્વિક બજારો સાથે વધુ નજીકથી જોડે છે.

જેમ જેમ અમલીકરણ આગળ વધશે, તેમ ભારત અને EFTA દેશો કરારને મજબૂત વેપાર પ્રવાહ, ઉત્પાદક રોકાણ અને ઊંડા આર્થિક સહયોગમાં અનુવાદિત કરવા માટે સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સ, વ્યવસાયિક જોડાણ અને હિતધારકોની પરામર્શ દ્વારા કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે. TEPA નિકાસ વિસ્તારવા, સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત કરવા, ભારતીય કંપનીઓને અદ્યતન વેલ્યુ ચેઇન સાથે જોડવા અને 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વ્યાપક વિઝનને સમર્થન આપવા માટેના સાધન તરીકે ભારતની વેપાર નીતિના અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2237460) મુલાકાતી સંખ્યા : 20