ਵਾਤਾਵਰਣ,ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਟੀਈਆਰਆਈ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਦੌਰਾਨ 'ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰੇਗਾ


ਇਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪਹਿਲ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਹਿਯੋਗ, ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ

Posted On: 24 FEB 2026 3:24PM by PIB Chandigarh

ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਐੱਮਓਈਐੱਫਸੀਸੀ) 25-27 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ "ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ" ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਸੰਸਥਾ (ਟੀਈਆਰਆਈ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਸੰਮੇਲਨ (ਡਬਲਿਊਐੱਸਡੀਐੱਸ) ਦੌਰਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। "ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ" ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲਿਅਨ  ਖੇਤਰ (ਆਈਐੱਚਆਰ) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 26 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਅਤੇ 27 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹੇਗੀ।                                        

ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ ਦੌਰਾਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਸਟਡੀਜ਼ (ਐੱਨਐੱਮਐੱਚਐੱਸ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 24 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ, ਪੇਟੈਂਟ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਐੱਨਐੱਮਐੱਚਐੱਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰੀਕਰਣ, ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਢਾਂਚਾਗਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ ਇੱਕ ਲਿੰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਨਤਾ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ 24 ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ (ਗੁਵਾਹਾਟੀ, ਰੁੜਕੀ, ਜੋਧਪੁਰ, ਜੰਮੂ, ਰੋਪੜ ਅਤੇ ਮੰਡੀ), ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਸੀਆਰਆਰਆਈ ਅਤੇ ਆਈਐੱਚਬੀਟੀ), ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਇੰਫਾਲ, ਐੱਨਆਈਟੀ (ਸਿਲਚਰ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), ਐੱਸਕੇਯੂਏਐੱਸਟੀ-ਕੇ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੀਈਆਰਆਈ-ਗੁਵਾਹਾਟੀ, ਕੁਮਾਉਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਜੀਬੀ ਪੰਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟ (ਐੱਨਆਈਐੱਚਈ) ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਐੱਨਐੱਮਐੱਚਐੱਸ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਜ-ਮੁਖੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲਨ, ਵੇਸਟ-ਟੂ-ਵੈਲਥ, ਟਿਕਾਊ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਆਜੀਵਿਕਾ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ-ਤਿਆਰ ਸਮਾਧਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਸਹਿਯੋਗ, ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਫੰਡਿੰਗ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਭਾਈਵਾਲਾਂ, ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇਗਾ।

ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਮੁੱਖ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਸੜਕ ਨਿਰਮਾਣ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਪੋਨਿਕ ਖੇਤੀ ਲਈ ਟ੍ਰੀਟਿਡ ਵਾਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਰੇਸ਼ਮ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਮਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲਾ ਖਣਿਜੀ ਪਾਣੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ, ਪਾਈਨ ਨੀਡਲ-ਅਧਾਰਿਤ ਵੇਸਟਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਲਈ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਹੱਲ ਅਤੇ ਯਾਕ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਪਨੀਰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਧਾਨ-ਮੁਖੀ ਜਲਵਾਯੂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਦੱਖਣੀ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲੀ, ਸਹਿ-ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਹਿਮ-ਕਨੈਕਟ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਲਚਕੀਲੇਪਣ, ਹਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹਿਮਾਲਿਅਨ  ਖੇਤਰ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਹੱਤਵ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਅਧਿਐਨ ਮਿਸ਼ਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਖੇਤਰ (ਆਈਐੱਚਆਰ) ਵਿੱਚ ਟੀਚਾਬੱਧ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਮੋਹਰੀ ਖੋਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੰਭਾਲ, ਟਿਕਾਊ ਆਜੀਵਿਕਾ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਪੇਟੈਂਟਾਂ, ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਲਿੰਕ (ਇਨੋਵੇਟਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰੋਸ਼ਰ ਦੇ ਨਾਲ): https://wsds.teriin.org/2026/him-connect.php

 

*****

ਵੀਐੱਮ/ਜੀਐੱਸ/ਏਕੇ


(Release ID: 2232675) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 5