મુખ્ય મુદ્દાઓ નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન (EPM) ભારતની નિકાસ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટેની એક અગ્રણી પહેલ છે, જેમાં સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME), પ્રથમ વખત નિકાસ કરનારાઓ અને શ્રમ-આધારિત ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. EPM હેઠળ વધુ સાત પહેલો રજૂ કરવામાં આવી છે, જે મિશનની પ્રગતિને લગભગ સંપૂર્ણ કાર્યરત અમલીકરણ તરફ આગળ ધપાવે છે. EPMનો અમલ નિકાસ પ્રોત્સાહન અને નિકાસ દિશા નામની બે સંકલિત પેટા યોજનાઓ દ્વારા થાય છે, જે નાણાકીય અને બિન-નાણાકીય નિકાસ સહાય પૂરી પાડે છે. આ મિશન વેપાર ધિરાણ, નિકાસ નિયમોનું પાલન, લોજિસ્ટિક્સ, વિદેશી વેરહાઉસિંગ અને બજાર પ્રવેશ માટે સહાય પૂરી પાડે છે.

પ્રસ્તાવના

નિકાસ પ્રમોશન મિશન (EPM) હેઠળ મિશન-મોડ અભિગમ દ્વારા ભારતના નિકાસ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વૈશ્વિક બજારની પહોંચને વિસ્તૃત કરવાનો અને ભારતીય નિકાસકારો, ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાનો છે.

નિકાસકારોને અગાઉથી ટેકો પૂરો પાડતી પહેલો પર આગળ વધતા, સરકારે હવે ઇપીએમ હેઠળ 7 વધારાની પહેલો શરૂ કરી છે, જે વેપાર ધિરાણ, અનુપાલન સુનિશ્ચિત કરવું, લોજિસ્ટિક્સ અને વિદેશી બજાર પ્રવેશ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહાયના વ્યાપને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરે છે. આ વિસ્તરણથી મિશન હેઠળ 10 પહેલ કાર્યરત થઈ છે, જે EPM ના અમલીકરણમાં નોંધપાત્ર સિદ્ધિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને સમાવેશી અને નિકાસ-આધારિત વૃદ્ધિ પ્રત્યે ભારતના સમર્પણને મજબૂત બનાવે છે.

નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન શું છે?

નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન (ઈપીએમ) એ એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ નિકાસ ઇકોસિસ્ટમના મુખ્ય ઘટકો જેવા કે વેપાર ધિરાણ, ધોરણોનું પાલન, લોજિસ્ટિક્સ, વિદેશી વેરહાઉસિંગ અને બજાર વિકાસને સંકલિત સહાય પૂરી પાડવાનો છે.

નવેમ્બર 2025માં સરકાર દ્વારા અધિકૃત, આ મિશન વિવિધ નિકાસ સહાય પહેલોને એક સંકલિત અને ડિજિટલી-કેન્દ્રિત માળખામાં એકીકૃત કરે છે. EPMનો ઉદ્દેશ્ય નાણાકીય વર્ષ 2025-26 થી નાણાકીય વર્ષ 2030-31 માટે કુલ ₹25,060 કરોડના રોકાણ સાથે નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતામાં સુધારો કરવાનો અને ભારતની વૈશ્વિક હાજરી વધારવાનો છે. આ મિશનનો અમલ બે સંકલિત પેટા-યોજનાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે: નિર્યાત પ્રોત્સાહન, જે નાણાકીય પ્રોત્સાહનો અને વેપાર-ધિરાણ સહાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, અને નિર્યાત દિશા, જે બિન-નાણાકીય, બજાર-પ્રવેશ અને ઇકોસિસ્ટમને સક્ષમ બનાવનારા પરિબળોને સંબોધે છે.

• આ માળખા દ્વારા, નિકાસ પ્રમોશન મિશનનો ઉદ્દેશ્ય: લઘુ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) અને પ્રથમ વખતના નિકાસકારો માટે સસ્તું અને વૈવિધ્યસભર વેપાર ધિરાણની પ્રાપ્યતા સુધારવી.
• આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તા, તકનીકી અને ટકાઉપણાના ધોરણોનું અનુપાલન સુનિશ્ચિત કરવું
• નિકાસ બ્રાન્ડિંગ, લોજિસ્ટિક્સ અને વિદેશી વેરહાઉસિંગ ક્ષમતાઓને સુદૃઢ કરવી.
• બજારની પહોંચ વધારવા અને વેપાર વિષયક જાણકારી માટે સહાય
• સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોની વ્યાપક ભાગીદારીને સક્ષમ કરવી, જેમાં સરહદ પાર ઈ-કોમર્સ નિકાસનો વિકાસ સામેલ છે.

એકંદરે, EPM એક જ સંસ્થાકીય માળખામાં નીતિગત સહાય, વેપાર-નાણાકીય સક્ષમતા, બજારની તૈયારી અને બજાર જોડાણોને સંકલિત કરીને સમગ્ર સરકારનો અભિગમ અપનાવે છે. નિકાસકારોને અપાતા સમર્થનમાં વિભાજન ઘટાડીને અને નાણાકીય સહાય, ગુણવત્તાના ધોરણો, લોજિસ્ટિક્સ અને ખરીદદારો સાથેના જોડાણ જેવા ક્ષેત્રોમાં તેની અમલવારીને મજબૂત કરીને, EPM સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે સંકલિત નિકાસ વૃદ્ધિને સક્ષમ બનાવે છે.

સુમેળભર્યા અને મિશન મોડ અભિગમયુક્ત આ ડિઝાઇન દ્વારા, આ મિશન સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને વૈશ્વિક વ્યાપારમાં તેમનો વ્યાપ વધારવા અને તેમની ભાગીદારી ટકાવી રાખવા સક્ષમ બનાવવાના હેતુથી પરિસ્થિતિને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખનારી પહેલ તરીકે કલ્પવામાં આવ્યું છે.

નિકાસકારની સમગ્ર યાત્રામાં પ્રારંભથી અંત સુધીનો સંપૂર્ણ ટેકો

એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન નિકાસ પ્રક્રિયાના મુખ્ય તબક્કાઓને અનુરૂપ તબક્કાવાર સહાય પૂરી પાડે છે, જેથી નિકાસકારો પ્રારંભિક બજાર સંશોધનથી લઈને શિપમેન્ટ પછીની પ્રવૃત્તિઓ અને વિદેશમાં બજારની હાજરી સુધી યોગ્ય સહાય મેળવી શકે.

મિશન તેના સંકલિત હસ્તક્ષેપો દ્વારા નીચેના માટે સંકલિત સહાય પૂરી પાડે છે:

• બજાર અને ઉત્પાદન વિશ્લેષણ
• જહાજ રવાના થાય તે પહેલાં અને પછી નિકાસ ધિરાણની ઉપલબ્ધતા
• વેપાર પાલન
• પુરવઠા વ્યવસ્થાપન, નૂર અને પરિવહન
• વિદેશી માલસંગ્રહ, ઓર્ડર પરિપૂર્ણતા સેવાઓ અને ખરીદદારો સાથે જોડાણ

મિશન અંતર્ગત પ્રગતિ: પહેલોનું વિસ્તરણ

તાજેતરના શુભારંભ પૂર્વે, નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન હેઠળ ત્રણ મુખ્ય પહેલ પહેલેથી જ કાર્યરત હતી, જે વ્યાજ સબસિડી, કોલેટરલ-મુક્ત નિકાસ ધિરાણ અને બજાર પ્રવેશ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહાય પૂરી પાડી રહી હતી.

મિશનના સાત વધારાના હસ્તક્ષેપોના પ્રક્ષેપણથી તેના કાર્યક્ષેત્રનો નોંધપાત્ર વિસ્તાર થયો છે, જે વૈકલ્પિક વેપાર-ધિરાણ સાધનો, ઈ-કોમર્સ નિકાસ, અનુપાલન સક્ષમતા, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો, વેપાર ગુપ્તચરતા અને વિદેશી પરિપૂર્ણતા જેવા નવા ક્ષેત્રોમાં સહાય પૂરી પાડે છે. મિશન આ વિસ્તરણથી નિકાસકારોની નાણાકીય અને ઇકોસિસ્ટમ સ્તરની બંને જરૂરિયાતોને આવરી લેતું સર્વગ્રાહી અને સંકલિત સહાય માળખું હવે પ્રદાન કરે છે.

નિર્યાત પ્રોત્સાહન – નાણાકીય સુવિધાઓ

નિર્યાત પ્રોત્સાહન નિકાસકારો, ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) દ્વારા ભંડોળની ઉપલબ્ધતામાં આવતી અડચણોને સમયસર પોષણક્ષમ અને વૈવિધ્યસભર વેપાર ધિરાણ સાધનો પૂરા પાડીને દૂર કરે છે.

તાજેતરમાં લૉન્ચ કરાયેલી પહેલ

1. વૈકલ્પિક વેપાર સાધનોને આધાર: સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે પોષણક્ષમ અને સુલભ વેપાર નાણાકીય સાધન તરીકે એક્સપોર્ટ ફેક્ટરિંગને આ પહેલ પ્રોત્સાહન આપે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય કાર્યકારી મૂડીને છૂટી કરવાનો અને વ્યવસાય ચક્રને વધુ સુગમ બનાવવાનો છે.

આ ઘટક હેઠળની સહાય છ-અંકના ટેરિફ લાઇનના સૂચિત સૂચિ હેઠળ માલસામાનની નિકાસ કરતા MSME નિકાસકારોને ઉપલબ્ધ છે. નિકાસ ફેક્ટરિંગ સેવાઓ નોંધાયેલી નિકાસ ફેક્ટરિંગ કંપનીઓ (નોન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપનીઓ) ના માધ્યમથી પૂરી પાડવામાં આવે છે.

આ હસ્તક્ષેપ હેઠળ, ફેક્ટરિંગ ખર્ચ પર 2.75% વ્યાજ સબવેન્શન આપવામાં આવે છે. આ મહત્તમ મર્યાદા ₹50 લાખ પ્રતિ IEC ને આધીન છે. રિકોર્સ અને નોન-રિકોર્સ ફેક્ટરિંગ બંનેને સમર્થન આપવામાં આવે છે. ફેક્ટરિંગ ભારતીય રૂપિયામાં તેમજ મુક્તપણે રૂપાંતરિત વિદેશી ચલણમાં કરી શકાય છે.

 

2) ઈ-કોમર્સ નિકાસકારો માટે ક્રેડિટ સહાય: આ હસ્તક્ષેપ MSME નિકાસકારોને પોસ્ટલ, કુરિયર અને વિદેશી ઇન્વેન્ટરી-આધારિત પરિપૂર્ણતા ચેનલો દ્વારા નિકાસ માટે કાર્યકારી-મૂડી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે ક્રેડિટ સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે.

 આ સહાય માન્ય IEC અને ઉદ્યમ રજીસ્ટ્રેશન ધરાવતા MSME ઈ-કોમર્સ નિકાસકારો તેમજ ઓછામાં ઓછા એક વર્ષનો અગાઉનો સ્થાનિક ઈ-કોમર્સ કારોબાર ધરાવતા નવા MSME નિકાસકારોને ઉપલબ્ધ છે. આ હસ્તક્ષેપ ભારતની નિકાસ-આયાત બેન્ક (એક્ઝિમ બેન્ક) દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવે છે.

આ ઘટક હેઠળ, ડાયરેક્ટ ઈ-કોમર્સ ક્રેડિટ સુવિધા 90% સુધી ગેરંટી કવરેજ પૂરી પાડે છે. આ કવરેજ ₹50 લાખ સુધી મર્યાદિત છે. ઓવરસીઝ ઇન્વેન્ટરી ઈ-કોમર્સ ક્રેડિટ સુવિધા 75% સુધી ગેરંટી કવરેજ પૂરી પાડે છે. આ કવરેજ ₹5 કરોડ સુધી મર્યાદિત છે. પાત્ર ધિરાણ પર 2.75% વ્યાજ સબવેન્શન આપવામાં આવે છે, જે અરજદાર દીઠ ₹15 લાખની વાર્ષિક ટોચમર્યાદાને આધીન છે.

3) ઉભરતી નિકાસ તકો માટે સમર્થન: આ પહેલ MSME નિકાસકારોને ભાગીદારી-જોખમ અને ક્રેડિટ સાધનોની પહોંચ પૂરી પાડીને નવા અથવા વધુ જોખમી નિકાસ બજારોમાં વિસ્તરણ કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે.

જોખમ-વહેંચણી માટે સપોર્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્યના 10% અને 90% ની વચ્ચે ઉપલબ્ધ છે, જે ચોક્કસ જોખમ મોડેલ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. મહત્તમ જવાબદારી પરવાનગી (MLP) પ્રતિબંધોમાં દેશ દ્વારા એક્સપોઝર પર 15% મર્યાદા, નિકાસકાર દ્વારા એક્સપોઝર પર 5% મર્યાદા, દરેક વ્યવહાર દીઠ એક્સપોઝર પર 1% મર્યાદા અને જારી કરનાર બેંક દ્વારા એક્સપોઝર પર 10% મર્યાદાનો સમાવેશ થાય છે.

પહેલેથી કાર્યરત પહેલો

નિર્યાત દિશા – બિન-નાણાકીય અને બજાર પ્રવેશને સક્ષમ બનાવનારા ઉપાયો

નિર્યત દિશા એ નિકાસ પ્રમોશન મિશન હેઠળ બિન-નાણાકીય સક્ષમકર્તાઓ પેટા-યોજના છે. આ પેટા-યોજના નિકાસકારો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા બિન-નાણાકીય વેપાર અવરોધોને દૂર કરવા અને ભારતીય માલ અને સેવાઓની વૈશ્વિક હાજરીને મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તે વૈશ્વિક ધોરણો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તાના ધોરણોનું પાલન કરવાની સુવિધા આપે છે, જ્યારે ખરીદનાર-વેચાણકર્તા બેઠકો, વેપાર મેળાઓ અને પ્રદર્શનો દ્વારા વ્યૂહાત્મક બજાર ઍક્સેસનો વિસ્તાર કરે છે અને વિદેશી વેરહાઉસિંગ અને પરિપૂર્ણતા સુવિધાઓની ઍક્સેસને પ્રોત્સાહન આપે છે.

તેના હસ્તક્ષેપો દ્વારા, નિર્યાત દિશા નિકાસકારોને બજાર તૈયારી સુધારવા, વેપાર દૃશ્યતા વધારવા, લોજિસ્ટિક્સ-સંબંધિત ગેરફાયદા ઘટાડવા અને નિકાસ ઇકોસિસ્ટમમાં સંસ્થાકીય અને માહિતી સપોર્ટ સિસ્ટમ્સને મજબૂત બનાવવામાં સહાય કરે છે.

નવા શરૂ કરાયેલા હસ્તક્ષેપો

 

1. વેપાર નિયમનો, માન્યતા અને પાલન સક્ષમકરણ (TRACE): આ હસ્તક્ષેપ નિકાસકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય પરીક્ષણ, નિરીક્ષણ, પ્રમાણપત્ર અને વૈશ્વિક બજારોમાં પ્રવેશ માટે જરૂરી અન્ય અનુરૂપતા આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.

માન્ય આયાતકાર નિકાસકાર કોડ (IEC) અને માન્ય MSME ઉદ્યોગ રજીસ્ટ્રેશન નંબર ધરાવતા MSME નિકાસકારોને TRACE હેઠળ સહાય ઉપલબ્ધ છે. સૂચિત હકારાત્મક યાદીમાં સમાવિષ્ટ પ્રમાણપત્રો માટે સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે, સૂચિત પ્રાથમિકતા હકારાત્મક યાદી હેઠળ પ્રમાણપત્રો માટે ઉચ્ચ સ્તરનો ટેકો આપવામાં આવે છે.

પોઝિટિવ લિસ્ટ હેઠળ પ્રમાણપત્રો માટે, કરવેરાના વાસ્તવિક ખર્ચના 60% અથવા ₹25 લાખ, જે ઓછું હોય તે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. પ્રાથમિકતા હકારાત્મક યાદી હેઠળ પ્રમાણપત્રો માટે, કરવેરાના વાસ્તવિક ખર્ચ ચોખ્ખાના 75% અથવા ₹25 લાખ, જે ઓછું હોય તે સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. TRACE હેઠળ સહાય માટે વાર્ષિક મર્યાદા પ્રતિ નિકાસકાર ₹25 લાખ છે.

 

લોજિસ્ટિક્સ, ફ્રેઈટ અને ટ્રાન્સપોર્ટ માટેની પહેલો (LIFT):
અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં સ્થિત નિકાસકારોને નડતા ભૌગોલિક ગેરફાયદા અને આંતરિક જોડાણના અંતરને, પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવા સહાય પૂરી પાડીને, આ પહેલ દૂર કરે છે.

LIFT યોજના હેઠળની સહાય સૂચિત જિલ્લાઓમાંથી સૂચિત લાયક ઉત્પાદનોની નિકાસ કરતા તમામ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને ઉપલબ્ધ છે. પાત્ર શિપમેન્ટમાં સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના પરિસરમાંથી ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો (ICDs), કન્ટેનર ફ્રેઇટ સ્ટેશનો (CFSs), દરિયાઈ બંદરો અને એર કાર્ગો કોમ્પ્લેક્સ (ACCs) સુધીની નિકાસની હેરફેરનો સમાવેશ થાય છે. રેલ અને માર્ગ દ્વારા થતા શિપમેન્ટ પાત્ર છે, અને ચોક્કસ પ્રદેશો માટે હવાઈ માર્ગે શિપમેન્ટને મંજૂરી છે.

પાત્ર પરિવહન સેવાઓ માટે વાસ્તવિક ખર્ચના 30% સુધીની નાણાકીય સહાય ઉપલબ્ધ છે, જેમાં દરેક નિકાસકાર માટે નાણાકીય વર્ષ દીઠ મહત્તમ મર્યાદા ₹20 લાખ છે.

ટ્રેડ ઇન્ટેલિજન્સ અને ફેસિલિટેશન માટે સંકલિત આધાર (INSIGHT): INSIGHTનો ઉદ્દેશ્ય નિકાસ ઇકોસિસ્ટમમાં માહિતીની અસમપ્રમાણતા અને ક્ષમતાના અંતરને સંબોધીને નિકાસકારોની સજ્જતાને મજબૂત કરવાનો અને સંસ્થાકીય સહાય પ્રણાલી વિકસાવવાનો છે.

નિકાસ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં સંકળાયેલા તમામ નિકાસકારો, પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ સેવા પ્રદાતાઓ અને અન્ય હિતધારકોને આ કાર્યવાહી આવરી લે છે. ખાનગી અને સરકારી બંને સંસ્થાઓ સહાય માટે પાત્ર છે.

વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે, જેમાં મોડ્યુલ અને ટૂલકિટ્સનો વિકાસ, તાલીમ અને ક્ષમતા નિર્માણ, જિલ્લા અને ક્લસ્ટર-સ્તરે સુવિધા, સંશોધન, નવીનતા અને પાયલોટ પહેલ, અને વેપાર ગુપ્તચર અને વિશ્લેષણનો સમાવેશ થાય છે. માન્ય પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 50% સુધીની સહાય પાત્ર પ્રવૃત્તિઓ માટે દરેક શ્રેણી માટે નિર્ધારિત મર્યાદાઓને આધીન પૂરી પાડવામાં આવે છે. સરકારી સંસ્થાઓ મંજૂર થયેલા પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 100 % સુધી મેળવી શકશે.

લોજિસ્ટિક્સ, વિદેશી વેરહાઉસિંગ અને FLOW ને સુગમ બનાવવું: આ સરકારી હસ્તક્ષેપ નિકાસકારો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી લોજિસ્ટિક્સ અને વેરહાઉસિંગની અડચણોને વિદેશી સંગ્રહ, વિતરણ અને કાર્યપૂર્તિના માળખાકીય સુવિધાઓની પહોંચ પૂરી પાડીને દૂર કરે છે, જેના કારણે ઝડપી, વધુ ભરોસાપાત્ર અને ખર્ચ-અસરકારક નિકાસને ટેકો મળે છે.

FLOW હેઠળ સહાય નિકાસ પ્રમોશન કાઉન્સિલ, કોમોડિટી બોર્ડ, લોજિસ્ટિક્સ, વેરહાઉસિંગ અને પરિપૂર્ણતા સેવા પ્રદાતાઓ, ઉદ્યોગ સંગઠનો અને કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા ભલામણ કરાયેલ સંગઠનોને ઉપલબ્ધ છે.

આ ઘટક હેઠળ નાણાકીય સહાય મહત્તમ ત્રણ વર્ષના સમયગાળા માટે પૂરી પાડવામાં આવે છે. નીચેની શ્રેણીઓ માટે સહાય ઉપલબ્ધ છે.

• વિદેશી વેરહાઉસિંગ સુવિધા: ₹10 કરોડથી ઓછી અથવા મંજૂર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના ૩૦% સુધી મર્યાદિત સહાય.
• વિદેશી અમલીકરણ વ્યવસ્થા: દર મહિને ઓછામાં ઓછી ₹5 લાખ અથવા મંજૂર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 30% સુધી મર્યાદિત સહાય.
• પ્રદર્શન અને બજાર ઍક્સેસ સુવિધાઓ: ઓછામાં ઓછી ₹5 કરોડ અથવા મંજૂર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 30% સુધી મર્યાદિત સહાય.
• ઈ-કોમર્સ નિકાસ કેન્દ્રો (ECEH): ઓછામાં ઓછી ₹10 કરોડ અથવા મંજૂર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 30% સુધી મર્યાદિત સહાય.

હસ્તક્ષેપ પહેલેથી જ કાર્યરત

અરજી પ્રક્રિયા

નિર્દેશ પ્રોત્સાહન

નિકાસ પ્રોત્સાહન સહાય મેળવવા માટે, નિકાસકારોએ સહાય મેળવતા પહેલા dgft.gov.in પર ઇન્ટેન્ટ-ટુ-ક્લેમ (IC) સબમિટ કરવું આવશ્યક છે, ત્યારબાદ એક યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (UIN) બનાવવામાં આવશે. નિકાસકાર ધિરાણ કરતી સંસ્થા અથવા ફેક્ટરિંગ એકમ સાથે યુઆઈએન શેર કરે છે. ધિરાણ કરતી સંસ્થાઓ નિકાસકારોને ધિરાણ અથવા વેપાર નાણાકીય સાધનો પૂરા પાડે છે અને સૂચિત માર્ગદર્શિકા મુજબ અમલીકરણ એજન્સીને દાવાની રજૂઆત (CS) સુપરત કરે છે.

નિકાસ દિશા

LIFT અને TRACE માટે, નિકાસકારો trade.gov.in પર ઇન્ટેન્ટ-ટુ-ક્લેમ (IC) ફાઇલ કરે છે. EXIM-સંબંધિત સેવાઓ મેળવતા પહેલા આ કરવું આવશ્યક છે. નિકાસ પૂર્ણ થયા પછી, નિકાસકારો રિઇમ્બર્સમેન્ટ ક્લેમ (RC) સબમિટ કરે છે. તેમાં સહાયક દસ્તાવેજો અને સ્વ-પ્રમાણપત્ર સામેલ હોવા આવશ્યક છે.

ફ્લો, ઇનસાઇટ અને MAS માટે, trade.gov.in પર અરજીઓ સબમિટ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ EPM વિભાગ દ્વારા તેનું મૂલ્યાંકન, પેટા-સમિતિ દ્વારા ભલામણ, અને સંચાલન સમિતિ દ્વારા અંતિમ મંજૂરી સાથેની દરખાસ્ત-આધારિત મંજૂરી પદ્ધતિ દ્વારા સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ

નિકાસ પ્રોત્સાહન મિશન નાણાકીય સહાય, બજાર પ્રવેશ સહાય અને વ્યાપક પારિસ્થિતિક તંત્રના પગલાંના સમન્વયથી બનેલું નિકાસ સહાયતાનું એક સુસંકલિત પારિસ્થિતિક તંત્ર છે. નિકાસકારો, ખાસ કરીને સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી ધિરાણ-સંબંધિત અને બિન-નાણાકીય અવરોધોને સંબોધીને, આ મિશન નિકાસનો ખર્ચ ઘટાડવા, અનુપાલન સજ્જતા સુધારવા અને વૈશ્વિક બજાર સાથે સંકલન વધારવાનો હેતુ ધરાવે છે.

કેન્દ્રીય મંત્રાલયો, રાજ્ય અને જિલ્લા સત્તાધિકારીઓ, નાણાકીય સંસ્થાઓ, નિકાસ પ્રોત્સાહન પરિષદો અને વિદેશમાં ભારતીય મિશનો દ્વારા સંકલિત અમલીકરણ થકી, EPMનો ઉદ્દેશ સર્વસમાવેશક, વિકેન્દ્રિત અને ટકાઉ નિકાસ વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

References

Ministry of Commerce & Industry

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2230664&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=156349&ModuleId=3&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2189383&reg=3&lang=2

https://content.dgft.gov.in/Website/TF.pdf
 

Click here to see pdf 

PIB Research

SM/BS/GP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2232216) મુલાકાતી સંખ્યા : 22