ಆಗಸ್ಟ್ 2019ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗೂ ಕೊಳವೆ/ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಒದಗಿಸಲು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಜೆಜೆಎಂ) - ಹರ್ ಘರ್ ಜಲ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ನೀರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕೊಳವೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ್ದಾಗಿದೆ. ಜೆಜೆಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಡೇಟಾ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಜೆಜೆಎಂ) ಗಾಗಿ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ಐ.ಎಂ.ಐ.ಎಸ್.) ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಜೆಜೆಎಂ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐ.ಎಂ.ಐ.ಎಸ್. ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ಗಳು ಪಂಚಾಯತ್, ಜಿಲ್ಲಾ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮಿಷನ್ (ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎಂ.), ರಾಜ್ಯ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮಿಷನ್ (ಎಸ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎಂ.) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಐ.ಎಂ.ಐ.ಎಸ್. ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿನ ಡೇಟಾದ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಇಲಾಖೆಯು ಬಹು-ಹಂತದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಆಧಾರ್ ಸೀಡಿಂಗ್, ಸುಜಲಾಮ್ ಭಾರತ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್, ಪಿಎಂ-ಗತಿಶಕ್ತಿ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಪೈಪ್ಲೈನ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಲಾಖೆಯು ಕಠಿಣವಾದ ನೆಲದ ಸತ್ಯೀಕರಣ ಕ್ರಮಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

i. ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು.

ii. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮಾನಿಟರ್ ಗಳು (ಎನ್.ಎಲ್.ಎಂ. ಗಳು): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೊಳೆಯುವ ತಜ್ಞರು, ಕೇಂದ್ರ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಎನ್.ಜೆ.ಜೆ.ಎಂ ಮತ್ತು ಎನ್.ಪಿ.ಎಂ.ಯು. ಸದಸ್ಯರಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಗಳು. ನೆಲದ ವಾಸ್ತವಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವರದಿಯಾದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಡ್ಡ-ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಎನ್.ಎಲ್.ಎಂ. ಗಳು.

iii. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನೆ: ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಯ್ದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಐಒಟಿ-ಆಧಾರಿತ ಸಂವೇದಕಗಳ ಬಳಕೆ.

ಇದೇ ರೀತಿ, ಇಲಾಖೆಯು ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ-ಜಿ. ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ರಾಜ್ಯ, ಜಿಲ್ಲೆ, ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ-(ಜಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ (http://swachhbharatmission.ddws.gov.in) ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ (http://sbm.gov.in/sbmgdashboard/statesdashboard.aspx) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪೋರ್ಟಲ್ ಐ.ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಲ್. ಗಳಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಐ.ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಲ್. ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ-(ಜಿ) ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಸೂಚಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಬಯಲು ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮುಕ್ತ (ಒಡಿಎಫ್) ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಿತಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೃಹ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ (ಐ.ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಲ್.) ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು (ಸಿ.ಎಸ್.ಸಿ.), ಘನ ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಸ್.ಎಲ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಂ.) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ (ಐ.ಇ.ಸಿ.), ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿವೆ.

ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ.(ಜಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ. ಮತ್ತು ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ. 2.0 ಎಂಬ ಎರಡು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ. ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೃಹ ಶೌಚಾಲಯಗಳ (ಐ.ಎಚ್.ಎಚ್.ಎಲ್.) ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ. 2.0 ಅನ್ನು ಎಸ್.ಎಲ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಂ. ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ಘನ/ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳ (ಸಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಸೇರಿದಂತೆ) ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ಕಾರವು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಲ ಸೇವಾ ಆಂಕಲನ್- ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ನೇತೃತ್ವದ, ಸಮುದಾಯ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮುದಾಯ ಚರ್ಚೆಗಳು, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ದತ್ತಾಂಶ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆ, ಸಮರ್ಪಕತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ವಿ. ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2227063) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 12