ভাৰতীয় বতৰ বিজ্ঞান বিভাগে (আই এম ডি) ঋতুভিত্তিক পূৰ্বানুমানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কম পৰিসৰৰ আৰু অতি কম সময়ৰ আগজাননীৰ মাপকাঠিৰ ভিতৰত নিৰৱচ্ছিন্ন পূৰ্বানুমান কৰে। দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহ ২০২৫ৰ বাবে আইএমডিয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰত অঞ্চল (অসমকে ধৰি)ৰ লগতে অসম আৰু মেঘালয়ৰ বাবে স্বাভাৱিকতকৈ কম ঋতুভিত্তিক বৰষুণৰ পূৰ্বানুমান কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে নতুনকৈ ৰূপায়ণ কৰা মাল্টি-মডেল এনছেম্বল (এম এম ই) পূৰ্বানুমান ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আইএমডিৰ ঋতুভিত্তিক পূৰ্বানুমান অনুসৰি উত্তৰ-পূব ভাৰত অঞ্চলৰ লগতে অসম আৰু মেঘালয় উভয়তে ২০২৫ চনৰ দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ সময়ত ঋতুভিত্তিক বৰষুণো স্বাভাৱিক পৰিমাণতকৈ কম আছিল। বিশদ বিৱৰণ পৰিশিষ্ট-১ত দিয়া হৈছে। কম পৰিমাণৰ বৰষুণৰ পূৰ্বানুমান আৰু মুষলধাৰ বৰষুণৰ সতৰ্কবাণী জাৰি কৰিবলৈ আইএমডিয়ে প্ৰাথমিকভাৱে বিভিন্ন গোলকীয় মডেলৰ আউটপুট ব্যৱহাৰ কৰে। ২০২৫ চনৰ দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ সময়ত হোৱা প্ৰবল বৰষুণৰ পূৰ্বানুমানৰ বাবে সমগ্ৰ অসমৰ বাবে ৮৯-৯৪ শতাংশ মুষলধাৰ বৰষুণ পূৰ্বানুমানৰ লগতে অসমৰ জিলা ভিত্তিত প্ৰথম পাঁচ দিনলৈ মুষলধাৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ প্ৰধান সময়ত ৭৫-৮০ শতাংশ পূৰ্বানুমান কৰা হৈছিল।

মিছন মৌচমৰ অধীনত মাল্টি-মডেল এনছেম্বল ফ্ৰেমৱৰ্কৰ পূৰ্বানুমান ক্ষমতা অধিক উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে, যেনে সংযোজিত বায়ুমণ্ডল-মহাসাগৰ মডেলৰ উন্নয়ন, উন্নত পৰ্যবেক্ষণমূলক ডাটাছেটৰ একত্ৰীকৰণ আৰু উচ্চ-ৰিজলিউচন সাংখ্যিক বতৰৰ পূৰ্বানুমান (এন ডব্লিউ পি) মডেলৰ অধিক ব্যৱহাৰ। তদুপৰি উপ-ঋতু আৰু আঞ্চলিক পৰিসৰত অনিশ্চয়তা বুজি পোৱাকে ধৰি বতৰৰ পূৰ্বানুমানৰ বাবে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু যন্ত্ৰ শিক্ষণ (এ আই/এম এল) কৌশলৰ ব্যৱহাৰৰ অন্বেষণৰ বাবে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হয়।

অসমৰ বাৰিষা-নিৰ্ভৰশীল আৰু বান-প্ৰবণ কৃষি অঞ্চলত জলবায়ু স্থিতিস্থাপকতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ চৰকাৰে আইএমডিৰ জৰিয়তে ইয়াৰ আগতীয়া সতৰ্কবাণী প্ৰণালী অধিক উন্নত কৰিবলৈ নতুন মিছন মৌচম প্ৰকল্পৰ সৈতে বিনিয়োগ বৃদ্ধি কৰি আহিছে। আইএমডিয়ে প্ৰস্তুতি আৰু বিপদাশংকা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিবলৈ প্ৰভাৱ-আধাৰিত পূৰ্বানুমান আৰু কৃষি-বতৰ বিজ্ঞানৰ পৰামৰ্শও জাৰি ৰাখিছে। আইএমডিয়ে ৰাজ্যিক সংস্থা আৰু কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগ (চি ডব্লিউ চি)ক প্ৰধান সময়ছোৱাত ৭ দিনলৈকে বানপানীৰ পূৰ্বানুমান উন্নত কৰিবলৈ পৰ্যবেক্ষণ কৰা আৰু বৰষুণৰ আগজাননী দুয়োটাই সময়মতে ভাগ-বাটোৱাৰা কৰি সমৰ্থন আগবঢ়ায়। ই সঘনে হৈ থকা বান, নদীৰ পাৰৰ ক্ষয়-ক্ষতি আৰু বৰষুণৰ পৰিবৰ্তনশীলতাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত জিলাসমূহৰ বাবে পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰে। অন্তিম পৰ্যায়লৈকে সময়মতে প্ৰচাৰৰ বাবে, কৃষক, নীতি নিৰ্ধাৰক আৰু সাধাৰণ জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ বাবে কমন এলাৰ্টিং প্ৰট’কল (চি এ পি)-আধাৰিত সতৰ্কবাণী আৰু মৌচম, মেঘদূত আৰু দামিনীৰ দৰে এপ্লিকেচনকে ধৰি সাম্প্ৰতিক সময়ত বিভিন্ন নতুন ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। তদুপৰি আই এম ডিয়ে ৰাজ্য চৰকাৰৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে জলবায়ু সেৱা ব্যৱহাৰকাৰী মঞ্চৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে, যাতে অংশীদাৰসকলৰ মাজত মত বিনিময় সহজ হয় আৰু বতৰ তথা জলবায়ু সেৱাৰ ফলপ্ৰসূ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচাৰ হয়।

বিশেষকৈ অসমৰ বাবে উপগ্ৰহভিত্তিক নিৰীক্ষণৰ ভূমিকাই বিভিন্ন উপগ্ৰহৰ তথ্য, যেনে- মেঘ আৱৰণ, বতাহ আদি, বৰষুণ মাপক, স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰ (এ ডব্লিউ এছ) আৰু ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ (ডি ডব্লিউ আৰ)ৰ পৰা পৃষ্ঠভিত্তিক পৰ্যবেক্ষণৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি বতৰৰ পূৰ্বানুমান, বানৰ পূৰ্বানুমান আৰু দুৰ্যোগৰ প্ৰস্তুতি বৃদ্ধি কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰে। এই তথ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আইএমডিয়ে ৰাজ্যিক কৰ্তৃপক্ষৰ সময়োপযোগী প্ৰস্তুতি আৰু সঁহাৰি সমৰ্থন কৰিবলৈ মুষলধাৰ বৰষুণৰ সতৰ্কবাণী, বান-সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শাৱলী আৰু প্ৰভাৱ-আধাৰিত পূৰ্বানুমান জাৰি কৰে। জলবায়ু স্থিতিস্থাপকতাৰ বাবে আইএমডিয়ে কৃষি পৰিকল্পনাক সমৰ্থন কৰিবলৈ আৰু অত্যধিক বৰষুণৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিবলৈ প্ৰধান সময়ছোৱাত দুসপ্তাহলৈকে সম্প্ৰসাৰিত পৰিসৰৰ পূৰ্বানুমান (ই আৰ এফ) কৰে, যি ঋতুভিত্তিক জলবায়ুৰ দৃষ্টিভংগীৰ পৰিপূৰক। আইএমডিয়ে জলবিদ্যুৎ অধ্যয়ন আৰু জলবায়ু-স্থিতিস্থাপক আন্তঃগাঁথনিৰ পৰিকল্পনাত সহায় কৰিবলৈ উচ্চ-ৰিজলিউচন গ্ৰীডেড বৰষুণৰ তথ্য আৰু ঐতিহাসিক জলবায়ু তথ্যও প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি গ্রামীণ কৃষি মৌচম সেৱা (জি কে এম এছ)ৰ অধীনত জাৰি কৰা জিলা পৰ্যায়ৰ কৃষি-বতৰ বিজ্ঞান পৰামৰ্শসমূহে কৃষকসকলক শস্য পৰিকল্পনা, জলসিঞ্চন আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰ পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত পৰিবৰ্তনশীল বতৰৰ পৰিস্থিতিত সহায় কৰে।

কেন্দ্ৰীয় ভূবিজ্ঞান তথা বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগৰ ৰাজ্য মন্ত্ৰী (স্বতন্ত্ৰ দায়িত্ব) ড^০ জিতেন্দ্ৰ সিঙে ২০২৬ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত লোকসভাত এই তথ্য দাখিল কৰিছিল।

পৰিশিষ্ট-১

 

অসম আৰু উত্তৰ-পূব অঞ্চলত ২০২৫ চনৰ দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ সময়ত হোৱা বৰষুণঃ

 

 

NKR/JP/NB

(ৰিলিজ আই ডি : 2226252) অতিথি কক্ষ : 9