ਦਿੱਲੀ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐੱਨਸੀਆਰ) ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਐੱਨਸੀਆਰ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਔਨਲਾਈਨ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਕਾਸ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਓਸੀਈਐੱਮਐੱਸ) ਸੈੱਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਓਸੀਈਐੱਮਐੱਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਓਸੀਈਐੱਮਐੱਸ ਸੈੱਲ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (ਐੱਸਓਪੀ) 09-ਅਕਤੂਬਰ-2025 ਨੂੰ ਐੱਨਸੀਆਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਿਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ। ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਓਸੀਈਐੱਮਐੱਸ ਸੈੱਲ ਨੇ 05-ਫਰਵਰੀ-2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਸੀ।

ਨਵੀਨਤਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੈੱਲ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 865 ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ OCEMS ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡਾਂ (SPCBs)/ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਕਮੇਟੀਆਂ (PCCs) ਨੂੰ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 530 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ 122 ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੀਲਡ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਸਬੰਧਿਤ SPCB/PCC ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਢੁਕਵੀਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੁਆਵਜ਼ਾ (EC) ਲਗਾਉਣਾ, ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ (SCN) ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਹੋਰ ਫੀਲਡ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

CPCB ਦੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਅਤੇ 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ OCEMS ਲਗਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 17 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ, ਰੈਡ ਕੈਟੇਗਿਰੀ (ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ), ਅਤੇ NCR ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ, ਧਾਤ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਬੰਧਿਤ SPCBs/PCCs ਦੁਆਰਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ।

ਸਥਿਤੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

ਸਟੇਟ	OCEMS ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ	OCEMS ਲਗਾਉਣ/ਖਰੀਦ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ (08.02.2026 ਤੱਕ)
ਦਿੱਲੀ ਐੱਨਸੀਆਰ	128.	57
ਹਰਿਆਣਾ ਅਧੀਨ  ਐੱਨਸੀਆਰ	907	905
ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਧੀਨ ਐੱਨਸੀਆਰ	255	145
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਧੀਨ ਐੱਨਸੀਆਰ	648	320

ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਿਕਾਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਸਵੱਛ ਈਂਧਣ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਹੈ।

ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਐੱਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਕਣ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

*****

ਵੀਐੱਮ/ਜੀਐੱਸ/ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ

(Release ID: 2225615) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 3