ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌ ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಯಶಸ್ಸುಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು, ಸಶಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗುಂಪು (ETG) ರಚಿಸಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹಾ ಗುಂಪು (TAG) ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಸಭೆಯನ್ನು 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3ರಂದು ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ (PSA) ಪ್ರೊ. ಅಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸೂದ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಭೆಯು ನಡೆಯಿತು.

ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಈ ಸಭೆಯು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹಾ ಗುಂಪಿನ (TAG) ಸದಸ್ಯರು, ಸಶಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗುಂಪಿನ (ETG) ಸದಸ್ಯರು, ಸರ್ಕಾರದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ ಅಪ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ (PSA) ಕಚೇರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿ 'ಜಿ' ಆಗಿರುವ ಡಾ. ಪ್ರೀತಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ 'ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್' (ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಕುರಿತು ನಡೆದ 2ನೇ TAG ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಈ 3ನೇ TAG ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾದ ಸುಧಾರಿತ ರೋಬೋಟಿಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಸೂದ್ ಅವರು, ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತ'ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಇರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 'ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಟಿವ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು' (ಸಹಕಾರಿ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಫಿಸಿಕಲ್ ಎಐ (Physical AI), ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಮಾನವರಹಿತ ಮತ್ತು ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಟ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು, ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ ರೂಪಿಸಲಾದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ'ದ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್ (IndiaAI Mission), ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಘಟಕಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತಹ ಮೈಟಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು, ಭವಿಷ್ಯದ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. DRDO ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ಸಮೀರ್ ಕಾಮತ್ ಅವರು, ತಂತ್ರಾಂಶ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಪರಿಕರಗಳ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಪೂರಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಡಿಬಿಟಿ (DBT) ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ರೇಣು ಸ್ವರೂಪ್ ಅವರು, ಬೇಡಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ 'ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಆದ್ಯತೆ'ಯ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (NSCS) ಮಿಲಿಟರಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಎನ್.ಎಸ್. ರಾಜಾ ಸುಬ್ರಮಣಿ (ನಿವೃತ್ತ) ಅವರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

PSA ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಧಿಕಾರಿ (CTO) ಆಗಿರುವ ಶ್ರೀ ರೋಹಿತ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಇದು ಮುಂದಿನ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು.

ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ತಜ್ಞರಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್‌ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು:

•  ಶ್ರೀ ರಘು ಧರ್ಮರಾಜು, ಸಿಇಒ, ಆರ್ಟ್‌ಪಾರ್ಕ್ (ARTPARK - IISc ಬೆಂಗಳೂರು): ಎಐ (AI) ಮತ್ತು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಆರ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಕ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

•  ಪ್ರೊ. ಸುಬೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹಾ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅಶುತೋಷ್ ದತ್ ಶರ್ಮಾ (IIT ದೆಹಲಿ): ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D), ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ 'ಕೋಬೋಟಿಕ್ಸ್' ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, 'ಐ-ಹಬ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ಕೋಬೋಟಿಕ್ಸ್' (IHFC) ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರಶಿಸ್ತೀಯ ಸೈಬರ್-ಫಿಸಿಕಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮಿಷನ್ (NM-ICPS) ಬೆಂಬಲಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಇವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

•  ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಮಣಿವಣ್ಣನ್, IIT ಮದ್ರಾಸ್: 'ಎಂಬೋಡಿಯಡ್ ಎಐ' ಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು 'ಹ್ಯಾಪ್ಟಿಕ್ಸ್' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ವದೇಶಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ 'ಟ್ಯಾಕ್ಟೈಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್' ಉಪಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

• ಶ್ರೀ ಫರೀದ್ ಅಹ್ಸಾನ್, ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರು, ಜನರಲ್ ಆಟೋನಮಿ: ಸ್ವದೇಶಿ ಹ್ಯೂಮನಾಯ್ಡ್ (ಮಾನವ ರೂಪದ) ಮತ್ತು ಕ್ವಾಡ್ರುಪೆಡ್ (ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ) ರೋಬೋಟ್‌ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 'ಎಂಬೋಡಿಯಡ್ ಎಐ' ಆಧಾರಿತ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಉತ್ಪಾದನಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ (PLI) ಬೆಂಬಲ, ದತ್ತಾಂಶ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆ-ಆಧಾರಿತ ಬೃಹತ್ ಸವಾಲುಗಳಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಕಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

•  ಶ್ರೀ ಆಕಾಶ್ ಗುಪ್ತಾ, ಸಿಇಒ, ಗ್ರೇಆರೆಂಜ್ (GreyOrange): ಗೋದಾಮು ಮತ್ತು ರೀಟೇಲ್ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ 'ಫಿಸಿಕಲ್ ಎಐ'  ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಮುಖ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ, ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ದೇಶೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ, ಎಂಬೋಡಿಯಡ್ ಎಐಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (DPI) ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ (G2G) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ ನೀಡಿದರು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದವು:

•    ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ, ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಒಂದು ಸುಸಂಬದ್ಧ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

•    ಆಕ್ಚುಯೇಟರ್‌ ಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಡ್ಯೂಸರ್‌ ಗಳು, ಚಿಪ್‌ ಸೆಟ್‌ಗಳು, ನಿಖರವಾದ ಗೇರ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಪರಿಕರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾರ್ಡ್‌ ವೇರ್ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂತರಗಳಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದುರ್ಬಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

•    ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಂತ-ಹಂತದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

•    ರಕ್ಷಣಾ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಬಳಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಾಫ್ಟ್‌ ವೇರ್ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ವೇದಿಕೆಗಳ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹಂಚಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಫೆಡರೇಟೆಡ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿತು. ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು, ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.

•    ಹ್ಯಾಪ್ಟಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು, ಅಗತ್ಯತೆ ಆಧಾರಿತ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಬಳಕೆದಾರ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿತ ಕೆಪಿಐಗಳನ್ನು (KPIs) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

•    ಐಡಿಇಎಕ್ಸ್ (IDEX) ಮಾದರಿಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಧನಸಹಾಯದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರ್‌ಡಿಐ (RDI) ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

•    ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್, ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಹ್ಯಾಪ್ಟಿಕ್ಸ್, ಸಂವಹನ, ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟೇಶನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಮಿಷನ್-ಆಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ (R&D) ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ವಿಘಟನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಇದನ್ನು 'ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ' (PDP) ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಂ ಎಸ್ ಎಂ ಇ (MSME) ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ ಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.

•    ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗೆ ಇರುವ ತೆರಿಗೆಯಿಲ್ಲದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೋಬೋಟ್‌ ಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು (ISO/CE) ಪೂರೈಸುವಂತಾಗಲು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

PSA ಕಚೇರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. (ಶ್ರೀಮತಿ) ಪರ್ವಿಂದರ್ ಮೈನಿ ಅವರು ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದಿಂದ ಎಂಬೋಡಿಡ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್, ಜೈವಿಕ ಪ್ರೇರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ ಅಪ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ಎಂ ಎಸ್‌ ಎಂ ಇ ಗಳಿಗಾಗಿ ಮಿಷನ್-ಸಂಯೋಜಿತ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು, ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಏಕೀಕೃತ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಡಾ. ಮೈನಿ ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವದೇಶೀಕರಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ'ಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಿಷನ್-ಮೋಡ್ ಅಥವಾ ಒಕ್ಕೂಟ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಏಕೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ತಮ್ಮ ಸಮಾರೋಪ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೊ. ಸೂದ್ ಅವರು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಧಾನವು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ 'ಉತ್ಪನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರ'ವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್‌ ಗಳಿಗೆ ಒಂದು 'ಬಲ ವರ್ಧಕ'  ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು, ಇದು ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯ ಚಾಲಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಭೌತಿಕ ಎಐ (Physical AI) ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್‌ ಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದರು.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2222907) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 5