ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐੱਮਓਐੱਮਏ) ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਆਈਆਈਟੀ) ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅੱਜ ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ 'ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਹੁਨਰ: ਪੀਐੱਮ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਲਟੀ-ਸਟੇਕਹੋਲਡਰ ਡਾਇਲੌਗ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ (ਪੀਐੱਮ ਵਿਕਾਸ) ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਨੀਅਰ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ, ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੀਐੱਮ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ 2047 ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸੀ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੌਰਾਨ, ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਨੀਤੀ ਸਿਫ਼ਾਰਿਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਖੋਜ ਦੁਆਰਾ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਹੁਨਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2047 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 

ਡਾ. ਸੀ.ਐੱਸ. ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਮਿਆਨੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਤੋਂ ਉੱਦਮਤਾ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇ।

ਆਈਆਈਟੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋ. ਰੰਗਨ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਦਖਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਆਦਿ ਵਾਣੀ", ਜੋ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ-ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। 

ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵੇਂ ਕੌਸ਼ਲ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ, ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮਤਾ, ਕੁਸ਼ਲ ਵਿੱਤ ਪੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਇੱਕ ਮੰਗ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਉੱਦਮਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਐਕਸਲੇਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਜਬਲ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਹੁਨਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਆਈ ਟੂਲ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ, ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ, ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਰੋਡਮੈਪ ਨੇ ਉਦਯੋਗ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਹੁਨਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ।

************

ਏਕੇ/ਐੱਮਆਰ