કેન્દ્ર સરકારે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ગુજરાતમાં ગ્રામીણ સ્થાનિક સંસ્થાઓ માટે પંદરમા નાણા પંચ (XV-FC) ની ગ્રાન્ટ તરીકે ₹512.27 કરોડ મુક્ત કર્યા છે. આ મુક્ત કરવામાં આવેલી રકમમાં નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેના અનટાઇડ ગ્રાન્ટ્સ (Untied Grants) ના પ્રથમ હપ્તાનો સમાવેશ થાય છે, જેની રકમ ₹509.07 કરોડ છે, જે રાજ્યની 14,561 પાત્ર ગ્રામ પંચાયતો, 247 પાત્ર બ્લોક પંચાયતો અને તમામ 33 પાત્ર જિલ્લા પંચાયતો માટે છે. આ ઉપરાંત, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે અનટાઇડ ગ્રાન્ટ્સના પ્રથમ અને બીજા હપ્તાના રોકી રાખવામાં આવેલા હિસ્સાના ₹3.20 કરોડ પણ વધુમાં પાત્ર ઠરેલી 47 ગ્રામ પંચાયતો અને એક પાત્ર બ્લોક પંચાયતને મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

ભારત સરકાર પંચાયતી રાજ મંત્રાલય અને જલ શક્તિ મંત્રાલય (પેયજળ અને સ્વચ્છતા વિભાગ) દ્વારા રાજ્યોને પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ (PRIs)/ ગ્રામીણ સ્થાનિક સંસ્થાઓ (RLBs) માટે XV-FC ગ્રાન્ટ મુક્ત કરવાની ભલામણ કરે છે, જે ત્યારબાદ નાણા મંત્રાલય દ્વારા મુક્ત કરવામાં આવે છે. ફાળવવામાં આવેલી ગ્રાન્ટની ભલામણ અને વિતરણ એક નાણાકીય વર્ષમાં 2 હપ્તામાં કરવામાં આવે છે. અનટાઇડ ગ્રાન્ટ્સનો ઉપયોગ પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ/ ગ્રામીણ સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા બંધારણની અગિયારમી અનુસૂચિમાં સમાવિષ્ટ ઓગણત્રીસ વિષયો હેઠળ, પગાર અને અન્ય સ્થાપના ખર્ચ સિવાય, સ્થાન-વિશિષ્ટ જરૂરિયાતો માટે કરવામાં આવશે. ટાઇડ ગ્રાન્ટ્સ (Tied Grants) નો ઉપયોગ (a) સ્વચ્છતા અને ODF સ્ટેટસની જાળવણી માટેની પાયાની સેવાઓ માટે કરી શકાય છે, અને તેમાં ઘરગથ્થુ કચરાનું સંચાલન અને શુદ્ધિકરણ, અને ખાસ કરીને માનવ મળ અને મળના કાદવ (fecal sludge) ના સંચાલનનો સમાવેશ થવો જોઈએ અને (b) પીવાના પાણીનો પુરવઠો, વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ અને પાણીના રિસાયકલિંગ માટે કરી શકાય છે.

SM/GP/JD

(रिलीज़ आईडी: 2217036) आगंतुक पटल : 30