PIB Headquarters
વંદે ભારત એક્સપ્રેસ: ભારતમાં આંતર-શહેર રેલ ગતિશીલતાનું આધુનિકીકરણ
પોસ્ટેડ ઓન:
16 JAN 2026 3:01PM by PIB Ahmedabad
મુખ્ય મુદ્દાઓ (Key Takeaways)
- "ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં દેશભરમાં 164 વંદે ભારત ટ્રેનો કાર્યરત છે, જે મુખ્ય કોરિડોર પર કનેક્ટિવિટી વધારે છે."
- "લાંબા અંતરની રાત્રિ મુસાફરી માટે વંદે ભારત સ્લીપર જાન્યુઆરી 2026 માં લોન્ચ કરવામાં આવશે, જે સેવાઓનું વિસ્તરણ કરશે."
- "વિઝનમાં 2030 સુધીમાં કાફલાને 800 અને 2047 સુધીમાં 4,500 સુધી લઈ જવાનો લક્ષ્યાંક સામેલ છે."
પ્રસ્તાવના
ભારત 2047 સુધીમાં વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના તેના વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે ગતિશીલતા (mobility) રાષ્ટ્રીય વિકાસના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે ઉભરી આવી છે. આધુનિક પરિવહન પ્રણાલીઓ આજે પાયાની કનેક્ટિવિટીથી આગળ વધે છે અને આર્થિક એકીકરણ, પ્રાદેશિક વિકાસ અને સામાજિક સમાવેશના નિર્ણાયક સક્ષમ તરીકે સેવા આપે છે. રેલવેની એક અગ્રણી પહેલ તરીકે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ દેશભરમાં ઝડપી, સુરક્ષિત, વધુ વિશ્વસનીય અને મુસાફર-કેન્દ્રી રેલ મુસાફરી પ્રદાન કરવામાં અલગ તરી આવે છે. વંદે ભારત એક્સપ્રેસ, ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન કરેલી અને ઉત્પાદિત સેમી-હાઇ-સ્પીડ ટ્રેનસેટ છે, જે આધુનિક ટેકનોલોજી, સુધારેલી મુસાફરોની સુવિધા અને મુસાફરીના સમયમાં ઘટાડાને જોડીને આંતર-શહેર રેલ સેવાઓને મજબૂત કરવા માટે વિકસાવવામાં આવી છે.
વંદે ભારત એક્સપ્રેસ: પ્રીમિયમ ટ્રેન મુસાફરીની નવી કલ્પના
વંદે ભારત ભારતની પ્રીમિયમ પેસેન્જર રેલ સેવાઓમાં એક નવા તબક્કાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સ્વદેશી રીતે વિકસિત, સેલ્ફ-પ્રોપેલ્ડ સેમી-હાઇ-સ્પીડ ટ્રેનસેટ તરીકે રજૂ કરવામાં આવેલી આ ટ્રેન, પરંપરાગત લોકોમોટિવ દ્વારા ખેંચાતી ટ્રેનોમાંથી કાર્યક્ષમતા, સલામતી અને વિશ્વસનીયતા માટે ઓપ્ટિમાઇઝ કરેલી સંકલિત ટ્રેન પ્રણાલી તરફના પરિવર્તનને ચિહ્નિત કરે છે. વંદે ભારતની જરૂરિયાત ખાસ કરીને મધ્યમ અંતરના કોરિડોર પર મુસાફરીનો સમય ઘટાડવા અને ઓનબોર્ડ સુવિધાઓ વધારવાની વધતી માંગમાંથી ઉભરી આવી છે. અગાઉની પ્રીમિયમ સેવાઓ જેમ કે રાજધાની એક્સપ્રેસ (1969માં શરૂ થયેલી) અને શતાબ્દી એક્સપ્રેસ (1988માં શરૂ થયેલી) એ તે સમયે ઉચ્ચ ગુણવત્તાની રાત્રિ અને દિવસની કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડીને રેલ મુસાફરીને નોંધપાત્ર રીતે અપગ્રેડ કરી હતી. વંદે ભારત ટ્રેનો વર્તમાન અને ભવિષ્યની ગતિશીલતાની જરૂરિયાતો સાથે સુસંગત છે, જે ભારતમાં પેસેન્જર રેલ આધુનિકીકરણના આગામી તબક્કાનો પાયો રચે છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ:
- સેમી-પરમેનન્ટ જર્ક-ફ્રી કપલર્સ અને સુધારેલી સસ્પેન્શન સિસ્ટમ વધુ સારી રાઇડ કમ્ફર્ટમાં ફાળો આપે છે, જ્યારે રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ સિસ્ટમ કામગીરી દરમિયાન ઊર્જા કાર્યક્ષમતા વધારે છે.
- સ્વદેશી રીતે વિકસિત ટ્રેન અથડામણ નિવારણ પ્રણાલી (કવચ) માટેની જોગવાઈ.
- સેન્ટ્રલી કંટ્રોલ્ડ ઓટોમેટિક પ્લગ ડોર્સ અને સંપૂર્ણ સીલ કરેલ વિશાળ ગેંગવેઝ.
- સ્વદેશી રીતે વિકસિત UV-C લેમ્પ-આધારિત જીવાણુ નાશક પ્રણાલી સાથેની આધુનિક એર-કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમ.
- તમામ કોચમાં CCTV કેમેરા, ઈમરજન્સી એલાર્મ પુશ બટન અને પેસેન્જર-ક્રૂ ટોક-બેક યુનિટ્સ.
- રિમોટ મોનિટરિંગ સાથે કોચ કંડિશન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (CCMS) ડિસ્પ્લે.
- બાયો-વેક્યૂમ ટોયલેટ અને ટ્રેનના બંને છેડે ડ્રાઇવિંગ કોચમાં દિવ્યાંગજન-મૈત્રીપૂર્ણ શૌચાલય.
- GPS-આધારિત પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ, એર્ગોનોમિકલી ડિઝાઇન કરેલ બેઠકો અને સુધારેલ રાઇડ કમ્ફર્ટ વંદે ભારત ટ્રેનોમાં મુસાફરીના એકંદર અનુભવને વધારવામાં ફાળો આપે છે.
- વંદે ભારત ટ્રેનસેટ્સ, જે ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) ખાતે લગભગ 90% સ્થાનિકીકરણ સાથે ઉત્પાદિત થાય છે, તે મેક ઇન ઇન્ડિયા પહેલને અનુરૂપ છે. મુખ્ય પ્રણાલીઓની સ્થાનિક ડિઝાઇન અને એકીકરણમાં સ્વદેશી ક્ષમતા પ્રતિબિંબિત થાય છે.
- 2024 માં, ICF એ વંદે ભારત ટ્રેનસેટ્સના ઉત્પાદન માટે નેશનલ એનર્જી કન્ઝર્વેશન એવોર્ડ (NECA) મેળવ્યો હતો, જે ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને ટકાઉ ઉત્પાદન પદ્ધતિઓ પર ભાર મૂકે છે.
|
કવચ (KAVACH) વિશેની માહિતી
|
|
કવચ એ ભારતની સ્વદેશી રીતે વિકસિત ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ છે, જે સેફ્ટી ઇન્ટિગ્રિટી લેવલ-4 (SIL-4) દ્વારા પ્રમાણિત છે. ઓનબોર્ડ અને ટ્રેકસાઇડ સાધનોના સંયોજન દ્વારા અમલમાં મૂકાયેલ, તે સતત ટ્રેનની હિલચાલ અને સિગ્નલની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરે છે. આ સિસ્ટમ અથડામણ, ઓવરસ્પીડિંગ અને જોખમ વખતે સિગ્નલ પસાર થવાને રોકવા માટે આપમેળે બ્રેક લગાવે છે, જેનાથી ટ્રેન કામગીરીમાં નિવારક સુરક્ષા મજબૂત બને છે.
|
વંદે ભારત વાનગીઓ (Cuisine)
|
શીર્ષક
|
વિગત
|
તસવીર
|
|
વંદે ભારત પાકકળા:
|
ડિસેમ્બર 2025 થી, ભારતીય રેલવેએ ભારતની વિવિધ રાંધણ વારસાને પ્રતિબિંબિત કરતા અધિકૃત સ્થાનિક સ્વાદો આપીને મુસાફરોના અનુભવને વધુ વધારવા માટે પસંદગીની વંદે ભારત ટ્રેનો પર પ્રાદેશિક વાનગીઓ પ્રસ્તુત કરી છે. આ પહેલ મુસાફરોને તે પ્રદેશો સાથે સંકળાયેલી પરંપરાગત વાનગીઓનો આનંદ માણવા સક્ષમ બનાવે છે જેમાંથી ટ્રેનો પસાર થાય છે, જે રેલ મુસાફરીમાં સાંસ્કૃતિક પરિમાણ ઉમેરે છે.
|
|
|
ઓનબોર્ડ સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ:
|
ઓનબોર્ડ મેનુમાં મહારાષ્ટ્રના કાંદા પોહા અને મસાલા ઉપમા, આંધ્રપ્રદેશના કોડી કુરા, ગુજરાતના મેથીના થેપલા, ઓડિશાના આલુ ફુલકોપી અને પશ્ચિમ બંગાળના કોશા પનીર અને મુરગીર ઝોલ સહિત પ્રાદેશિક વિશેષતાઓની વિશાળ શ્રેણી છે. દક્ષિણની વાનગીઓ જેવી કે અપ્પમ અને પલાડા પાયસમ સાથેનું કેરળ ભોજન, બિહારના ચંપારણ પનીર અને ચિકન સાથે, આ ઓફરને વધુ સમૃદ્ધ બનાવે છે. પસંદગીની સેવાઓમાં અંબલ કદ્દુ અને કેસર ફિરની સહિત ડોગરી અને કાશ્મીરી વાનગીઓ પણ છે.
|
|
વંદે ભારત એક્સપ્રેસના સાત વર્ષ
15 ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ લોન્ચ થયેલ, વંદે ભારત એક્સપ્રેસે નવી દિલ્હી–કાનપુર–પ્રયાગરાજ–વારાણસી કોરિડોર પર સેવા શરૂ કરી હતી. 16-કોચની, સંપૂર્ણ એર-કન્ડીશન્ડ ટ્રેનસેટ 160 કિમી પ્રતિ કલાકની મહત્તમ ઝડપ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તેમાં ઓટોમેટિક દરવાજા, GPS-આધારિત પેસેન્જર ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ અને ઓનબોર્ડ ઇન્ફોટેનમેન્ટ જેવી આધુનિક પેસેન્જર સુવિધાઓ સાથે ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને કાર્યકારી ટકાઉપણાને સુધારવા માટે રિજનરેટિવ બ્રેકિંગનો સમાવેશ થાય છે. વંદે ભારત સેવાઓ રાષ્ટ્રીય રેલ નેટવર્કમાં ઝડપથી વિસ્તરી છે. ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં, 274 જિલ્લાઓમાં 164 વંદે ભારત સેવાઓ કાર્યરત કરવામાં આવી હતી, જેમાં 7.5 કરોડથી વધુ મુસાફરોએ મુસાફરી કરી હતી.
સ્ત્રોત: રેલવે મંત્રાલય
આ ટ્રેનો ઝડપી એક્સિલરેશન અને ડિસીલરેશન માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જે અનેક કોરિડોર પર મુસાફરીના સમયમાં 45 ટકા સુધીનો ઘટાડો કરવા સક્ષમ બનાવે છે. સંદર્ભ માટે, નવી દિલ્હી અને વારાણસી વચ્ચેનો નિર્ધારિત મુસાફરી સમય આશરે આઠ કલાક છે, જે રૂટ પરની અગાઉની સેવાઓ કરતા લગભગ 40 થી 50 ટકા વધુ ઝડપી છે.
સ્ત્રોત: રેલવે મંત્રાલય અને IBEF
વંદે ભારતનો ઉચ્ચ ઓક્યુપન્સી રેટ આ સેવાઓ માટે મુસાફરોની મજબૂત માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે. 2024-25માં ઓક્યુપન્સી 102.01 ટકા હતી અને 2025-26માં (જૂન 2025 સુધી) વધીને 105.03 ટકા થઈ છે, જે દર્શાવે છે કે ઝડપી, સ્વચ્છ અને વધુ વિશ્વસનીય રેલ મુસાફરી માત્ર મેટ્રોપોલિટન કોરિડોર પૂરતી મર્યાદિત નથી પરંતુ મુસાફરોની પસંદગીમાં વ્યાપક માળખાકીય ફેરફારને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
વંદે ભારત 2.0: કામગીરી, સલામતી અને ઊર્જા કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ 2.0 ને મૂળ ટ્રેનસેટના અપગ્રેડ વર્ઝન તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. પ્રથમ વંદે ભારત 2.0 ટ્રેનસેટને 30 સપ્ટેમ્બર 2022ના રોજ ગાંધીનગર-મુંબઈ સેન્ટ્રલ રૂટ પર લીલી ઝંડી આપવામાં આવી હતી. નવું સંસ્કરણ હળવું છે, અગાઉના મોડેલમાં 430 ટનથી ઘટીને આશરે 392 ટન વજન છે, જે ઝડપી એક્સિલરેશનને સક્ષમ કરે છે. તે સ્વદેશી રીતે વિકસિત ટ્રેન અથડામણ નિવારણ પ્રણાલી, સુધારેલ રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ અને એર-કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમથી સજ્જ છે જે અંદાજે 15 ટકા વધુ ઊર્જા કાર્યક્ષમ છે. આ તમામ ટ્રેનો 180 કિમી પ્રતિ કલાકની મહત્તમ ઝડપની ડિઝાઇન અને 160 કિમી પ્રતિ કલાકની ઓપરેટિંગ ઝડપ ધરાવે છે, જે રૂટની તૈયારીને આધીન છે.
વંદે ભારત 3.0: વંદે ભારત ટ્રેનસેટનું સેમી-હાઇ-સ્પીડ વર્ઝન 3.0 ઓપરેશનમાં છે જે ઝડપી એક્સિલરેશન અને સુધારેલી રાઇડ ગુણવત્તા સહિત ઉન્નત કામગીરી પરિમાણો દર્શાવે છે, જે સરળ અને વધુ આરામદાયક મુસાફરીમાં ફાળો આપે છે. તે લગભગ 52 સેકન્ડમાં 0 થી 100 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપ પકડવા સક્ષમ છે, જે જાપાન અને કેટલાક યુરોપિયન દેશોમાં કાર્યરત સેમી-હાઇ-સ્પીડ ટ્રેનો સાથે સમાનતા ધરાવે છે, જ્યારે તે હાલના રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ચાલે છે. વર્તમાન પેઢીના ટ્રેનસેટ્સ આધુનિક પેસેન્જર સેવા માપદંડો સાથે સુસંગત આધુનિક ઓનબોર્ડ સિસ્ટમ્સનો પણ સમાવેશ કરે છે. સુવિધાઓમાં નીચા અવાજ અને વાઇબ્રેશન સ્તરની સાથે મુસાફરોની સુવિધા માટે ઓનબોર્ડ Wi-Fi અને ચાર્જિંગ પોર્ટનો સમાવેશ થાય છે.
|
વંદે ભારત 4.0 ની વિશેષતાઓ
|
|
વંદે ભારત 4.0માં કવચ 5.0 નો સમાવેશ કરવાની કલ્પના કરવામાં આવી છે, જે તેના અદ્યતન સુરક્ષા અને ટેકનોલોજી માળખાના ભાગરૂપે ભારતની સ્વદેશી રીતે વિકસિત ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમની આગામી ઉત્ક્રાંતિ છે. વંદે ભારત 4.0એ વંદે ભારત પ્લેટફોર્મનું આગામી નેક્સ્ટ જનરેશન મોડેલ છે, જેનો હેતુ કામગીરી, મુસાફરોનો આરામ અને એકંદર નિર્માણ ગુણવત્તામાં ઉચ્ચ વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક સ્થાપિત કરવાનો છે. સુધારેલી બેઠક, અપગ્રેડ કરેલ શૌચાલય સુવિધાઓ અને ઉત્તમ ઇન્ટિરિયર ફિનિશ સહિત શ્રેષ્ઠ મુસાફરોનો અનુભવ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આગામી પેઢીના ટ્રેનસેટ્સ માત્ર ભારતની ભાવિ ગતિશીલતાની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે જ નહીં પરંતુ નિકાસની સંભવિતતા દર્શાવવા માટે પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે સ્વદેશી રેલ ટેકનોલોજીની વધતી પરિપક્વતા દર્શાવે છે. વંદે ભારત 4.0નો ઉદ્દેશ્ય નવા બેન્ચમાર્ક સ્થાપિત કરવાનો છે, જેમાં ભવિષ્યની યોજનાઓ 350 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપને ટેકો આપવા સક્ષમ સમર્પિત હાઇ-સ્પીડ કોરિડોર સાથે જોડાયેલી છે. વંદે ભારત 4.0 વર્ષ 2025ના અંતથી 18 મહિનાની અંદર અપેક્ષિત છે, જે ભવિષ્ય માટે તૈયાર, ઉચ્ચ પ્રદર્શન ધરાવતી પેસેન્જર રેલ પ્રણાલી તરફના સતત પ્રયત્નોને મજબૂત બનાવે છે.
|
વંદે ભારત સ્લીપર: લાંબા અંતરની મુસાફરી સુધી વિસ્તરણ
સેવાઓના વિસ્તરણને વધુ વેગ આપતા, જાન્યુઆરી 2026માં વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન પાટા પર દોડવા લાગી છે, જે આ પ્લેટફોર્મને લાંબા અંતરની રાત્રિ મુસાફરી સુધી વિસ્તૃત કરશે. પ્રથમ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન પશ્ચિમ બંગાળમાં હાવડા અને આસામમાં ગુવાહાટી વચ્ચે ચાલી રહી છે, જેનાથી આંતર-પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટીને મજબૂત બનાવશે. આ કોરિડોર પૂર્વીય અને ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતને જોડે છે અને વિદ્યાર્થીઓ, કામદારો, વેપારીઓ અને પરિવારો સહિત હજારો મુસાફરો દ્વારા દરરોજ ઉપયોગમાં લેવાય છે.
|
મુસાફરીના સમયની તુલના: હાવડા-ગુવાહાટી કોરિડોર
|
|
સરાઈઘાટ એક્સપ્રેસ (12345/12346): ~17 કલાક
|
|
વંદે ભારત સ્લીપર (અપેક્ષિત): ~14 કલાક
|
|
અંદાજિત સમયની બચત: લગભગ 3 કલાક
|
સ્ત્રોત: રેલવે મંત્રાલય
સ્લીપર ટ્રેનસેટમાં 16 એર-કન્ડીશન્ડ કોચનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં એક AC ફર્સ્ટ ક્લાસ, ચાર AC ટૂ-ટાયર અને 11 AC થ્રી-ટાયર છે. તે આશરે 823 મુસાફરોની કુલ ક્ષમતા સાથે સુરક્ષિત અને આરામદાયક રાત્રિ મુસાફરી પૂરી પાડવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન કરાયેલ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનસેટે ટ્રાયલ રન, ટેસ્ટિંગ અને સર્ટિફિકેશન પૂર્ણ કર્યું છે, જે તેના કામગીરી માટેના સંચાલન તરફ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. કોટા-નાગદા સેક્શન પર હાથ ધરવામાં આવેલા હાઇ-સ્પીડ ટ્રાયલ્સમાં 180 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપે સ્થિર કામગીરી દર્શાવવામાં આવી હતી. રિસર્ચ ડિઝાઇન એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (RDSO) દ્વારા મુંબઈ-અમદાવાદ કોરિડોર પર હાથ ધરવામાં આવેલા લાંબા અંતરના પર્ફોર્મન્સ ટ્રાયલ્સમાં સહનશક્તિ, રાઈડ આરામ અને સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતાની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. ટ્રેન સામાન રાખવા માટે સુઆયોજિત જગ્યાઓ પણ પ્રદાન કરે છે, જેમાં ઓવરહેડ રેક્સ, અંડર-બર્થ સ્ટોરેજ અને મોટા સૂટકેસ માટે કોચના પ્રવેશદ્વાર પાસે સમર્પિત વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે, જે લાંબી મુસાફરી દરમિયાન આંતરિક ભાગોને અવરોધરહિત રાખે છે.
સ્ટાફ સપોર્ટ અને સીમલેસ કામગીરી: વંદે ભારત સ્લીપર રેલવે સ્ટાફ માટે પણ નોંધપાત્ર સુધારાઓ રજૂ કરે છે, જે સુરક્ષિત અને વધુ કાર્યક્ષમ કામગીરીને ટેકો આપે છે. લોકો પાઇલટ્સને એર્ગોનોમિકલી ડિઝાઇન કરેલા ડ્રાઇવર કેબિનથી ફાયદો થાય છે જે લાંબા સમયની ફરજ દરમિયાન તણાવ અને થાક ઘટાડે છે, સાથે સાથે સ્વચ્છતા અને સુવિધા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમર્પિત અને સુસજ્જ શૌચાલયો છે. ઓનબોર્ડ સ્ટાફ માટે, જેમાં TTE અને પેન્ટ્રી કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે, ટ્રેન સમર્પિત કેબિન અને કમ્પાર્ટમેન્ટ્સ, સુધારેલી બર્થ અને વધુ સારી ઓનબોર્ડ સુવિધાઓ પ્રદાન કરે છે. આ જોગવાઈઓ ફરજના કલાકો દરમિયાન પર્યાપ્ત આરામ કરવા સક્ષમ બનાવે છે, જે ઉચ્ચ સતર્કતા, કાર્યક્ષમતામાં સુધારો અને એકંદર સેવાની ગુણવત્તા વધારવામાં ફાળો આપે છે.
આગળ જોતાં: વંદે ભારત એક્સપ્રેસનું વિસ્તરણ
સ્ત્રોત: રેલવે મંત્રાલય
વંદે ભારતને આગામી દાયકાઓમાં ભારતની પેસેન્જર રેલ આધુનિકીકરણના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે કલ્પવામાં આવી છે. 2047 સુધીમાં, વંદે ભારત કાફલાને આશરે 4,500 ટ્રેનસેટ્સ સુધી વધારવાની કલ્પના છે, જે ભારતના લાંબા ગાળાના વિકાસ લક્ષ્યો સાથે સુસંગત છે. આ વિસ્તરણ માત્ર કનેક્ટિવિટી વધારવા વિશે નથી, પરંતુ રેલ મુસાફરીના અનુભવને ઉચ્ચ વૈશ્વિક ધોરણો સુધી વધારવા વિશે પણ છે. મધ્યમ ગાળામાં, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની તૈયારી અને ઉત્પાદન ક્ષમતાને આધીન, 2030 સુધીમાં લગભગ 800 વંદે ભારત ટ્રેનસેટ્સ ચલાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
ટ્રેનસેટ્સના ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે ચેન્નાઈમાં ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF), લાતુર (મહારાષ્ટ્ર) માં મરાઠવાડા રેલ કોચ ફેક્ટરી અને સોનીપત (હરિયાણા) માં રેલ કોચ નવીનીકરણ કારખાના સહિત અનેક ઉત્પાદન એકમો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા માટે ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી પણ મેળવવામાં આવી રહી છે, જે મોટા પાયે રોજગારીની તકો ઊભી કરવામાં અને રેલવે ઉત્પાદન ક્ષેત્રે 'આત્મનિર્ભર ભારત' વિઝનને ટેકો આપવામાં ફાળો આપે છે.
નિષ્કર્ષ
વંદે ભારત ટ્રેનો આધુનિક, કાર્યક્ષમ અને મુસાફર-કેન્દ્રિત રેલ સેવાઓ તરફ ભારતીય રેલવેના વ્યૂહાત્મક પરિવર્તનને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેને સતત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અપગ્રેડેશન અને સ્વદેશી ઉત્પાદન ક્ષમતા દ્વારા સમર્થન મળે છે. નવી પેઢીના ટ્રેનસેટ્સના વિસ્તરણ, વૈવિધ્યસભર વેરિઅન્ટ્સ અને સુધારેલી ઓનબોર્ડ સેવાઓ દ્વારા, વંદે ભારત પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરી રહી છે અને આંતર-શહેર મુસાફરીની ગુણવત્તામાં સુધારો કરી રહી છે. આ ટ્રેનો આર્થિક એકીકરણ, ટકાઉ ગતિશીલતા અને સર્વસમાવેશક રાષ્ટ્રીય વિકાસના નિર્ણાયક સક્ષમ તરીકે રેલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ભૂમિકાને રેખાંકિત કરે છે.
સંદર્ભો
રેલવે મંત્રાલય:
SM/DK/GP/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2216519)
મુલાકાતી સંખ્યા : 22