કોમનવેલ્થના સ્પીકર્સ અને પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની 28મી કોન્ફરન્સ (CSPOC), જેનું ઉદ્ઘાટન ગુરુવારે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, તે આજે લોકશાહી સંસ્થાઓને વધુ લોક-કેન્દ્રિત બનાવવાના નવેસરથી સંકલ્પ સાથે સંપન્ન થઈ હતી. લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ ત્રણ દિવસીય કોન્ફરન્સમાં સમાપન સંબોધન આપ્યું હતું. સમાપન સત્ર દરમિયાન, લોકસભા અધ્યક્ષે 29મી CSPOC ની અધ્યક્ષતા યુકે હાઉસ ઓફ કોમન્સના સ્પીકર માન. સર લિન્ડસે હોયલને સોંપી હતી અને તેમને લંડનમાં આગામી CSPOC ની સફળતા માટે શુભેચ્છા પાઠવી હતી.

આ પ્રસંગે શ્રી બિરલાએ નોંધ્યું હતું કે લોકશાહી સંસ્થાઓ ત્યારે જ મજબૂત અને પ્રસ્તુત રહી શકે છે જ્યારે તેઓ પારદર્શક, સર્વસમાવેશક, પ્રતિભાવશીલ અને લોકો પ્રત્યે જવાબદાર હોય. તેમણે નિરીક્ષણ કર્યું હતું કે પારદર્શિતા નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં નિખાલસતા સુનિશ્ચિત કરીને જનતાનો વિશ્વાસ વધારે છે, જ્યારે સર્વસમાવેશકતા ગેરંટી આપે છે કે લોકશાહી પ્રક્રિયામાં દરેક અવાજ - ખાસ કરીને જેઓ હાંસિયામાં છે - તે સાંભળવામાં આવે અને તેનું સન્માન કરવામાં આવે. તેમણે અભિપ્રાય આપ્યો કે, આ સિદ્ધાંતો સાથે મળીને લોકશાહી સંસ્થાઓની કાયદેસરતા જાળવી રાખે છે અને નાગરિક તથા રાજ્ય વચ્ચેના કાયમી બંધનને મજબૂત કરે છે.

56 વર્ષ પહેલાં CSPOC ની સ્થાપના પાછળના વિઝનને યાદ કરતાં શ્રી બિરલાએ કહ્યું હતું કે આ કોન્ફરન્સની કલ્પના કોમનવેલ્થના લોકશાહી વિધાનમંડળો વચ્ચે સતત સંવાદ સુનિશ્ચિત કરવા અને સંસદીય કાર્યક્ષમતા તથા પ્રતિભાવ વધારવાની નવી રીતો શોધવા માટે કરવામાં આવી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે 28મી CSPOC એ આ વારસાને નવી ઊર્જા અને તથ્ય સાથે આગળ ધપાવ્યો છે. CSPOC ના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટી સંખ્યામાં દેશોની અભૂતપૂર્વ ભાગીદારીને અધ્યક્ષ દ્વારા આ કોન્ફરન્સની નિર્ણાયક વિશેષતા તરીકે પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. આ વ્યાપક અને સર્વસમાવેશક પ્રતિનિધિત્વ, તેમણે કહ્યું કે, તે સુનિશ્ચિત કરશે કે નવી દિલ્હી કોન્ફરન્સ કોમનવેલ્થ સંસદીય સહયોગના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ તરીકે યાદ રાખવામાં આવે.

કોન્ફરન્સના મહત્વપૂર્ણ સત્રો પર પ્રતિબિંબ પાડતા, શ્રી બિરલાએ નોંધ્યું હતું કે સંસદોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો જવાબદાર ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયાની અસર, ચૂંટણીઓથી આગળ નાગરિકોની ભાગીદારી અને સંસદ સભ્યો તથા સંસદીય સ્ટાફના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી પરની ચર્ચાઓ ખાસ કરીને વિચારપ્રેરક હતી. તેમણે કહ્યું કે આ વિચાર-વિમર્શે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સને એવા નિર્ણાયક વળાંક પર તેમની વિકસતી ભૂમિકાઓ અને જવાબદારીઓ વિશે વધુ સ્પષ્ટતા મેળવવામાં મદદ કરી જ્યાં લોકશાહી પરંપરાઓ ઝડપી તકનીકી પરિવર્તન સાથે મળે છે. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું કે ટેકનોલોજી, સમાવેશ અને વૈશ્વિક ભાગીદારી નવી વિશ્વ વ્યવસ્થાને આકાર આપશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે કોન્ફરન્સ દરમિયાન યોજાયેલી દ્વિપક્ષીય બેઠકો અને અનૌપચારિક વાર્તાલાપે સભ્ય દેશો વચ્ચે મિત્રતા અને સમજણના બંધનોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા છે.

શ્રી બિરલાએ તમામ પ્રતિનિધિમંડળોની સક્રિય સહભાગિતા, ઉત્સાહ અને રચનાત્મક ભાવનાની ઊંડી પ્રશંસા કરી હતી, જેણે કોન્ફરન્સને અર્થપૂર્ણ અને યાદગાર બનાવી હતી. તેમણે અવલોકન કર્યું કે ચર્ચાઓ સંસદને વધુ લોક-કેન્દ્રિત, જવાબદાર અને અસરકારક બનાવવા માટે સામૂહિક પ્રતિબિંબ માટે એક અનન્ય પ્લેટફોર્મ તરીકે CSPOC ની કાયમી પ્રસ્તુતતા દર્શાવે છે.

લોકસભા અધ્યક્ષે ઐતિહાસિક કોન્સ્ટિટ્યુશન હાઉસ (સંવિધાન સદન) ખાતે કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન કરવા બદલ અને તેમના પ્રેરણાદાયી સંબોધન માટે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનો હૃદયપૂર્વક આભાર માન્યો હતો, જેમાં ભારતની સમૃદ્ધ લોકશાહી વિરાસત અને પડકારના સમયે વૈશ્વિક સમુદાયની પડખે ઊભા રહેવાની તેની અડગ પ્રતિબદ્ધતાને સચોટ રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી. તેમણે ઇન્ટર-પાર્લામેન્ટરી યુનિયનના પ્રમુખ અને કોમનવેલ્થ પાર્લામેન્ટરી એસોસિએશનના ચેરપર્સનની મૂલ્યવાન ઉપસ્થિતિ અને યોગદાનની પણ નોંધ લીધી હતી, જેમની ભાગીદારીએ વિચાર-વિમર્શને વધુ સમૃદ્ધ બનાવ્યો હતો.

શ્રી બિરલાએ કોન્ફરન્સમાં હાજર રહેલા પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ સાથે વાતચીત કરવા માટે સમય કાઢવા બદલ ભારતના માનનીય ઉપરાષ્ટ્રપતિનો પણ નિષ્ઠાપૂર્વક આભાર માન્યો હતો. અધ્યક્ષે યુકે હાઉસ ઓફ કોમન્સના સ્પીકર  માન. સર લિન્ડસે હોયલને આગામી CSPOC ની સફળતા માટે શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી અને આગામી સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની બેઠકોના યજમાન પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સને પણ શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી.

કોમનવેલ્થના સ્પીકર્સ અને પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની 28મી કોન્ફરન્સ (CSPOC) નવી દિલ્હીમાં આશાવાદ, એકતા અને સંવાદ, સહકાર તથા નવીનતા દ્વારા સંસદીય લોકશાહીને મજબૂત કરવાના નવેસરથી સંકલ્પ સાથે સંપન્ન થઈ હતી. બે દિવસીય કોન્ફરન્સ પરસ્પર સન્માન, સહિયારા લોકશાહી મૂલ્યો અને સકારાત્મક જોડાણના વાતાવરણમાં યોજાયેલા મહત્વપૂર્ણ અને ભવિષ્યલક્ષી વિચાર-વિમર્શ દ્વારા ચિહ્નિત કરવામાં આવી હતી.

પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની સૌથી મોટી ફરજ એ છે કે બંધારણીય મૂલ્યોમાં અડગ રહીને લોકશાહી સંસ્થાઓને સમકાલીન જરૂરિયાતો મુજબ સતત અનુકૂલિત કરવી: લોકસભા અધ્યક્ષ

સંમતિ અને અસંમતિ બંને લોકશાહીની શક્તિઓ છે: લોકસભા અધ્યક્ષ

શ્રી બિરલાએ CSPOC 2026 માં વિશેષ પૂર્ણ સત્રની અધ્યક્ષતા કરી

દિવસની શરૂઆતમાં, વિશેષ પૂર્ણ સત્ર (Special Plenary Session) ની અધ્યક્ષતા કરતી વખતે શ્રી બિરલાએ અવલોકન કર્યું હતું કે આધુનિક લોકશાહીઓ અભૂતપૂર્વ તકો અને જટિલ, બહુપરિમાણીય પડકારો બંનેનો સામનો કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સની સૌથી મોટી ફરજ એ છે કે બંધારણીય મૂલ્યોમાં અડગ રહીને લોકશાહી સંસ્થાઓને સમકાલીન જરૂરિયાતો મુજબ સતત અનુકૂલિત કરવી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે સંસદોની સાચી પ્રસ્તુતતા નાગરિકોની અપેક્ષાઓ અને આકાંક્ષાઓને પ્રતિસાદ આપવાની તેમની ક્ષમતામાં રહેલી છે, તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે વાદ-વિવાદ અને વિચાર-વિમર્શ જાહેર ચિંતાઓ માટે અર્થપૂર્ણ ઉકેલો તરફ દોરી જાય. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ઉન્નત ચર્ચા સીધી રીતે વિધાનમંડળોમાં વધુ પારદર્શિતા, જવાબદારી અને મજબૂત જાહેર વિશ્વાસમાં ફાળો આપે છે.

શ્રી બિરલાએ કહ્યું હતું કે સંમતિ અને અસંમતિ બંને લોકશાહીની શક્તિઓ છે પરંતુ તે સંસદીય મર્યાદાના માળખામાં વ્યક્ત થવી જોઈએ. આ સંદર્ભમાં, ગૃહની ગરિમાનું રક્ષણ કરવા, નિષ્પક્ષતા સુનિશ્ચિત કરવા અને સંસ્થાકીય વિશ્વસનીયતાને મજબૂત કરવા માટે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસરની ભૂમિકા નિર્ણાયક તરીકે વર્ણવવામાં આવી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સંસદ લોકોની છે અને તેમાં સામાજ વ્યવસ્થાની છેલ્લી વ્યક્તિ સહિત સમાજના તમામ વર્ગોના અવાજો માટે જગ્યા હોવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે, ચર્ચાઓમાં સભ્યોની વ્યાપક સહભાગિતા સુનિશ્ચિત કરવી, ગૃહના સમયનો સંતુલિત ઉપયોગ અને તમામ પક્ષોને ન્યાયી તક પૂરી પાડવી એ પીઠ (Chair) ની આવશ્યક જવાબદારીઓ છે.

શ્રી બિરલાએ ડિજિટલ પરિવર્તન અને માહિતી ક્રાંતિના યુગમાં નાગરિકોની વધતી જતી અપેક્ષાઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઇ-પાર્લામેન્ટ, પેપરલેસ કામગીરી અને ડિજિટલ ડેટાબેઝ જેવી પહેલોએ વિધાનમંડળોની પારદર્શિતા, કાર્યક્ષમતા અને પ્રતિભાવમાં વધારો કર્યો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભાષાકીય સમાવેશ સહિત ટેકનોલોજીનો જવાબદાર ઉપયોગ એ વધુ નાગરિક-કેન્દ્રિત સંસદના નિર્માણ માટે મુખ્ય સક્ષમકર્તા છે.

શ્રી બિરલાએ સંસદીય સ્થાયી સમિતિઓ, જેનું ઘણીવાર "લઘુ-સંસદ" તરીકે વર્ણન કરવામાં આવે છે, તેની મુખ્ય ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે બજેટ અને અન્ય કાયદાકીય પ્રસ્તાવોની તેમની ચકાસણી સંસદીય દેખરેખનું ઉચ્ચ ધોરણ સ્થાપિત કરે છે. તેમણે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સને સંસદની અસરકારક કામગીરી વધારવા માટે આ સમિતિઓની રચના કરવા અને તેમને વધુ મજબૂત કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે કાયદાકીય મુસદ્દો તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયાનું પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસર્સ દ્વારા નજીકથી નિરીક્ષણ કરવું આવશ્યક છે, કારણ કે સંસદીય કાયદાઓ નાગરિકોના જીવન પર સીધી અને દૂરગામી અસર કરે છે. વધારામાં, તેમણે જનપ્રતિનિધિઓને શિસ્તબદ્ધ, રચનાત્મક અને જવાબદાર રીતે જાહેર ચિંતાઓ ઉઠાવવા આહવાન કર્યું હતું.

SM/DK/GP/JD

(रिलीज़ आईडी: 2215482) आगंतुक पटल : 10