ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ “ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ”ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು, ಜುಲೈ 6, 2021 ರಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರಿ ವಲಯವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ಹಾಗು ಚೈತನ್ಯಶೀಲವಾಗಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಕಳೆದ 4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು 114 ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ, ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಲಾದ ಪ್ರಗತಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

(ಎ) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆ

1.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (ಪಿಎಸಿಎಸ್)  ಮಾದರಿ ಉಪ- ನಿಬಂಧನೆಗಳು

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳು (ಪಿಎಸಿಎಸ್)  ಬಹುಪಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳು  ಹೆಚ್ಚು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾರವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಾಗಿ ಮಾದರಿ ಉಪ-ನಿಬಂಧನೆ(ಬೈ-ಲಾ)ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದ ನಂತರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 5, 2023 ರಂದು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳು (ಪಿಎಸಿಎಸ್ - PACS)  ಹಾಗು  ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶದ ಸಂಘಗಳ(ಲ್ಯಾಂಪ್ಸ್‌ – LAMPS) ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಉಗ್ರಾಣ ಮುಂತಾದ 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 32 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಾದರಿ ಬೈ-ಲಾಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬೈ-ಲಾಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಬೈ-ಲಾಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

2.ಗಣಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳ ಗಣಕೀಕರಣ (ಪಿಎಸಿಎಸ್) ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಜೂನ್ 29, 2022 ರಂದು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂಘಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 31, 2027 ರೊಳಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ₹2,516 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 63,000 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 79,630 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ₹2,925.39 ಕೋಟಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗು ನಬಾರ್ಡ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ:

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ: ₹1,796.28 ಕೋಟಿ (ಈ ಮೊದಲು  ₹1,528 ಕೋಟಿ)

ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ₹877.11 ಕೋಟಿ (ಈ ಮೊದಲು ₹736 ಕೋಟಿ)

ನಬಾರ್ಡ್: ₹252 ಕೋಟಿ

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ₹1,067.50 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ₹901.58 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ₹165.92 ಕೋಟಿಯನ್ನು ತಂತ್ರಾಂಶ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಲೌಡ್ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನಬಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಾನ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿರುವರು.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಜನವರಿ 2, 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 47,155 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 59,261 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ತಂತ್ರಾಂಶ (ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್) ವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ (ಯಂತ್ರಾಂಶ) ಅನ್ನು 65,151 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 79,630 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಗುರಿಯ ಸುಮಾರು 82% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಜನವರಿ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 57,578 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ).

2025 ರಿಂದ ಕೆಲವು ಹೊಸ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳು  42,730 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

ಹೊಸ e-PACS (ಇ-ಪಾಕ್ಸ್)‌ ನಿಯತಾಂಕದಲ್ಲಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಪರ್ವ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 17,168 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ e-PACS ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು, ಇದು 10,000 ಗುರಿಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 32,119 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು e-PACS ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಈ.ಆರ್‌. ಪಿ. ತಂತ್ರಾಂಶವು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ 22 ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ 34.94 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಾಂಶವು  ಪ್ರಸ್ತುತ 14 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು  8 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವು 2022–23ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮಾರ್ಚ್ 31, 2027 ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಸಲಾಗಿದೆ.

3.ಪ್ರತಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್, ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2023 ರಂದು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಮುಂದಿನ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಮತ್ತುಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೊಸ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು, ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಬಾರ್ಡ್, ಎನ್‌ ಡಿ ಡಿ ಬಿ, ಎನ್‌ ಎಫ್‌ ಡಿ ಬಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ-ಸಚಿವಾಲಯ ಸಮಿತಿ (ಐಎಂಸಿ), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿ (ಎನ್‌ಎಲ್‌ಸಿಸಿ), ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳು (ಎಸ್‌ ಸಿಡಿಸಿ) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳು (ಡಿಸಿಡಿಸಿ)  ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯೋಚಿತ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 19.9.2024ರಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ)ವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾಲುದಾರರ ಗುರಿಗಳು, ಸಮಯಸೂಚಿಗಳು ಹಾಗು ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ದತ್ತಸಂಚಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು 32,009 ಹೊಸ ಎಂ-ಪಾಕ್ಸ್‌ (M-PACS), ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

4.ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, 2023 ರ ಮೇ 31 ರಂದು ನಡೆದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯು ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗೋದಾಮುಗಳು, ಅಗತ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ನೇಮಕಾತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು, ನ್ಯಾಯ ಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ   ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರ  ನಂಬಿಕೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, 11 ರಾಜ್ಯಗಳ 11 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 500 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೋದಾಮುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಗತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ

ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, 30.12.2025 ರಂತೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 112 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (ಪೈಲಟ್) ಹಂತ I - 11, ರಾಜಸ್ಥಾನ - 82, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ - 15, ಗುಜರಾತ್ - 4) ಗೋದಾಮುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 68,702 ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್‌ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮೀರಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು (ಎಂಎಸ್‌ಸಿಎಸ್‌) ಸೇರಿಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

5. ಇ-ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸುಲಭಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ (ಸಿಎಸ್‌ಸಿ ಗಳು) ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು

ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ ಒದಗಿಸಿದ 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇ-ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ನಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ ಇ-ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನಡುವೆ 2.2.2023 ರಂದು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಸೇರಿಸಲಾದ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ – ಎಸ್‌ ಪಿ ವಿ   ಮತ್ತು ನಬಾರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಎನ್‌ ಸಿ ಸಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 51,836 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ರೂ.60 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಜುಲೈ 21, 2023 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಹಾಗು ಲಾಂಪ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.

6. ಪಿಎಸಿಎಸ್ ನಿಂದ ಹೊಸ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (ಎಫ್‌ ಪಿ ಒ)  ರಚನೆ

ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ (ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ) 1100 ಹೆಚ್ಚುವರಿ  ಎಫ್ ಪಿ ಒಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗ, ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಜುಲೈ 14, 2023 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನದ ಐಇಸಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿಸಿ  ಒಟ್ಟು 1863 ಎಫ್‌ ಪಿ ಒ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 1117 ಎಫ್ ಪಿ ಒಗಳನ್ನು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ₹206 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಎಫ್ ಪಿ ಒಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬಿಬಿಒಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

7.ಎಲ್‌ ಪಿ ಜಿ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ನ ಅರ್ಹತೆ

ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಎಲ್‌ ಪಿ ಜಿ  ವಿತರಣೆಗಾಗಿ  ಅರ್ಹವಾಗಿಸುವುದು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಎಲ್‌ ಪಿ ಜಿ   ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಅರ್ಹವಾಗಿಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಪಿಎಸಿಎಸ್ ನಿಂದ ಎಲ್‌ ಪಿ ಜಿ ಅಧಿಕೃತ ವಿತರಕರಾಗಲು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

8.ಪಿಎಸಿಎಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾಹಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಅನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ

ಸಚಿವಾಲಯದ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೇರೆಗೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾಹಕ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾಹಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ ಗಳನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಗ್ರಾಹಕ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 5 ರಾಜ್ಯಗಳ 117  ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 59 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

9.ಹೊಸ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್ ವಿತರಕರಾಗಲು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ.

ಹೊಸ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್,ಡೀಸೆಲ್ ಪಂಪ್ ವಿತರಕರಾಗಲು (ಡೀಲರ್‌ಶಿಪ್‌) ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (ಒಎಂಸಿ) ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯೋಜಿತ ವರ್ಗ 2 (ಸಿಸಿ-2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 28 ​​ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಗಳಿಂದ 394 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಪ್ ಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಡೀಲರ್‌ಶಿಪ್‌ ಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 10 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

10.ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳ ಸುಲಭಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರ

ಜೂನ್ 06, 2023 ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ, ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರ (ಪಿಎಂಬಿಜೆಕೆಎಸ್)ವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ, ಗ್ರಾಮ‌ ಹಾಗು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅಗ್ಗದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು  ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆಸಕ್ತ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 34 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 4,192  ಪಿಎಸಿಎಸ್, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 4,177  ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಪಿಎಂಬಿಐನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 866 ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಂದ ಔಷಧ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು  ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ 812 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳು ಪಿಎಂಬಿಐನಿಂದ ಅಂಗಡಿ ಕೋಡ್‌ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ,.

11. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ (ಪಿಎಂಕೆಎಸ್‌ ಕೆ)ವಾಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್

ಜೂನ್ 06, 2023 ರಂದು, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಈಗಾಗಲೇ ರಸಗೊಬ್ಬರ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ (ಪಿಎಂಕೆಎಸ್ ಕೆ) ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಡ್ರೋನ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಹ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಇಲಾಖೆ  ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒದಗಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 38,190 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪಿಎಂಕೆಎಸ್‌ಕೆಗೆ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

12.ನಬಾರ್ಡ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಮೈಕ್ರೋ-ಎಟಿಎಂಗಳು

ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ನಬಾರ್ಡ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 'ಬಾಗಿಲಿಗೇ  ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು' ಒದಗಿಸಲು ಮೈಕ್ರೋ-ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೇ 21, 2023 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 12, 2023 ರಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಪಂಚಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಬನಸ್ಕಾಂತ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜನವರಿ 15 ರಂದು ಬನಸ್ಕಾಂತದ ಸನದರ್ ಡೈರಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ "ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ" ಎನ್ನುವ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 12219 ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 14330 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 12624 ಮೈಕ್ರೋ ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 15,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಕಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

13.ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ರೂಪೇ ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ದ್ರವ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಲು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪಂಚಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಬನಸ್ಕಂತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನಬಾರ್ಡ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ರೂಪೇ-ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು (ಕೆಸಿಸಿ ಗಳು) ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೂಪೇ-ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಈ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜನವರಿ 15 ರಂದು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬನಸ್ಕಂತದ ಸನದರ್ ಡೈರಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ "ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ" ಎಂಬ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 22 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ 10,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಕಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

14. ನೀರಿನ ಸಮಿತಿ (ಪಾನಿ ಸಮಿತಿ)ಯಾಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ  ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೇರೆಗೆ, ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದು,  ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ (ಓ&ಎಂ) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು  ನೀರಿನ ಸಮಿತಿ (ಪಾನಿ ಸಮಿತಿ)ಯಾಗಿ ಅರ್ಹಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹಂತವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 10 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 962 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉಳಿದವು  ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.

15.ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್‌ (PM-KUSUM) ಯೋಜನೆಯ ವಿಲೀನ.

13 ಕೋಟಿ ರೈತ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಇಂಧನ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರೈತರು ಪರ್ಯಾಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ.

16.ಮೀನು ಕೃಷಿಕರ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಫ್‌ ಎಫ್‌ ಪಿ ಒ) ಯ ರಚನೆ  

ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ  ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 70 ಎಫ್ ಎಫ್ ಪಿ ಒಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 1000 ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಎಫ್ ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಗಳಾಗಿ ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೂ.225.50 ಕೋಟಿ ಅನುಮೋದಿತ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ  ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 1,070 ಎಫ್ ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆಮತ್ತು 2,348 ಎಫ್ ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಫ್ ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಗಳು ಹಾಗು ಸಿ ಬಿ ಬಿ ಒ ಗಳಿಗೆ ₹98 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

(ಬಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೊಸ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು

ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಫ್ತು, ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಹೊಸ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿತು

1.ರಫ್ತುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ

ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು (ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್) ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ರಫ್ತು  ನಿಯಮಿತ (ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಎಲ್) ಎನ್ನುವ ಹೊಸ ಉನ್ನತ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ರಫ್ತು ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು/ಸೇವೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಲೇಬಲಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 13,890  ಪಿಎಂಕೆಎಸ್ ಕೆ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು,  ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಎಲ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಎಲ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 13.77 ಎಲ್.‌ ಎಂ.ಟಿ. ಕೃಷಿ ಸರಕುಗಳಾದ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಜೋಳ, ಸಕ್ಕರೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ, ಇವುಗಳ ಮೌಲ್ಯ 5,556.24 ಕೋಟಿಯಾಗಿದೆ. 2023-24ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಎಲ್ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 20% ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.

2.ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬೀಜಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ

ಸರ್ಕಾರವು ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉನ್ನತ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬೀಜ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ,  ಅದು ಭಾರತೀಯ ಬೀಜ ಸಹಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಬಿಎಸ್‌ ಎಸ್‌ ಎಲ್) ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ‌ ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮೂಲಕ ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬೀಜಗಳ ಅಂದರೆ ಮೂಲ  ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ವೀಜಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ. ಬಿಬಿಎಸ್‌ ಎಸ್‌ ಎಲ್ 'ಭಾರತ್ ಬೀಜ್' ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೀಜವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 31,605 ಪಿಎಸಿಎಸ್,  ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಬಿಬಿಎಸ್‌ ಎಸ್‌ ಎಲ್  ನ ಸದಸ್ಯವಾಗಿವೆ.

3.ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ

ಸರ್ಕಾರವು ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಾವಯವ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎನ್ ಸಿ ಒ ಎಲ್)   ಎಂಬ ಹೊಸ ಉನ್ನತ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಾವಯವ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಲೇಬಲಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಫ್ ಪಿ ಒ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಸದಸ್ಯ ಸಹಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 10,035 ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಎನ್ ಸಿ ಒ ಎಲ್  ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿವೆ. ಎನ್ ಸಿ ಒ ಎಲ್ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು "ಭಾರತ್ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್‌ " ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 28 ​​ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಅರ್ಹರ್ ದಾಲ್, ಬ್ರೌನ್ ಚನಾ, ಚನಾ ದಾಲ್, ಕಾಬೂಲಿ ಕಡಲೇಕಾಳು, ಮಸೂರ್ ಮಲ್ಕಾ, ಮಸೂರ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್, ಮಸೂರ್ ಹೋಲ್, ಮೂಂಗ್ ಧುಲಿ, ಮೂಂಗ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್, ಮೂಂಗ್ ಹೋಲ್, ರಾಜ್ಮಾ ಚಿತ್ರ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಉದ್ದಿನ  ಗೋಟಾ, ಉದ್ದಿನ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್, ಉದ್ದಿನ ಕಾಳು, ಗೋಧಿ ಪುಡಿ, ಅಚ್ಚು ಬೆಲ್ಲ, ಬೆಲ್ಲದ ಪುಡಿ, ಕಂದು ಸಕ್ಕರೆ, ಖಾಂಡ್ಸಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ, ದನಿಯಾ ಪುಡಿ, ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ, ಮೆಂತ್ಯ, ದನಿಯಾ, ಆಪಲ್ ಸೈಡರ್ ವಿನೆಗರ್, ಸಾವಯವ ಗೋವಾ ಗೋಡಂಬಿ, ಸಾವಯವ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಬಾದಾಮಿ, ಸಾವಯವ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ವಾಲ್ನಟ್ಸ್) ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ ಸಿಆರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತ್ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 245+ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು 100% ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

(ಸಿ) ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ

1. ರೂ. 1 ರಿಂದ 10 ಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸರ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು 12% ರಿಂದ 7% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.: ಇದು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
2. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಎಂಎಟಿಅನ್ನು 18.5% ರಿಂದ 15% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ: ಈ ನಿಬಂಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈಗ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನತೆ ಇದೆ.
3. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269ST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಗದು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ: ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 269ST ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಂದ ನಗದು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿತರಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುವ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಗದು ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4. ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ: ಮಾರ್ಚ್ 31, 2024 ರೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಹೊಸ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ 30% ವರೆಗಿನ ದರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 15% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಸಿಎಆರ್‌ ಡಿ ಬಿ ಗಳಿಂದ ನಗದು ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಗಳ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಪಿಸಿಎಆರ್ ಡಿ ಬಿಗಳು) ನಗದು ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ರೂ. 20,000 ರಿಂದ ರೂ. 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅವರ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
6. ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆ (ಟಿಡಿಎಸ್) ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2023-24ರ ಬಜೆಟ್ ಮೂಲಕ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸದೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರೂ.1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ರೂ.3 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ತೆರಿಗೆ (ಟಿಡಿಎಸ್) ಅನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು.

7. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಶೂನ್ಯ ಟಿಡಿಎಸ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ

01.10.2024 ರಿಂದ, S.194Q ಅನ್ನು S. 197ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ತೆರಿಗೆದಾರರು 194Q ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಡಿಎಸ್ ಅನುಸರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆ/ಶೂನ್ಯ ಕಡಿತ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

8. S.206C(1H) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲಿನ ಟಿಸಿ ಎಸ್ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ

ವಿಭಾಗ 206C(1H) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಷರತ್ತನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿಭಾಗದ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

(ಡಿ) ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆ

1.ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯ ಗಣಕೀಕರಣ

ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯು ಬಹು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಗಣಕೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟಿಪಿ ಆಧಾರಿತ ಬಳಕೆದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ವಿಸಿ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆ, ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 06, 2023 ರಂದು ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

2.ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023

ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023, ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತರುವ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂಎಸ್‌ ಸಿ ಎಸ್ ಗಳ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 25, 2023 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 01, 2023 ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2023 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

(ಇ) ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

1. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ

ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಸಲಹೆ ಬೆಲೆಯವರೆಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡಿದೆ.

2. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು

ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ 2023-24ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು 2016–17ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ ಅವಧಿಗೆ ಕಬ್ಬು ರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಅವರಿಗೆ ರೂ.46,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

3. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಮೂಲಕ ರೂ.10,000 ಕೋಟಿ ಸಾಲ ಯೋಜನೆ

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ತಲಾ ರೂ.500 ಕೋಟಿಗಳ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿಗೆ ರೂ.1,000 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2022-23ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಂತು ರೂ. 500 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು 2024ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕಂತು ರೂ. 500 ಕೋಟಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಈ ಅನುದಾನವನ್ನು 10,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳವರೆಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು ಎಥೆನಾಲ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಕೋ-ಜನರೇಷನ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೂರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 56 ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ರೂ. 10,005 ಕೋಟಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ.

4. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಎಥೆನಾಲ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಜೆನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಎಥೆನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (ಇಬಿಪಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಇರಿಸಿದೆ.

5. ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕಾಕಂಬಿ ಮೇಲಿನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯನ್ನು 28% ರಿಂದ 5% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ

ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಕಂಬಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯನ್ನು 28% ರಿಂದ 5% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ, ಇದು ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭದೊಂದಿಗೆ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳಿಗೆ ಕಾಕಂಬಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

(ಎಫ್) ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಅವಿರತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

1. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಯುಸಿಬಿಗಳು) ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಯುಸಿಬಿಗಳು ಈಗ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಖೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ 10% (ಗರಿಷ್ಠ 5 ಶಾಖೆಗಳು) ವರೆಗೆ ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು.
2. ಯುಸಿಬಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಈಗ ಯುಸಿಬಿಗಳಿಂದ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಖಾತೆದಾರರು ಈಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ, ನಗದು ಠೇವಣಿ, ಕೆವೈಸಿ, ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ.
3. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆ: 'ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ' (FSWM) ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಣಿ 3 ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ UCBಗಳು ಈಗ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1934 ರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ II ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಮತ್ತು 'ಪರಿಶಿಷ್ಟ' ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.
4. ಯುಸಿಬಿ ಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್‌ ಬಿ ಐ ನಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ: ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಆರ್‌ ಬಿ ಐ  ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
5. ಪಿಎಸ್‌ ಎಲ್‌ ಗುರಿಯನ್ನು 75% ರಿಂದ 60% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (ಯುಸಿಬಿ) ಪರಿಹಾರ: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್‌ ಬ್ಯಾಂಕು, ಯುಸಿಬಿ ಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯ ವಲಯದ ಸಾಲ (ಪಿಎಸ್‌ ಎಲ್) ಗುರಿಯನ್ನು 75% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯುಸಿಬಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಯುಸಿಬಿಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು 75% ರಿಂದ 60% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
6. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವಸತಿ ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು 10% ರಿಂದ 25% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ: ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವಸತಿ ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅವರ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡಗಳ ಆಸ್ತಿಯ 10% ರಿಂದ 25% (ರೂ. 3 ಕೋಟಿ ವರೆಗೆ) ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
7. ಮಹಿಳಾ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಗೆ ₹ 2 ಲಕ್ಷ ಗುರಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ 12% ಉಪ-ಮಿತಿಯ (ದುರ್ಬಲ ವಿಭಾಗಗಳು) ಉಪ-ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ: ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ 12% ಉಪ-ಮಿತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ₹ 2 ಲಕ್ಷ ಗುರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಪಿಎಸ್ಎಲ್ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್ಎಲ್ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಯುಸಿಬಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
8. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 50% ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹ 1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹ 3 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ: ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ (ಯುಸಿಬಿ) ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡಗಳ 50% ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹ 1 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹ 3 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಾರರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ವ್ಯವಹಾರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ ಎಂಇ ಸಾಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
9. ಚಿನ್ನದ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್‌ ಬಿ ಐನಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಮಿತಿ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ: ಪಿಎಸ್‌ ಎಲ್  ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಯುಸಿಬಿಗಳಿಗೆ ಆರ್‌ ಬಿ ಐನಿಂದ ಹಣಕಾಸು ಮಿತಿಯನ್ನು ರೂ. 2 ಲಕ್ಷದಿಂದ ರೂ. 4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
10. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂಬ್ರೆಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆ: ಸುಮಾರು 1,500 ಯುಸಿಬಿ ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಐಟಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯುಸಿಬಿ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಬ್ರೆಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಯುಒ)  ರಚನೆಗೆ ಆರ್‌ ಬಿ ಐ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎನ್‌ ಎ ಎಫ್‌ ಸಿ ಯು ಬಿ) ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
11. ಆರ್‌ ಬಿ ಐ  ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ರೆಸೀಟ್‌ ಗಳಿಗಾಗಿ 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಿಂದ 2027-28ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗ್ಲೈಡ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ: RBI, 24.02.2025 ರ ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಮೂಲಕ, ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
12. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಂತೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಾಲಗಳ ಒಂದು ಬಾರಿ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿತ ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಈಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೈಟ್-ಆಫ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಲಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.
13. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸತಿ ಸಾಲ ಮಿತಿಗಳು: ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸತಿ ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎರಡೂವರೆ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ 75 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಮಾನ್ಯತೆಯ 5% ವರೆಗೆ ಮನೆ, ನಿವೇಶನಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
14. ಎಇಪಿಎಸ್‌ ಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕ ಕಡಿತ: ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು 'ಆಧಾರ್ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' (ಎಇಪಿಎಸ್) ಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಪರವಾನಗಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಜೋಡಿಸುವ  ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗ ಪೂರ್ವ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದ ಮೊದಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರೈತ ಸದಸ್ಯರು ಈಗ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಎಇಪಿಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುಐಡಿಎಐ 1.8.2025 ರಂದು ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈಗ ಎಸ್‌ಟಿ ಸಿಬಿ  ಗಳು ಮಾತ್ರ ಎಯುಎ/ ಕೆ ಯುಎ ಆಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಡಿಸಿಸಿಬಿ ಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಉಪ ಎಯುಎ/ಕೆಯುಎ ಆಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದು.

15. ಸಾಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಿಜಿಟಿಎಂಎಸ್‌ಇ  ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಎಂಎಲ್‌ ಐ) ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾದ ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಯುಸಿಬಿಗಳು, ಎಸ್ಟಿ ಸಿಬಿ  ಮತ್ತು ಡಿಸಿಸಿಬಿಗಳು: ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈಗ ನೀಡಲಾದ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡ 85ರಷ್ಟು ಅಪಾಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಸಹ ಈಗ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಧಾರ ಮುಕ್ತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ಸಿಜಿಎಸ್) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ (ಎಂಎಲ್‌ ಐ) ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಸಿಜಿಟಿಎಂಎಸ್‌ಇ  ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು 5% ಒಟ್ಟು ಎನ್‌ ಪಿ ಎ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ 7% ಒಟ್ಟು ಎನ್‌ ಪಿ ಎ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದೆ.
16. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು (ಗರಿಷ್ಠ 10 ಸತತ ವರ್ಷಗಳು) ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ.
17. ಆದ್ಯತಾ ವಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ಹೈನುಗಾರಿಕೆ) ಮಿತಿಯನ್ನು ₹5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ಡೈರಿ) ಆದ್ಯತಾ ವಲಯದ ಸಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ದಿನಾಂಕ 24.03.2025 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಕಾರ. ಈ ಕ್ರಮವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (ಹೈನುಗಾರಿಕೆ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
18. ಸಹಕಾರ ಸಾರಥಿ (ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವಾ ಘಟಕ): ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ (ಆರ್‌ಸಿಬಿಗಳು) ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ, ಸಹಕಾರ ಸಾರಥಿ (ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವಾ ಘಟಕ) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ನಬಾರ್ಡ್‌ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
19. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಸಮಗ್ರ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ: ಆರ್‌ಬಿಐ ದಿನಾಂಕ 07.10.2025 ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ₹50 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಮಗ್ರ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
20. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಆರ್‌ಸಿಬಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ: ಆರ್‌ಬಿಐ, ದಿನಾಂಕ 04.12.2025 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಎಸ್‌ಟಿಸಿಬಿಗಳು) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಡಿಸಿಬಿಗಳು) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು (ಗರಿಷ್ಠ 10) ತೆರೆಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.
21. ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಕೆ: ಆರ್‌ಬಿಐ, ದಿನಾಂಕ 28.11.2025 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಎನ್‌ಪಿಎ ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಲಾಭದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿದೆ.
22. ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಂ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡದ ಷರತ್ತಿನಿಂದ ಪರಿಹಾರ: ಆರ್‌ಬಿಐ, ದಿನಾಂಕ 04.12.2025 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಂ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಇಸಿಬಿಎ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಷರತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

(ಜಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ (ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ) ವಿಸ್ತರಣೆ

1. ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಎಂಒಸಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ (ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ) ಸಹಾಯಧನ" ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, 2025-26 ರಿಂದ 2028-29 ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ರೂ.2000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿಗೆ ರೂ.2000 ಕೋಟಿ (2025-26 ರಿಂದ 2028-29 ರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರೂ.500 ಕೋಟಿ) ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರೂ.375 ಕೋಟಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ 'ಸ್ವಯಂಶಕ್ತಿ ಸಹಕಾರ'; ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕೃಷಿ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ 'ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ' ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು; ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ 'ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ' ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 'ನಂದಿನಿ ಸಹಕಾರ' ಇತ್ಯಾದಿ. 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ  ಒಟ್ಟು ರೂ. 95,183 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ 60% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ರೂ. 1,50,000 ಕೋಟಿ ಸಾಲವನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ  ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ರೂ. 95000 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ ಯ ಸಾಲ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳ ಅನುಸರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ಸರ್ಕಾರಿ ಖಾತರಿಯೊಂದಿಗೆ ₹2000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ (ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ) ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.

2.ಸಹಕಾರ್‌ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ

ಬೈಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕರು ಸಮಾಜದ ನೇರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಓಲಾ, ಉಬರ್‌ನಂತಹ ಸಹಕಾರಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಕಮಿಷನ್ ಕಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೈಗೆಟುಕುವ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಹಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಮುಲ್, ನಾಫೆಡ್, ನಬಾರ್ಡ್, ಇಫ್ಕೊ, ಕ್ರಿಬ್ಕೊ, ಎನ್‌ಡಿಡಿಬಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್ ಅಧಿಕೃತ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ - ₹300 ಕೋಟಿ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ 1,50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು 2,00,000 ಗ್ರಾಹಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ 5000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೈನಂದಿನ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 2029 ರ ವೇಳೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

3. ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿಯಿಂದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು

ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಖರೀದಿಗೆ ರೂ. 11.55 ಕೋಟಿಗಳುಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 20.30 ಕೋಟಿ ರೂ. ಬ್ಲಾಕ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 14 ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಟ್ರಾಲರ್ ದೋಣಿಗಳು, ಮುಂಬೈನ ರಾಜಮಾತಾ ವಿಕಾಸ್ ಮಚ್ಚಿಮಾರ್ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ 46.74 ಕೋಟಿ ರೂ. ಬ್ಲಾಕ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 37.39 ಕೋಟಿ ರೂ., ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಗ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (ಐಎಫ್‌ಡಿಪಿ) ಗಾಗಿ 32.69 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ್ ಮಚ್ಚಿಮಾರ್ ಸಹಕಾರಿ ಮಂಡಳಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ 36.00 ಕೋಟಿ ರೂ. ಬ್ಲಾಕ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 30 ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

(ಎಚ್) ಜಿಇಎಂ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು 'ಖರೀದಿದಾರ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸೇರಿಸುವುದು

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ 1, 2022 ರಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಇ-ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್ (ಜಿಇಎಂ) ನಲ್ಲಿ 'ಖರೀದಿದಾರ' ಎಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 09, 2022 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಇಎಂ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಇ-ಲಾಂಚ್ ಮಾಡಿದರು. ಜಿಇಎಂನ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸುಮಾರು 67 ಲಕ್ಷ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟಗಾರರು/ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಈಗ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 721 ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಜಿಇಎಂ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿದಾರರಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಿಇಎಂನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಈ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು 3,285 ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು, ಇದರ ಮೊತ್ತ 396.77 ಕೋಟಿ ರೂ. (I) ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿ

(ಐ) ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿಯ ರಚನೆ

1. ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿಯ ರಚನೆ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ 'ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ' ಎನ್ನುವ  ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಹಕಾರ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ಸಹಕಾರ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ ಪ್ರಭು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 48 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ  ವಿವಿಧೊದ್ದೇಶದ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ 17 ಸಭೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

(ಜೆ)  ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ದತ್ತಸಂಚಯ (ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ) ರಚನೆ

1. ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶ ಭಂಡಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ದತ್ತಸಂಚಯ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಹಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು/ ಯೋಜನೆಗಳ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಸಂಚಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ದತ್ತಸಂಚಯವು ಸುಮಾರು 32 ಕೋಟಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 30 ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 8.4 ಲಕ್ಷ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
2. ಸಹಕಾರಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ರಾಜ್ಯವಾರು ಮತ್ತು ವಲಯವಾರು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಜನವರಿ 24, 2025 ರಂದು ಸಹಕಾರಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಚೌಕಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಆರ್‌ಸಿಎಸ್‌ಗೆ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಅನುಸರಣೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಗುರುತಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎನ್‌ಸಿಡಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್, ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ವಸತಿ, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮಿತವ್ಯಯ, ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಉದ್ಯೋಗ, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ / ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಕರಕುಶಲ, ಕೈಮಗ್ಗ, ಜವಳಿ ಮತ್ತು ನೇಕಾರರು, ಬಹುಪಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಎಂಬ 12 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಈ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.   
3. ರಾಜ್ಯಗಳು / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಎಪಿಐ  ಮೂಲಕ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸೌಲಭ್ಯ: ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು  ರಾಜ್ಯದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ದತಾಂಶವನ್ನು ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ  ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಿಂದ ಆಯಾ ಆರ್‌ ಸಿ ಎಸ್‌   ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಿಗೆ ತರಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಪಿಐ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು 27.05.2025 ರಂದು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಎಪಿಐ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಸ್ಕೀಮಾವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು. ತರುವಾಯ, ಸಚಿವಾಲಯವು 22.09.2025 ರಂದು RCS ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಿಂದ NCD ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ ಲೈವ್, ಈವೆಂಟ್-ಚಾಲಿತ ಡೇಟಾವನ್ನು ತಳ್ಳಲು ಪುಶ್ API ಗಳ (ಎಂಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್ API ಗಳು) ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ನೈಜ-ಸಮಯದ ನವೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನೋಂದಣಿ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯಗಳು NCD ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ. NCD ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯ / UT RCS ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳ ತಡೆರಹಿತ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು 14.11.2025 ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಏಕೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಿವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪುಲ್ ಎಪಿಐ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ   ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನಾಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ  ಆರ್‌ ಸಿ ಎಸ್‌   ಗಣಕೀಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ದ್ವಿಮುಖ ಏಕೀಕರಣವು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶದ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

(ಕೆ) ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ

1.ಸಹಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ

ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯೋಜಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣವು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದ  ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ, ಸಲಹಾ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯ ಸುಸ್ಥಿರ, ಸಮರ್ಪಕ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.

2. ಎನ್‌ ಸಿ ಸಿ ಟಿ  ಮೂಲಕ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು

1. ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರಿ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ) 20 ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪುಣೆಯ ವಾಮ್ನಿಕಾಮ್‌ (VAMNICOM); ಚಂಡೀಗಢ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಗಾಂಧಿನಗರ ಮತ್ತು ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಆರ್‌ ಐ ಸಿ ಎಂಗಳು); ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್, ಭುವನೇಶ್ವರ, ಚೆನ್ನೈ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್, ಗುವಾಹಟಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಇಂಫಾಲ್, ಜೈಪುರ, ಕಣ್ಣೂರು, ಲಕ್ನೋ, ಮಧುರೈ, ನಾಗ್ಪುರ, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಹಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಐಸಿಎಂಗಳು) ಸೇರಿವೆ.

2. 2024–25ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ) ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತರಬೇತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು, ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ 2024-25ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 4389 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದು ಅದರ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ 134% ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 315474 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿತು, ಇದು 196500 ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಿಂತ 160% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿಶೇಷ ಉಪಕ್ರಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 944 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1,15,490 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. 2024-25ನೇ ವರ್ಷದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
   1. ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಯು,  ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ   ತರಬೇತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಾಗಿ 2248 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 208849 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
   2. ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ   ಹೊಸ ವಿವಿಧೊದ್ದೇಶ  ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (ಎಂಪಿಸಿಎಸ್) ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ತರಬೇತಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಗೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 25, 2024 ರಂದು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು   ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಎಂಪಿಸಿಎಸ್‌ ನ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
   3. ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳಿಗೆ.  ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ -ಆಧಾರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ. 30,000 ಗುರಿಗೆ ಒಟ್ಟು 30,210 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, 564 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ 648 ತರಬೇತಿ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ 30,210 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದು, ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವಾ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಹಲವಾರು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ -ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ 20-30 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
   4. ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ ನಾಲ್ಕು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ  ಉನಾ (ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ), ಥೇಣಿ (ತಮಿಳುನಾಡು), ಸಂಬಲ್ಪುರ (ಒಡಿಶಾ), ಮತ್ತು ಜೋಧ್‌ಪುರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳಿಗೆ  ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 295 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದು 85,219 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಉಪ-ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಡಿಪಿಆರ್‌ ತಯಾರಿಕೆ, ವ್ಯವಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣದ ಆರಂಭಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು - ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ - ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಸಿಎಸ್‌ ಸಿ  ಸೇವೆಗಳು, ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಡ್ರೋನ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜ ವಿತರಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

III. ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ, ಒಟ್ಟು 2889 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 176094 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ  ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ  ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 2025 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ:

1. ಎಂಪಿಸಿಎಸ್‌   ತರಬೇತಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಅನುಷ್ಠಾನವು 2025–26 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 17 ರಾಜ್ಯಗಳ 105 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 1753 ಹೊಸ MPCS ಗಳಿಂದ 8372 ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಹೊಸ ಎಂಪಿಸಿಎಸ್ ಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವರ್ಷ - 2025 ಅನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿಯ (NCCT) ತರಬೇತಿ ಘಟಕಗಳು - ವಾಮ್ನಿಕಾಮ್, ಆರ್‌ ಐ ಸಿ ಎಂ  ಗಳು ಮತ್ತು   ಐಸಿಎಂICM ಗಳು - ಜುಲೈ 4, 2025 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಾಕಥಾನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವು. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಹತ್ವ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಟ್ಟು 16 ವಾಕಥಾನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, 1,819 ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
3. ಜುಲೈ 5, 20 ರಂದು25 ರಂದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವರ್ಷ - 2025 ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, NCCT ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ವಾಮ್ನಿಕಾಮ್‌, ಆರ್‌ ಐ ಸಿ ಎಂ ಗಳು ಮತ್ತು ಐಸಿಎಂ ಗಳು) ದೇಶಾದ್ಯಂತ 66 ಒಂದು ದಿನದ ಯುವ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು, 9,819 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿವೆ.
4. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ  ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹಕಾರಿ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ/ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮ್ಮೇಳನ, ರೇಡಿಯೋ/ಟಿವಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆ/ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಡೆಸಿವೆ.
5. ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಆರ್‌ ಟಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ಎನ್‌ ಸಿಸಿಟಿ   ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ವಿಷಯವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಗತಿ ಹೀಗಿದೆ,
6. ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಆರ್‌ ಟಿ  ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ 6 ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಾಯ.
7. ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಆರ್‌ ಟಿ   ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಮಾಡ್ಯೂಲ್.
8. ಇದಲ್ಲದೆ, 4 ರಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ ಕರಡು ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಡ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಶೇಷ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಆರ್‌ ಟಿಯ ಸಲಹೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
9. ಎನ್‌ ಸಿ ಇ ಆರ್‌ ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ 11 ಮತ್ತು 12ನೇ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಗಳ ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ.

(K) ಇತರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

1.ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಗಣಕೀಕರಣ (ಎ ಆರ್‌ ಡಿ ಬಿ)

ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಾಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ (ಎ ಆರ್ ಡಿ ಬಿ ) 1,422 ಘಟಕಗಳ ಗಣಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಮಗ್ರ ಉದ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯೋಜನೆ (ಇ ಆರ್‌ ಪಿ) ಪರಿಹಾರಗಳು, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ  ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವೆಚ್ಚದ 25 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಎ ಆರ್ ಡಿ ಬಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಳಿದ 75 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ. ಗಣಕೀಕರಣವು ಎ ಆರ್ ಡಿ ಬಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ದಕ್ಷತೆ, ವೇಗದ ಸಾಲ ವಿತರಣೆ, ಕಡಿಮೆ ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಗಳ ಕಡಿಮೆ ಅಸಮತೋಲನ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 10 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2023-24 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ, 2024-25 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಮತ್ತು 2025-26 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 10 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 10.11 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೊತ್ತದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಜನವರಿ 30, 2024 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಪುಸಾದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.

2.ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯ ಗಣಕೀಕರಣ ಯೋಜನೆ

ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಕಾಗದರಹಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಗಣಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಾಂಶವು  ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಜನವರಿ 30, 2024 ರಂದು 'ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಗಣಕೀಕರಣ' ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 35 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಖರೀದಿಗಾಗಿ 35 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ 15.20 ಕೋಟಿ ರೂ. (ಅಂದಾಜು) ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

3. ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ 2.0

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಹಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ "ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ 2.0" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಇದು ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಉದ್ದೇಶ "ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಟ್ಟದಿಂದ 50% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಪಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು". ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ 2.0 ಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನ (ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ)ಕ್ಕೆ  19.09.2024 ರಂದು ಮಾನ್ಯ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರು ಮಾನ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 25.12.2024 ರಂದು ಮಾನ್ಯ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರು ಮಾನ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ 6,600 ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 31 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,070 ಡಿಸಿಎಸ್‌  ಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

4.ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಅಭಿಯಾನ

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ (ತೊಗರಿ, ಮಸೂರ್ ಮತ್ತು ಉದ್ದು) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಈಥನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (ಇಬಿಪಿ) ಗುರಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಎಥನಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಗ್ರಾಹಕ ಒಕ್ಕೂಟ (ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೂಟ (ಎನ್‌ಎಎಫ್‌ಇಡಿ) ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇಸಮ್ಯುಕ್ತಿ (ಎನ್‌ಸಿಸಿಎಫ್) ಮತ್ತು ಇಸಮೃದ್ಧಿ (ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎನ್‌ ಎ ಎಫ್‌ ಇ ಡಿ) ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು. ತೊಗರಿ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಮಸೂರ್ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪೂರ್ವ-ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದ ರೈತರಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ  (ಎಂಎಸ್‌ ಪಿ) 100% ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಎರಡೂ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಖಾರಿಫ್, ಜೈದ್ ಮತ್ತು ರಬಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ-ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದ ರೈತರಿಂದ 100% ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳಿಗೆ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಸ್ಥಿರ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನಂತೆ, ಒಟ್ಟು 56,673 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಎಫ್‌ ಪಿ ಒ ಗಳು ಮತ್ತು 54,74,499 ರೈತರು ಮೇಲಿನ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 9,08,332 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು (ತೊಗರಿ, ಮಸೂರ್ ಮತ್ತು ಉದ್ದು) ಹಾಗು 45,105 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿವೆ.

5. ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಸೊಸೈಟಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಮಾನ್ಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 29.03.2023 ರಂದು ನೀಡಿದ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನ 4 ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ (ಸಹಾರಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಸಹರಾಯನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಹಮಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಠೇವಣಿದಾರರ ಬಾಕಿ ಪಾವತಿಗಾಗಿ ಸಹಾರಾ-ಸೆಬಿ ಮರುಪಾವತಿ ಖಾತೆಯಿಂದ 5000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ನೋಂದಣಿದಾರರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಜುಲೈ 18, 2023 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ - ಸಹಾರಾ ಮರುಪಾವತಿ ಪೋರ್ಟಲ್'ಗೆ (https://mocrefund.crcs.gov.in) ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ಟಾಕ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್‌ ಡಿ ಎಂ ಎಲ್‌) ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅವರ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಪೋರ್ಟಲ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮರುಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಕರ್ತವ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು (ಒಎಸ್‌ ಡಿ) ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2023 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಐಎ ಮೇರೆಗೆ, 12.9.2025 ರ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಹಾರಾ-ಸೆಬಿ ಮರುಪಾವತಿ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 5000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನ 4 ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಠೇವಣಿದಾರರ   ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು. 22.12.2025 ರವರೆಗೆ, 'ಸಿಆರ್‌ ಸಿ ಎಸ್-ಸಹಾರಾ ಮರುಪಾವತಿ ಪೋರ್ಟಲ್' ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.42  ಕೋಟಿ ಅರ್ಜಿಗಳು (ರೂ.96‌,555 ಕೋಟಿ ಕ್ಲೇಮ್‌ಗಳು) ಬಂದಿವೆ. ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ 37,47,190 ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಸುಮಾರು 7562.33 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರ

1. ಸಚಿವಾಲಯದ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ, ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಹಕಾರ) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಹಕಾರ) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ 22 ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
3. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು (ಎಸ್‌ ಸಿಡಿಸಿ) ಸಂಬಂಧಿತ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಸಹಕಾರ), ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು (ಆರ್‌ ಸಿ ಎಸ್‌), ನಬಾರ್ಡ್, ಎನ್‌ ಸಿ ಡಿ ಸಿ  ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳ 86 ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
4. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು (ಡಿಸಿಡಿಸಿ) ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ನೋಂದಣಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು (ಡಿಆರ್‌ ಸಿಎಸ್) ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಗಳ 2,735 ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

 

*****

(रिलीज़ आईडी: 2212075) आगंतुक पटल : 9