সামাজিক ন্যায় আৰু সবলীকৰণ মন্ত্ৰালয়
২০২৫ বৰ্ষান্ত পৰ্যালোচনাঃ সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ বিভাগৰ আঁচনি আৰু মূল সাফল্যৰ এক অৱলোকন
অনুসূচীত জাতিৰ বাবে প্ৰাক আৰু মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তিঃ ৩০.৭৪ লাখ প্ৰাক-মেট্ৰিক আৰু ৬১.৭১ লাখ মেট্ৰিকৰ পিছত হিতাধিকাৰীলৈ ৬০৪.১৫ কোটি টকা আৰু ৭,২১০.৮০ কোটি টকা
২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ বাবে স্ৰষ্টাৰ অধীনত ১৫১খন ব্যক্তিগত আবাসিক বিদ্যালয়ত ২,৯১৫জন অনুসূচিত জাতিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নামভৰ্তি কৰোৱা হৈছে; ৭৯.৩৭ কোটি টকা ঘূৰাই দিয়া হৈছে
পিএম-অজয় আঁচনিৰ অধীনত ৩০৭.২৮ কোটি টকা বিতৰণ কৰা হৈছে, যাৰ জৰিয়তে ২৫,৯৩০জন অনুসূচীত শ্ৰেণীৰ হিতাধিকাৰীয়ে জীৱিকা আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ সহায় লাভ কৰিছে
বিশ্বাস যোজনাঃ ১৯.৪৭ কোটি টকা বিতৰণ; ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত ১.৬৭ লাখ হিতাধিকাৰীক দাবী পুৰণ
অএনডিচি আৰু এমাজনত ১০০ৰো অধিক হস্তশিল্পজাত সামগ্ৰীৰ সৈতে টিউলিপ (ভাৰত-টিউলিপ) ব্ৰেণ্ডৰ সম্প্ৰসাৰণ; একত্ৰিত ব্ৰেণ্ডিং গ্ৰহণ কৰা হৈছে
प्रविष्टि तिथि:
29 DEC 2025 5:19PM by PIB Guwahati
সামাজিক ন্যায় আৰু সবলীকৰণ বিভাগে ২০২৫ বৰ্ষক সমাৱেশী আৰু পৰিৱৰ্তনশীল পদক্ষেপৰ বৰ্ষ হিচাপে চিহ্নিত কৰিছে। শিক্ষা, দক্ষতা বিকাশ, জীৱিকা, স্বাস্থ্য, পুনৰ সংস্থাপন আৰু কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰধান আঁচনি আৰু পদক্ষেপৰ জৰিয়তে বিভাগে অনুসূচিত জাতি, অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণী, অধিসূচিত জনজাতি, চাফাই কৰ্মচাৰী, শিল্পী, ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তি আৰু জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ মৰ্যাদা, সুযোগ আৰু সৱলীকৰণ শক্তিশালী কৰিছে।
অনুসূচীত জাতিৰ শিক্ষাৰ্থীসকলক প্ৰাক মেট্ৰিক আৰু মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তি
১। অনুসূচিত জাতি আৰু অন্যান্যসকলৰ বাবে প্ৰাক-মেট্ৰিক বৃত্তি আঁচনি
২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ সাফল্য
২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত (৩০ নৱেম্বৰ, ২০২৫ লৈকে) অনুসূচিত জাতি আৰু অন্যান্যসকলৰ বাবে প্ৰাক-মেট্ৰিক বৃত্তি আঁচনিৰ অধীনত ৩০.৭৪ লাখ হিতাধিকাৰীক ৬০৪.১৫ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
২। অনুসূচীত জাতিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তি আঁচনি
মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তি আঁচনিৰ বাবে যোগ্য প্ৰাৰ্থীসকল অনুসূচিত জাতি সম্প্ৰদায়ৰ ভাৰতীয় নাগৰিক হ'ব লাগিব, যাৰ পিতৃ-মাতৃ/অভিভাৱকৰ আয় বছৰি ২.৫০ লাখ টকাতকৈ অধিক নহয়।
ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয়শাসিত প্ৰদেশৰ মাচুল কমিটীয়ে নিৰ্ধাৰণ কৰা বাধ্যতামূলক, অপৰিশোধিত মাচুল, শৈক্ষিক ভাত্তা আৰু প্ৰয়োজন সাপেক্ষে অক্ষমতা ভাত্তা আদিৰ লগতে এই বৃত্তিটোৱে সম্পূৰ্ণ পাঠ্যক্ৰমৰ সময় সামৰি ল'ব। এই আঁচনিৰ বাবে ৬০:৪০ শতাংশ পুঁজি কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যই আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যই ৯০:১০শতাংশ হাৰত পুঁজি লাভ কৰিব।
২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ সাফল্য
২০২৫-২৬ বৰ্ষত ৩০ নৱেম্বৰ, ২০২৫লৈকে মুঠ ৭,২১০.৮০ কোটি টকা ৬১.৭১ লাখ অনুসূচিত জাতিৰ হিতাধিকাৰীক মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তি আঁচনিৰ অধীনত মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
ঘটনাৰাজিঃ (অনুসূচীত জাতি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰাক মেট্ৰিক/মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তি আঁচনি)
২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ বাবে দুটা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যালোচনা সন্মিলন/চিন্তন শিৱিৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। প্ৰথমখন ২০২৫ চনৰ ২৮-২৯ এপ্ৰিলত উত্তৰাখণ্ডৰ ডেৰাডুনত আৰু দ্বিতীয়খন ২০২৫ চনৰ ২৮-২৯ আগষ্টত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই সন্মিলনসমূহত ৰূপায়ণৰ কৌশল, ৰাজ্যিক প্ৰগতি আৰু মুখ্য কাৰ্যকৰী প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ পৰ্যালোচনা কৰা হয়।
তদুপৰি, সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ বিভাগে ২০২৫ চনৰ ২১ মাৰ্চত পিৰামল ফাউণ্ডেচনৰ সৈতে এক বুজাবুজিৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।
শ্ৰেয়াছ-অনুসূচীত জাতি
উচ্চ শিক্ষাত সফল যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে বৃত্তি (শ্ৰেয়াছ-অনুসূচীত জাতি) আঁচনিৰ চাৰিটা উপ-যোজনা আছে- অনুসূচীত জাতি, অ'বিচি আৰু পিএম কেয়াৰছ আঁচনিৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ বাবে বিনামূলীয়া কচিং আঁচনি, অনুসূচীত জাতিৰ বাবে উচ্চ শ্ৰেণীৰ শিক্ষা, অনুসূচীত জাতিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বিদেশী বৃত্তি আঁচনি ইত্যাদি আৰু অনুসূচীত জাতিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় ফেল'শ্বিপ।
১। অনুসূচীত জাতি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ শ্ৰেণীৰ বৃত্তি (TCS)
আঁচনিৰ সফলতাঃ
২০২৫ বৰ্ষত (জানুৱাৰী ২০২৫ৰ পৰা নৱেম্বৰ ২০২৫লৈ) মুঠ ৪,১৫৬গৰাকী অনুসূচীত জাতিৰ হিতাধিকাৰীক ১১০.৫৭ কোটি টকাৰ বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছে।
২। অনুসূচীত জাতি আৰু অ’বিচি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিনামূলীয়া প্ৰশিক্ষণ আঁচনি
আঁচনিৰ সফলতা
২০২৫ বৰ্ষত (জানুৱাৰী ২০২৫ৰ পৰা নৱেম্বৰ ২০২৫লৈ) মুঠ ৯৯০গৰাকী হিতাধিকাৰীক ১৩.০৪ কোটি টকাৰ বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছে।
৩. অনুসূচীত জাতিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বিদেশী বৃত্তি (NOS) আঁচনি ইত্যাদি। প্ৰাৰ্থী
আঁচনিৰ সফলতা
২০২৫ বৰ্ষত (জানুৱাৰী, ২০২৫ৰ পৰা নৱেম্বৰ, ২০২৫লৈ) মুঠ ৭২গৰাকী হিতাধিকাৰীক ৪৮.৪৫ কোটি টকাৰ বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছে।
অনুসূচীত জাতি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় ফেল'শ্বিপ
আঁচনিৰ সফলতা
২০২৫ বৰ্ষত (জানুৱাৰী ২০২৫ৰ পৰা নৱেম্বৰ ২০২৫লৈ) মুঠ ৪১৫৩গৰাকী অনুসূচীত জাতিৰ হিতাধিকাৰীক ২১৮.৪৩ কোটি টকাৰ বৃত্তি প্ৰদান কৰা হৈছে।
আঁচনিৰ সফলতা
২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত (১.১২.২০২৫ লৈকে) মোড-১ৰ অধীনত ৬৫০৫ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীক ৭৯.৩৭ কোটি টকা আৰু মোড-২ৰ অধীনত ২২৮৮ গৰাকী শিক্ষাৰ্থীক ২০.৩৬ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰী অনুসুচিত জাতি অভ্যুদয় যোজনা (পিএম-অজয়)
আঁচনিৰ সফলতা
১ এপ্ৰিল, ২০২৫ৰ পৰা ১০ ডিচেম্বৰ, ২০২৫লৈ মুঠ ৩৯৫২খন গাঁও উন্নয়ন পৰিকল্পনা (ভিডিপি) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে আৰু ২৩১১খন গাঁৱক আদৰ্শ গাঁও হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। ৪৭৮.৫৭ কোটি টকা নিৰ্ধাৰণ কৰা আঁচনিৰ ভিতৰত মুকলি কৰি দিয়া মুঠ পুঁজিৰ পৰিমাণ হৈছে ৪৭.৫৭ কোটি টকা। ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ ২৩,৭২৪ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
১ এপ্ৰিল, ২০২৫ৰ পৰা ১০ ডিচেম্বৰ, ২০২৫লৈ মুঠ ৫২৫৬টা প্ৰকল্পৰ অনুমোদন দিয়া হৈছে। ৩৭৪.২৩ কোটি টকা জাৰি কৰা হৈছে আৰু মুঠ পুঁজি হৈছে ২.৫০ কোটি টকা। ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ ১১২.১৬ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
'হোষ্টেল' উপাদানঃ ১ এপ্ৰিল, ২০২৫ৰ পৰা ১০ ডিচেম্বৰ, ২০২৫লৈ ১.৫০ কোটি টকাৰ 'মুল অনুমোদন' প্ৰদান কৰা হ'ব। ৩৯.৭৯ কোটি টকা মুকলি কৰা হৈছে আৰু মুঠ পুঁজিৰ পৰিমাণ হৈছে ২৭.৫০ কোটি টকা। ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ ৩টা হোষ্টেলৰ বাবে ১.০৬৬ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে।
নাগৰিক অধিকাৰ সুৰক্ষা আইন, ১৯৫৫ আৰু অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি (হিংসা প্ৰতিৰোধ) আইন, ১৯৮৯
নাগৰিক অধিকাৰ সুৰক্ষা আইন, ১৯৫৫ আৰু অনুসূচীত জাতি আৰু অনুসূচীত জনজাতি (অত্যাচাৰ প্ৰতিৰোধ) আইন, ১৯৮৯ৰ কাৰ্যকৰী ৰূপায়ণৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল প্ৰশাসনসমূহক গ্ৰহণযোগ্য কেন্দ্ৰীয় সাহায্য প্ৰদানৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতা আঁচনি।
আঁচনি/আইনৰ ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা উন্নয়নঃ
১.০১.২০২৫ৰ পৰা ৩০.১১.২০২৫লৈ এই আঁচনিৰ অধীনত ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ কেন্দ্ৰীয় সাহায্যৰ পৰিমাণ হ'বঃ ৫০৬.০২ কোটি টকা।
এই আঁচনিৰ প্ৰধান উপাদানসমূহ হৈছে 'অত্যাচাৰৰ বলি হোৱা লোকসকলৰ সাহায্য আৰু পুনৰ্বাসন' আৰু 'পিচিআৰ-১১০১১/১৬/২০২৫-পিচিআৰ-১৫০৯২৫/২০২৫ অনুসূচিত জাতিৰ বিবাহৰ বাবে উৎসাহ প্ৰদান' ।
পিচিআৰ আইন আৰু পিঅ'এ আইন কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে ২৫ মে' ২০২৫ত নতুন দিল্লীত কেন্দ্ৰীয় কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ মন্ত্ৰীৰ অধ্যক্ষতাত আৰু জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰীৰ সহ-অধ্যক্ষতাত ২৮ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰৰ সমন্বয়ৰক্ষী সমিতিৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়।
নলছাৰ, হায়দৰাবাদৰ সৈতে এক উদ্যোগত প্ৰশিক্ষণ মডিউল প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এই হাতপুঠি আৰু পুস্তিকাখন হায়দৰাবাদৰ নালছাৰত ১২ জুলাই, ২০২৫ত উন্মোচন কৰা হয়।
ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসূচীত জাতি বিত্ত আৰু উন্নয়ন নিগম (NSFDC)
২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে ৩০.১১.২০২৫ তাৰিখলৈ এনএছএফডিচিৰ সাফল্যসমূহ তলত দিয়া ধৰণে দিয়া হৈছেঃ
স্ব-নিয়োজন ঋণ আঁচনি (২০২৫-২৬): মুঠ ৩০৭.২৮ কোটি টকা বিতৰণ কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা ২৫,৯৩০ জন লোক উপকৃত হৈছে।
অনুসূচিত জাতিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় ফেল'শ্বিপ আঁচনি (এনএফঅনুসূচীত জাতি) (২০২৫-২৬): এনএছএফডিচিয়ে মুঠ ১৪৭.১১ কোটি টকাৰ ফেল'শ্বিপ মুকলি কৰে, যাৰ দ্বাৰা ৩,৮৭৮গৰাকী প্ৰাৰ্থী উপকৃত হৈছে।
ডিএনটিসমূহৰ অৰ্থনৈতিক সৱলীকৰণ আঁচনি (SEED): অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ (১৫০), মহাৰাষ্ট্ৰ (৩০০), তামিলনাডু (৫০০) আৰু উত্তৰপ্ৰদেশ (৫০০)ৰ ১৪৫০টা স্বনিৰ্ভৰশীল গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বাবে অনুমোদিত এই আঁচনিখন ৮টা অংশীদাৰ সংস্থাৰ জৰিয়তে ৪খন ৰাজ্যৰ ২৮খন জিলাত ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। ৩০.১১.২০২৫ তাৰিখ পৰ্যন্ত ১৭,৮০১ গৰাকী হিতাধিকাৰীক সামৰি ৯৫২টা আত্মসহায়ক গোট গঠন কৰা হৈছে।
বিশ্বাসঃ ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত লাভ কৰা ১৯.৫৩ কোটি টকাৰ অনুদানৰ বিপৰীতে ১৯.৪৭ কোটি টকা ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ দাবীৰ বাবে বিতৰণ/ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে আৰু বাকী ০.০৬ কোটি টকাৰ কাম চলি আছে। ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে ৩.৬০ লাখ অনুসূচিত জাতিৰ হিতাধিকাৰীক সামৰি লোৱাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসূচীত জাতি আয়োগ (এনচিএছচি)
ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসূচীত জাতি আয়োগে (এনচিএছচি) অনুসূচীত জাতি সম্পৰ্কীয় অভিযোগসমূহ ২৪ ঘণ্টাই দাখিল আৰু নিৰীক্ষণ কৰাৰ বাবে ই-অভিযোগ ব্যৱস্থাপনা পৰ্টেল (ই-জিএমপি) প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।
২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষত (৩০ নৱেম্বৰলৈকে) ২১,৬৮১টা অভিযোগ (নাকচ কৰা গোচৰসমূহকে ধৰি) আৰু ১৪,৫৯৩টা অভিযোগ (নাকচ কৰা গোচৰসমূহক বাদ দি) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। মুঠ ১৪,১৮২টা জাননী জাৰি কৰা হয় আৰু ১৩,২৪৩টা উত্তৰ বাহ্যিক কৰ্তৃপক্ষৰ পৰা লাভ কৰা হয়, যিয়ে প্ৰণালীৰ কাৰ্যকৰী গ্ৰহণক প্ৰতিফলিত কৰে।
এই উপলক্ষে ১৪ এপ্ৰিল, ২০২৫ তাৰিখে ড০ বিআৰ আম্বেদকাৰৰ জয়ন্তী উপলক্ষে নতুন দিল্লীৰ ভাৰত মণ্ডপত প্ৰায় ১২০০জন অংশগ্ৰহণকাৰীৰ সৈতে স্মৃতিচাৰণ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। আম্বেদকাৰ আৰু চৰ্দাৰ পেটেলৰ ১৫০সংখ্যক বাৰ্ষিকী উপলক্ষে ৬ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ত প্ৰধানমন্ত্ৰী সংগ্ৰহালয়ত অনুসূচীত জাতি কল্যাণ আৰু উন্নয়নৰ বাবে মুখ্য অংশীদাৰসকলৰ সৈতে বাৰ্তালাপ।
পিছপৰা শ্ৰেণীৰ কল্যাণ
পিএম-যশস্বী হৈছে আন পিছপৰা শ্ৰেণী (অ'বিচি), অৰ্থনৈতিকভাৱে পিছপৰা শ্ৰেণী (ইবিচি) আৰু অবহিত জনজাতি (ডিএনটি) ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ কল্যাণৰ বাবে এক আঁচনি।
পিএম-ইএছএএছভিআইৰ সাফল্য
১.০১.২০২৫ৰ পৰা ৩০.১১.২০২৫লৈ প্ৰাক-মেট্ৰিক বৃত্তিৰ অধীনত ১৩৪.৮৮ কোটি টকা আৰু মেট্ৰিকোত্তৰ বৃত্তিৰ অধীনত ৭৫৯.৯৮ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে। ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে ২৪.৫৩লাখ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক বাছনি কৰা হৈছে।
• অ’বিচি হোষ্টেল নিৰ্মাণৰ বাবে ৩৭.০৫ কোটি টকা (১,৭০০ আসন), শীৰ্ষ শ্ৰেণীৰ বিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ বাবে ৩৩.৫২ কোটি টকা (১২,৮১৩ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) আৰু শীৰ্ষ শ্ৰেণীৰ মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ বাবে ২৪২.১৯ কোটি টকা (৯,৫৭৬ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী) ২০২৪-২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হৈছে; ২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ হিতাধিকাৰীসকলক ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহে প্ৰতিবেদন কৰিছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বিত্ত আৰু উন্নয়ন নিগম (এন বি চি এফ ডি চি)
১। ঋণ প্ৰদান আঁচনিসমূহঃ ২০২৫ৰ জানুৱাৰীৰ পৰা নৱেম্বৰলৈ ৬৩,৮০৩গৰাকী হিতাধিকাৰীক ৫৮৯.৩৩ কোটি টকা প্ৰদান কৰা হৈছে। মুঠতে ৮,০০৬.৪০ কোটি টকা ৩৩.৩৮লাখৰো অধিক হিতাধিকাৰীক প্ৰদান কৰা হৈছে।
(খ) পৰম্পৰাগত কাৰুশিল্পীসকলৰ জীৱিকাৰ উন্নতি সাধন কাৰ্যসূচী (টিউলিপ):
শিল্পীসকলৰ উৎপাদনৰ প্ৰচাৰ, আয় বৃদ্ধি আৰু বজাৰত দৃশ্যমানতা বৃদ্ধিৰ বাবে মন্ত্ৰী গৰাকীয়ে ৫ নৱেম্বৰ, ২০২৪ত টিউলিপ ব্ৰেণ্ড মুকলি কৰে। ২০২৫ চনৰ জানুৱাৰীত প্ৰস্তুত কৰা টিউলিপ ক্লাষ্টাৰ বিকাশ, ৰেহাইৰ ঋণ, দক্ষতা বিকাশ, বিপণন আৰু হস্তক্ষেপক একত্ৰিত কৰে, পৰম্পৰাগত কাৰুশিল্পক আধুনিক বজাৰ ব্যৱস্থাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰে।
অ'বিচিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ফেল'শ্বিপ (এনএফঅ'বিচি)
ক। ১.০১.২০২৫ৰ পৰা ৩০.১১.২০২৫ লৈকে এনবিচিএফডিচিয়ে এমএছজেইৰ পৰা ১৬১.১৮ কোটি টকা লাভ কৰিছে আৰু ২২২৬জন শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে ১৫১.৮৮ কোটি টকা ব্যৱহাৰ কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত এই ধনৰাশি ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।
৪। দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপসমূহ
ক। এনবিচিএফডিচিয়ে ২০১২-১৩ বৰ্ষৰ পৰা দক্ষতা বিকাশ প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী (এছডিটিপি) ৰূপায়ণ কৰি আহিছে।
৫। সামাজিক ষ্টক এক্সচেঞ্জত পঞ্জীয়ন
এনবিচিএফডিচিয়ে এনএছই-এছএছই আৰু বিএছই-এছএছইৰ সৈতে পঞ্জীয়ন কৰি সামাজিক-অৰ্থনৈতিক পদক্ষেপৰ বাবে সামাজিক প্ৰভাৱ পুঁজিৰ জৰিয়তে সম্পদ সংগ্ৰহ কৰিছে।
৬। অংশীদাৰসকলৰ সৈতে আলোচনা সভা
৭.১১.২০২৫ তাৰিখে নতুন দিল্লীত বিশ্বাস যোজনা সন্দৰ্ভত পিএছবি আৰু আৰআৰবিৰ সৈতে এক অংশীদাৰী আলোচনা বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়। ভাৰতৰ চৰকাৰৰ সচিব (এছজেই)ৰ অধ্যক্ষতাত অনুষ্ঠিত এই বৈঠকত এএছ (এছজেই), জেএছ আৰু এফএ, এনবিচিএফডিচি আৰু এনএছকেএফডিচিৰ এমডি, ভাৰতৰ চৰকাৰৰ সঞ্চালক (ইআইডি) আৰু পিএছবি আৰু আৰআৰবিৰ প্ৰতিনিধিয়ে অংশগ্ৰহণ কৰে।
পিছপৰা শ্ৰেণীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আয়োগ (NCBC)
ৰাষ্ট্ৰীয় পিছপৰা শ্ৰেণী আয়োগে (এনচিবিচি) ২০২৫ চনৰ ভিতৰত পশ্চিমবংগৰ ৩৫টা জাতি/সম্প্ৰদায়ক কেন্দ্ৰীয় পিছপৰা শ্ৰেণীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়াৰ বাবে পৰামৰ্শ আগবঢ়ায়।
অনুসূচীত জাতিৰ ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাণ্ড (ভিচিএফ-অনুসূচীত জাতি)
১। ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাণ্ড
ক। অনুসূচিত জাতিৰ ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাণ্ড (ভিচিএফ-অনুসূচীত জাতি)
এই পুঁজিৰ লক্ষ্য হৈছে ১০ লাখৰ পৰা ১৫ কোটি টকা পৰ্যন্ত ঋণ প্ৰদান কৰা। এই ঋণৰ সুদৰ হাৰ হ'ব ৪ শতাংশ। মহিলা আৰু দিব্যাংগ অনুসূচীত জাতিৰ উদ্যোগীসকলৰ বাবে ৩.৭৫ শতাংশ। ২০১৫ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত মুকলি হোৱা এই পুঁজিৰ পৰিচালনা আইএফচিআইয়ে কৰে। ইয়াৰ মুঠ পুঁজি হৈছে ৭৫০ কোটি টকা।
অনুমোদন আৰু ব্যয় (০৫.১২.২০২৫ তাৰিখৰ পৰা):
১৪০টা কোম্পানীক ৫৮৭.৬৬ কোটি টকাৰ অনুমোজন দিয়া হৈছে।
১১৯টা কোম্পানীলৈ ৪১৯.৮৫ কোটি টকা মোকলাই দিয়া হৈছে।
২। আম্বেদকাৰ সামাজিক উদ্ভাৱন আৰু ইনকিউবেচন মিছন (এএছআইআইএম)
অনুমোদন আৰু ব্যয় (০৫.১২.২০২৫ তাৰিখৰ পৰা):
১০৪টা কোম্পানীক ২৬.১১ কোটি টকাৰ অনুমোদন।
৮৬টা কোম্পানীক ১২.৭২ কোটি টকা প্ৰদান কৰা হৈছে।
৩. পিছপৰা শ্ৰেণীৰ বাবে ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাণ্ড (ভিচিএফ-বিচি)
অনুমোদন আৰু ব্যয় (০৫.১২.২০২৫ তাৰিখৰ পৰা):
• অনুমোদন ১.৫ কোটি টকা ১২২.৮৮ কোটি টকা ২৮টা কোম্পানীক প্ৰদান কৰা হৈছে।
• ব্যয়ঃ ২.৫০ কোটি টকা ১৬টা কোম্পানীক ৬১.৫০ কোটি টকা প্ৰদান কৰা হৈছে।
৩। বিশ্বাস সুতৰ হ্ৰাস আঁচনি
সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ বিভাগৰ উদ্যোগত বিশ্বাস যোজনাই উপাৰ্জনকাৰী ঋণৰ ক্ষেত্ৰত ৫% সুতৰ ৰেহাই প্ৰদান কৰি উপেক্ষিত জনজাতি, অ'বিচি আৰু চাফাই কৰ্মচাৰীসকলৰ জীৱিকাৰ বাবে সহায় আগবঢ়াইছে। পিএচবি, আৰআৰবি, ব্যক্তিগত বেংক, ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় বেংক আৰু একেধৰনৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ষ্টেণ্ডাৰ্ড একাউণ্ট থকা ব্যক্তিগত আৰু এছএইচজি ঋণগ্ৰহীতা (যিসকলৰ টাৰ্গেট গ্ৰুপৰ সদস্যৰ সংখ্যা কমেও ৭০%) সকল ইয়াৰ বাবে যোগ্য।
ৰূপায়ণৰ স্থিতিঃ
• বিশ্বাস-অনুসূচীত জাতিৰ অধীনত, মুঠ ২,৫০০ কোটি টকা আগবঢ়োৱা হৈছে। ২০২৪-২৫ বৰ্ষত আৰু ২০২৫-২৬ বৰ্ষত ১.১২.২০২৫ তাৰিখলৈ ডিবিটি ভিত্তিক সুতৰ ৰেহাইৰ জৰিয়তে ১,৯৬,০৮১জন অনুসূচিত জাতিৰ ঋণগ্ৰহীতাসকলৰ বাবে ২৪.৭২কোটি টকা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।
• বিশ্বাস-এছচিৰ অধীনত মুঠ ২,৫০০ কোটি টকা আগবঢ়োৱা হৈছে। ১৯.৯৭ কোটি টকা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে ১,৯২,৬৫০
২০২৪-২৫ আৰু ২০২৫-২৬ বৰ্ষত ১.১২.২০২৫ তাৰিখলৈ ডিবিটি ভিত্তিক সুদৰ সাহায্যৰ জৰিয়তে অনুসূচীত জাতি ঋণ গ্ৰহণকাৰীসকল।
বি. আৰ. আম্বেদকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতিসৌধ (ডেনমাৰ্ক)
ড০ বি আৰ আম্বেদকাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ (ডিএআইচি) হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ এক অগ্ৰণী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ। ২০১৭ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে উদ্বোধন কৰা ডিএআইচিৰ লক্ষ্য হৈছে ড০ বি. আৰ. আম্বেদকাৰ দৃষ্টিভংগী, দৰ্শন আৰু অৱদানক কেন্দ্ৰ কৰি গৱেষণা, বিশ্লেষণ আৰু নীতি অধ্যয়নৰ এক উৎকৃষ্ট কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তোলা।
• ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ২৪ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫ আৰু ১ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ত ডিএআইচি ভ্ৰমণ কৰে।
১ অক্টোবৰ, ২০২৫ তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ডিএআইচি পৰিদৰ্শন কৰে।
গ্ৰন্থ উন্মোচন
১। ৯ ছেপ্তেম্বৰ, ২০২৫: 'ভাৰতীয় সংবিধানৰ যাত্ৰাঃ চিন্তাধাৰা, সমস্যা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু প্ৰভাৱ' শীৰ্ষক গ্ৰন্থ উন্মোচন অনুষ্ঠানত ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় কলা কেন্দ্ৰৰ অধ্যক্ষ পদ্মভূষণ শ্ৰী ৰাম বাহাদুৰ ৰায়ৰ লগতে আন বিশিষ্ট অতিথিসকল উপস্থিত থাকে।
১০। সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান
১। ১৭ এপ্ৰিল, ২০২৫: দ্য আইডিয়'লজিকেল মেগা-ড্ৰামা চিচিআৰটি আৰু ডিএআইচিৰ যুটীয়া সহযোগিতাত ডেইকিৰ ভীম প্ৰেক্ষাগৃহত বাবা চাহেব আম্বেদকাৰৰ ৰচনা আৰু ভাষণৰ ওপৰত আধাৰিত এক বৈচাৰিক মহানাট্য উপস্থাপনৰ আয়োজন কৰা হয়।
২। ৩০ এপ্ৰিল, ২০২৫: মাইগভৰ সহযোগত ড০ বি আৰ আম্বেদকাৰৰ ১৩৫সংখ্যক জন্ম বাৰ্ষিকী উপলক্ষে ডিএআইচি-এ তিনিটা প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰে। এই প্ৰতিযোগিতাসমূহৰ ভিতৰত আছিল এটি গীত ৰচনা প্ৰতিযোগিতা, এটা চুটি ভিডিঅ' নিৰ্মাণ প্ৰতিযোগিতা আৰু এখন ৰচনা প্ৰতিযোগিতা।
৩। ১১ আগষ্ট, ২০২৫: চণ্ডালিকা-শ্ৰী ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ সংগীত নৃত্য নাট
৪। ৩১ অক্টোবৰ, ২০২৫: ৰাষ্ট্রীয় একতা দিৱস উপলক্ষে ডিএআইচি আৰু ডেনমত শপত গ্ৰহণ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয় আৰু ইয়াৰ সামৰণি পৰে 'একতাৰ বাবে দৌৰ' ধ্বনিৰে।
৫। ১৭ অক্টোবৰ, ২০২৫: মাই হোম ইণ্ডিয়াৰ সহযোগত দ্বাদশ স্বামী বিবেকানন্দ স্মৃতি কৰ্মযোগী বঁটা, ২০২৫।
ষষ্ঠ সাংস্কৃতিক সহযোগিতা
১। ১৭-২১ ছেপ্তেম্বৰ, ২০২৫: প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ ৭৫সংখ্যক জন্ম বাৰ্ষিকী উপলক্ষে 'শিল্পৰ জৰিয়তে নেতৃত্ব, দৃষ্টি আৰু সেৱা উদযাপন' শীৰ্ষক বিষয়বস্তুৰে চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আৰু বিবেকানন্দ যুৱ সংযোগ ফাউণ্ডেচনৰ সৈতে 'যমুনা চষ্টেনেবিলিটি ৰান ৪.০'ত অংশগ্ৰহণ।
২। ৩ ডিচেম্বৰ, ২০২৫: ডিজাইনাৰ শ্ৰীমতী ৰ'জি আহলুৱালিয়াৰ সহযোগত "আমি জনসাধাৰণ" শীৰ্ষক এক ফেশ্বন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আয়োজন কৰা হয়। এই অনুষ্ঠানত ট্ৰেন্সফেনডাৰ মডেলক সন্মানিত কৰা হয় আৰু খাদী বস্তুৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়।
xii. প্ৰকাশনসমূহ
১১ জুলাই, ২০২৫ তাৰিখে 'সমাজিক ন্যায় সন্দেশ, যমুনা মন্থন ২০২৫' উন্মোচন কৰা হয়।
ড০ বি আৰ আম্বেদকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতিসৌধ (DANM)
ডেনমাৰ্ক অষ্ট্ৰিয়াৰ দূতাবাসৰ বাণিজ্যিক বিভাগৰ অষ্ট্ৰিয়াৰ এডভান্টেজ ট্ৰেড প্ৰতিনিধিৰ ভ্ৰমণ
অখিল ভাৰতীয় স্পীকাৰ সন্মিলনৰ প্ৰতিনিধিৰ দৰ্শন-২৫ আগষ্ট অধ্যক্ষ আৰু উপাধ্যক্ষ-প্ৰথম স্পীকাৰ হিচাপে বীৰ বিথালভাইৰ নিৰ্বাচনৰ ১০০ বছৰ
বিদ্যালয় ভ্ৰমণৰ মুঠ সংখ্যাঃ ২৬১ খন বিদ্যালয় (২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰলৈকে)
২০২৫ চনত (নৱেম্বৰ, ২০২৫ লৈকে) মুঠ ভ্ৰমণকাৰী (শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান/ভ্ৰমণকাৰী): ২,৮৭,১৬৯ জন।
*****
KV/HK/DB
(रिलीज़ आईडी: 2211729)
आगंतुक पटल : 18