2025ರಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು/ಸಾಧನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

     a.  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು

a. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಸಮಯೋಚಿತತೆಯ ಸುಧಾರಣೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (NSS) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ನೆರವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು (CAPI) ಬಳಸಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಚುರುಕಾದ CAPI, AI-ಅಳವಡಿತ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳು, ಬಹುಭಾಷಾ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇ-ಸಿಗ್ಮಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ದತ್ತಾಂಶ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದು, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮಾಸಿಕ, ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮಾದರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ NSS ಡೇಟಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಈಗ 90-120 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ; ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು 45-60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ 15-30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಡೇಟಾವನ್ನು MoSPI ಯ ಪ್ರಕಟಿತ ಮುಂಗಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸುಧಾರಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

     i.     ವರ್ಧಿತ ಆವರ್ತನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಮಾಸಿಕ ಮತ್ತು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಂದಾಜು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ PLFS ಮತ್ತು ASUSE ಗಾಗಿ ಮಾದರಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನಕಲನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಿಂದ, PLFS ಮಾಸಿಕ, ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಜನವರಿ 2025 ರಿಂದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ASUSE ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. MoSPI ತನ್ನ ಸಮಗ್ರ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ (CMS) ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣದ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ವೆಬ್ ಆಧಾರಿತ CAPEX ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಈ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

     ii.            ವರ್ಧಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಗಳು: ಉಪ-ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳು

ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೂಲ ಹಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾದರಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮಾದರಿ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. NSO ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಆಧಾರಿತ ಉಪ-ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು PLFS, ASUSE, ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆ (DTES) ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ, 27 ರಾಜ್ಯಗಳು 2026-27ರ ಪ್ರಮುಖ NSO ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.

     iii.           ಸಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಡೇಟಾ

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಭೇಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿವಿಧ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. MoSPI ಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೃಹ ಆದಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NHIS), ನಿರ್ಮಾಣ, ಸಂಯೋಜಿತ ಸೇವೆಗಳ ವಲಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASISSE), ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ CAPEX ಹೂಡಿಕೆ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಕುರಿತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆ, CMS ಗಳು ಮತ್ತು PLFS, ASUSE, ASI ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನವೀಕರಿಸಿದ ನಿಯಮಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಂತಹ ಹೊಸ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಳಕೆದಾರ/ಪಾಲುದಾರರ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

b.    2025ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ

2025 ರಲ್ಲಿ, MoSPI ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ:

     a.     ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS)

• PLFS 2024 ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದ ವರದಿಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2025 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗಿನ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಬುಲೆಟಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಮೂರು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್‌ಗಳನ್ನು (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 ಹಾಗೂ ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ 2025 ಮತ್ತು ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

     b.     ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASUSE)

• ಜನವರಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 2025 ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಜೂನ್ 2025 ರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ ಉದ್ಯಮಗಳ (QBUSE) ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಜುಲೈ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೆ QBUSE ಅನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASUSE) 2023-24 ರ ವರದಿ.

                c.    ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಗೃಹಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆ (HCES) 2023–24.

                d.    ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಮಯ ಬಳಕೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (TUS) 2024.

                e.    ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ CAPEX ಕುರಿತಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಬುಲೆಟಿನ್.

              f.    ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ GSTN ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸೇವಾ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ                 ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಪೈಲಟ್ ಅಧ್ಯಯನದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ.

       g.    ಸಮಗ್ರ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ (CMS): ಜನವರಿ-ಮಾರ್ಚ್, 2025 ರ ಟೆಲಿಕಾಂ ವರದಿಯನ್ನು ಮೇ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

                h.     ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸೇವನೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

          i.     ಸಮಗ್ರ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು (CMS): ಶಿಕ್ಷಣ - ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್, 2025ರ ವರದಿಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

             j.     ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು (ASI) ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಘಟಕ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

2025-2026ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

     a.     ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS) 2025 (ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ)

     b.     ಗೃಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಳಕೆ: ಆರೋಗ್ಯ: ಜನವರಿ-ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 (ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ 31.12.2025 ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ)

     c.     ASUSE ಜನವರಿ-ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025. (ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ 31.12.2025 ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ)

   d.     ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ CAPEX ಹೂಡಿಕೆ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಕುರಿತಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025. (ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ 31.12.2025 ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ)

   e. ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪೈಲಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಜುಲೈ- ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025

     f.     ASI 2024-25: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025-ಮೇ 2026.

     g.     ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆ (DTES): ಜುಲೈ 2025-ಜೂನ್ 2026

     h.    ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೃಹ ಪ್ರಯಾಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NHTS): ಜುಲೈ 2025-ಜೂನ್ 2026

     i.     ನಗರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2022-2027, ಕೃಷಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಸಂಗ್ರಹ.

c.     ಬಳಕೆದಾರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ

PLFS, HCES, ASUSE, CAPEX ಮತ್ತು TUS ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು, ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಅವಧಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೆಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ NSS, MoSPI ಡೇಟಾ ಬಳಕೆದಾರರು/ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು. NSS ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳು/ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಂಬರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಕರಡು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳನ್ನು MoSPI ಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

d.     ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ 75 ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆ

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ MoSPI ಯ ತನ್ನ 75 ವರ್ಷಗಳನ್ನು NSS ಸ್ಮರಿಸಿತು. ಈ ಆಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಡೇಟಾ ಬಳಕೆದಾರ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕೀರಣಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ರಸಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಭವನದಲ್ಲಿ 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿ 18 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಂದು ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

     B.   MoSPI ಗಾಗಿ ಮುಂಗಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್

2025-26ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ MoSPIಯ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆ/ವರದಿ/ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು MoSPI ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು GDP, IIP ಮತ್ತು CPI, ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿಗಳು ಅಂದರೆ ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS), ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಗ್ರಾಹಕ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಕ್ಷೆ (HCES), ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASI), ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASUSE), ಸಮಯ ಬಳಕೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (TUS) ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸ್ಥೂಲ-ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ ಅಥವಾ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಯೋಜಿತ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಯೋಜನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದುವರೆಗಿನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆ/ವರದಿ/ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು MoSPI ಮಾಡಿದೆ.

     C.     ಪಾಲುದಾರರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ, ದತ್ತಾಂಶ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನ ಸುಧಾರಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು MoSPI ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು MoSPI ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. MoSPI ಯು ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು/ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು/ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಅಧಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಿತು:

     a. ಜನವರಿ 30, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ SCOPE ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಚೇಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಕುರಿತಾದ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ

    b. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಜನಪಥ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ MoSPI ಅವರಿಂದ 'ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಚೌಕಟ್ಟು (GDKP) ಮಾಪನ'      ಕುರಿತಾಗಿ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಅಧಿವೇಶನ

  c. ಮಾರ್ಚ್ 20, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ' ಕುರಿತಾಗಿ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಅಧಿವೇಶನ

     d. ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2025 ರಂದು ಮುಂಬೈನ IGIDR ನಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕುರಿತಾಗಿ ಡೇಟಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಮ್ಮೇಳನ

  e. ಜೂನ್ 5-6, 2025 ರಂದು ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ 'ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಗಡಿನಾಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ' ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ

  f. ಸೇವಾ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ASSSE) ಕುರಿತಾಗಿ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಅಧಿವೇಶನ:  ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2025 ರಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಲುದಾರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸಂಯೋಜನೆ

  g. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆ: ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 09, 2025 ರಂದು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ NSS  ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪರಿವರ್ತಕ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ

   h. ನೀತಿ ಮಾಹಿತಿ, ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆ: “NSS ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ” ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 08, 2025.

  i. ಜ್ಞಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಾಪನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 01, 2025 ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

    j. JDP, CPI ಮತ್ತು IIP ಯ ಮೂಲ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ-ಪೂರ್ವ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ನವೆಂಬರ್ 26, 2025 ರಂದು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

   k. GDP, CPI ಮತ್ತು IIPಯ ಮೂಲ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ-ಪೂರ್ವ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

     D.    GDP, CPI ಮತ್ತು IIP ಯ ಮೂಲ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

MoSPIಯ ಸ್ಥೂಲ-ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕಗಳಾದ CPI, IIP ಮತ್ತು GDP ಯ ಮೂಲ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈಗ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಚರ್ಚಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಲು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

     i.     GDP ಗಾಗಿ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

MoSPIಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾತೆಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ (ACNAS) ಮತ್ತು 5 ಡೊಮೇನ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪ-ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ 30+ ಉಪ-ಸಮಿತಿ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು 4 ACNAS ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್‌ಪುಟ್-ಡೇಟಾ ಅವಲಂಬನೆಗಳು ಇರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ MoSPI ಯು ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು / ಇಲಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾದ ಏಕೀಕರಣ (GST, PFMS, e-Vahan), ಇತರ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಡೇಟಾ
• ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳು
• ಏಕ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಡಬಲ್ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣ/ಏಕ ಎಕ್ಸ್‌ ಟ್ರಾಪೋಲೇಷನ್‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆ
• ದೃಢವಾದ ಉಪ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂದಾಜುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

2022-23 ರ ಮೂಲ ವರ್ಷದ GDP ಯ ಹೊಸ ಸರಣಿಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

     ii.     CPI ಗಾಗಿ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

MoSPI ಯು ಡೊಮೇನ್ ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ತಜ್ಞರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ 11 ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. RBI, IMF ಸೇರಿದಂತೆ ತಜ್ಞರು/ ವೃತ್ತಿಪರ ಮುನ್ಸೂಚಕರು/ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ವರ್ಧಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ - ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ​​ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು
• ಪ್ರಮಾಣಿತ ವರ್ಗೀಕರಣ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಳವಡಿಕೆ (COICOP) 2018
• ವಸತಿ ಮತ್ತು PDS ಸೇರಿದಂತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಕಲನ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
• ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ - ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶ
• ರಾಜ್ಯವಾರು ಐಟಂ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಸರಣ

ಮೂಲ ವರ್ಷವಾಗಿ 2024 ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ಸರಣಿಯ CPI ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

                iii. IIP ಗಾಗಿ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

IIP (TAC-IIP)ಯ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ-ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:

• ನವೀಕರಿಸಿದ ಐಟಂ ಬುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತೂಕಗಳು
• ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
• ಮುಚ್ಚಿದ/ ವರದಿ ಮಾಡದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಬಂಧನೆ
• ಋತುಮಾನದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಪಳಿ ಆಧಾರಿತ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಮೂಲ ವರ್ಷವಾಗಿ 2022-23 ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ IIP ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೇ 28, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• PFMS ನೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಕೋಡ್ - ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಂಚಿಕೆ
• ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೆಲಸದ ಹರಿವುಗಳ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಿಂದ ಮಾಸಿಕ IIP ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯವನ್ನು 42 ದಿನಗಳಿಂದ 28 ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ
• ಐಟಂ ಮಟ್ಟದ IIP ಮತ್ತು CPI ಡೇಟಾ ಕೂಡಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ

     E. ದತ್ತಾಂಶ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ

ದತ್ತಾಂಶ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ MoSPI ಕೈಗೊಂಡ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ MoSPI ಅನ್ನು ಉನ್ನತ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು AI ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಯೋಗದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಡೇಟಾ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ಅನುಭವವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

1. 25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಂದು, MoSPI ಯು ತನ್ನ ನವೀಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ, ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು AI ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 2.72 ಲಕ್ಷ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. MoSPI ಯು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ GOIStats ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. GoIStats ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ NSO ಯ ಸಮಗ್ರ ಡೇಟಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರರು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಧಿಕೃತ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮನಬಂದಂತೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ GDP, ಹಣದುಬ್ಬರ, ಉದ್ಯೋಗ ಡೇಟಾ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯೀಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ "ಕೀ ಟ್ರೆಂಡ್‌ಗಳು" ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು "ಉತ್ಪನ್ನಗಳು" ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ NSO ಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗೆ ನೇರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು-ಕ್ಲಿಕ್ CSV ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಮೆಟಾಡೇಟಾದೊಂದಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್-ಆಪ್ಟಿಮೈಸ್ಡ್ ಡೇಟಾ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು ಸಹ ಸರಾಗ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. GoIStats ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಡೇಟಾದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ವಿಕಸಿತ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ, GOIStats ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 4.8 ವಿಮರ್ಶೆಯೊಂದಿಗೆ 14,948 ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
3. 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಇ-ಸಂಖ್ಯಕಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಈಗ ಉತ್ತಮ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ 18 ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇ-ಸಂಖ್ಯಕಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು API ಗಳ ಮೂಲಕ ಫೆಡರೇಟೆಡ್ ದತ್ತಾಂಶ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ API ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
4. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ವರ್ಧಿತ ಮೈಕ್ರೋಡೇಟಾ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 2025 ರಿಂದ ಮೈಕ್ರೋಡೇಟಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ 88 ಲಕ್ಷ ಹಿಟ್‌ಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
5. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯೋಗ (NSC) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (NSSTA), ಡೇಟಾ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್, ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಪೋರ್ಟಲ್, ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಹೊಸ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ.
6. MoSPI ಯು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ 15 ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಡೇಟಾ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 12 ಹೊಸ AI ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
7. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಅದರ ಡೇಟಾದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು MoSPI ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.

                     F. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ

                G.  ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ

2025 ರಲ್ಲಿ, MoSPI ಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

                a. EnviStats India 2025: ಪರಿಸರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (5 ಜೂನ್ 2025)

ಪರಿಸರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಕಲನಕ್ಕಾಗಿ UNSD ಸೂಚಿಸಿದ ಪರಿಸರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚೌಕಟ್ಟು (FDES) 2013 ರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ "EnviStats India 2025: ಪರಿಸರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ MoSPI ಯ 8 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಆರು ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ (i) ಪರಿಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ; (ii) ಪರಿಸರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ; (iii) ಉಳಿಕೆಗಳು (iv) ವಿಪರೀತ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತುಗಳು; (v) ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ; ಮತ್ತು (vi) ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ.

                b. ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು 2024 (5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025)

MoSPI ಯು ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ 26 ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು "ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು 2024: ಆಯ್ದ ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಗ್ರ ನೋಟವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟವುಳ್ಳ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಿಂಗ, ನಗರ-ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

                c.  “ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಸರ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ- 2025 (25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025)

MoSPI ಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ “ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಸರ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ - 2025” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸತತ 8ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯು ಅರಣ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಮೀಸಲಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಖಾತೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು SEEA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಅರಣ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಖಾತೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅರಣ್ಯಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಇದು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಮೊದಲನೇ ಸಂಪುಟವು ವಿವಿಧ ಅರಣ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು  ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಖಾತೆ, ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಖಾತೆ, ಸ್ಥಿತಿ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಖಾತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ (ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದಶಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ) ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟವು ಅರಣ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳು, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿನ ದಶಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ-ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪುಟವು ವಿವರವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಕೆಲಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

                d. ಭಾರತದ ಮಕ್ಕಳು 2025 (25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025)

MoSPI ಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ "ಭಾರತದ ಮಕ್ಕಳು 2025" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ 4 ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. MoSPI ಯು 2008 ರಿಂದ "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಚಿಕೆಯು ದೇಶದ ಮಕ್ಕಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೋಷಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ದ್ವಿತೀಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

                e. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಖಾತೆಗಳು - ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು, (22 ಜನವರಿ 2025)

ಜನವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ, MoSPI ಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಖಾತೆಗಳು - ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿತ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು, ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDG ಗಳು) ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಒಂದು ಅಡಿಪಾಯ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

                f. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs) (29 ಜೂನ್ 2025)

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs) ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾ, MoSPI ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 17 SDGಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳು, UN ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (GIF) ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ SDG ಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (NIF) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ಸ್ವಭಾವತಃ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

19ನೇ ಅಂಕಿಅಂಶ ದಿನವಾದ 29 ಜೂನ್ 2025 ರಂದು, MoSPI ಯು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (SDGs) ಕುರಿತಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ:

• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ, 2025
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ ಕುರಿತು ಡೇಟಾ ಸ್ನ್ಯಾಪ್‌ಶಾಟ್ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟು, ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ, 2025
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೂಚಕ ಚೌಕಟ್ಟು, ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ, 2025

     G. ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

MoSPI ಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು MoSPI ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (CD) ಯೋಜನೆಯ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ (SSS) ಬೆಂಬಲ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು:

     a. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ

MoSPI ಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಭವನದಲ್ಲಿ "ಅಂಕಿಅಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ" ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 'ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ'ವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. 31 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. 10 ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಿರಿಯ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು NITI ಆಯೋಗ, MeiTY ಮತ್ತು MoSPI ಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು MoSPI ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ವಿಧಾನ/ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ; ದತ್ತಾಂಶ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬಲು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹೊಸ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ; GDP IIP, CPI ಗಾಗಿ ಉಪ-ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉಪ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ SDG ಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ; ರಾಜ್ಯದ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ NSSTA ಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ; ಪ್ರಚಾರ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಡೇಟಾ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಬಳಕೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿಹೇಳಲಾಯಿತು.

     b. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ (CoCSSO)

‘ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಬಲಪಡಿಸುವಿಕೆ’ ಎಂಬ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25-26, 2025 ರಂದು ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ 29 ನೇ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು MoSPI ಯು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳು/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಇಲಾಖೆಗಳು; ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳು; ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ IASRI, ICAR, ISI ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂದರೆ WB, UN ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಭಾರತದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲವರ್ಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು/ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಗಳ (DES) ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

     H. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

           a. PAIMANA (ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ವೆಬ್-ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ತನ್ನ ಆದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿ, MoSPI ರಸ್ತೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ರೈಲ್ವೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 15 ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ರೂ. 150 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ 1700+ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪರಂಪರೆಯ OCMS ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು PAIMANA ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2025 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಹಿಂದಿನ OCMS ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ರೂ. 150 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

PAIMANAದ ಉಡಾವಣೆಯು DPIIT, DEA ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲುದಾರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ನಕ್ಷೆ, ದತ್ತಾಂಶ ನೈರ್ಮಲ್ಯೀಕರಣ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoPNG) MIS ನ API ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯವು IIG-PMG-OCMS ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. PAIMANA ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಡೇಟಾ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು-ಕ್ಲಿಕ್ ವೆಬ್-ರಚಿತ ಮಾಸಿಕ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. PAIMANAದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪಾಲುದಾರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಂಡಳಿ (PIB), ರೈಲ್ವೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತ ಮಂಡಳಿ (EBR) ಮತ್ತು ನಿಯೋಜಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಮಂಡಳಿ (DIB) ಮುಂತಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸುಮಾರು 70 ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಒಳನೋಟಗಳು/ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

     b. ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ                      ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕಾರರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, MoSPI ಯು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ತರಬೇತಿ/ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. 2025 ರಲ್ಲಿ, IIM ಲಕ್ನೋ ಮತ್ತು IIM ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ PSUಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳ 89 ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನ IIM ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ PSUಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಲೈನ್ ಎಂ/ಡಿಗಳಿಂದ 19 ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

     I. ದತ್ತಾಂಶ ಸಮನ್ವಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ MoSPI ದತ್ತಾಂಶ ಸಮನ್ವಯದ ಕಡೆಗೆ ಅನೇಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಮೆಟಾಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅದರ ದತ್ತಾಂಶ ಸಮನ್ವಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು/ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ:

1. ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ, MoSPI ಯು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಮೆಟಾಡೇಟಾಕ್ಕಾಗಿ ಏಕರೂಪದ ವರದಿ ಮಾಡುವ ರಚನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ರಚನೆಯನ್ನು (NMDS 2.0) ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು.  NMDS 2.0 ಮೂಲಕ, NMDS 2.0-ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್, ಯಂತ್ರವು ಓದಬಹುದಾದ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಗಳು, ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಜದ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಡೊಮೇನ್‌ಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಹಿಡುವಳಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ, ಸ್ಥಿರತೆ, ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿಯಮಿತ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಭಂಡಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲು MoSPI ಮೆಟಾಡೇಟಾ ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (MWP) ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಸಮನ್ವಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು, ಅವರು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ NMDS- ಕಂಪ್ಲೈಂಟ್ ಮೆಟಾಡೇಟಾವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (SQAF) ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮಾನದಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. MoSPI ಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶ ಜೀವನಚಕ್ರದಾದ್ಯಂತ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ದತ್ತಾಂಶ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು/ರಾಜ್ಯಗಳು/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು/ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.
4. MoSPl ಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯ/ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ದತ್ತಾಂಶ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಅನನ್ಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದೆ.
5. ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, 10 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು 87 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾನದಂಡಗಳ ಏಕೀಕೃತ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವಲಯ ಸುಸಂಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು ತಮ್ಮ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಈ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
6. ವಿಭಿನ್ನ ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು/ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಗಳು/ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡೇಟಾ/ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ NSO, MoSPI ಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಚ್ಚಾ/ಪಕ್ಕಾ ವಸತಿ ರಚನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಈ ವರ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
7. MoSPI ಯು ದತ್ತಾಂಶ, ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಮುಂಗಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು/ರಾಜ್ಯಗಳು/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು/ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಯಾ ಮುಂಗಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು (ARCs) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ.

                     J. ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು MoSPI ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮ, ಸಂಶೋಧನಾ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಭವಿಷ್ಯ-ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯದಾದ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

     a. ISS ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ತರಬೇತಿ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ

ಭಾರತೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ತರಬೇತಿಯು ಈಗ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಐವತ್ತೆರಡು ವಾರಗಳ ತರಗತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಂತರ ಇದು ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯ, ಸಮರ್ಪಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ iGOT ಪೂರ್ವ-ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ಡೇಟಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

     b. ಬೇಡಿಕೆ-ಆಧಾರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ

MoSPI ಯು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಅಗತ್ಯಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (STA) ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆಯ ಕಲಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಸೂಕ್ತವಾದ ತರಬೇತಿ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ತರಬೇತಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ, ಪೈಥಾನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್, ಆಧುನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ದತ್ತಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಡೊಮೇನ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ತರಗತಿ ಅವಧಿಗೆ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

     c. ಮಿಷನ್ ಕರ್ಮಯೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಒಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವಿಕೆ

ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ-ವ್ಯಾಪಿ ಕರ್ಮಯೋಗಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಮತೋಲಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ಮಯೋಗಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ iGOT ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಇ-ಕಲಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 8,115 MoSPI ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಒಟ್ಟು 78,029 ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಮತ್ತು 56,350+ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು iGOT ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

     d. SSS ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ತರಬೇತಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು

MoSPI ಯು ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ JSO ಗಳು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, JSOಗಳ ಅಧೀನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸೇವೆಯ SSO ಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಓರಿಯಂಟೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

     e. ರಾಜ್ಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಬೆಂಬಲ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡೆಮಿ (NSSTA) ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ  ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತುದಾರರ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಿದ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆನ್-ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಆಫ್-ಸೈಟ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

     f. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು

NSSTA ಯು UN–SIAP, UNSD, UNFPI, ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತಾದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವೂ ಸೇರಿದೆ. ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ, ISEC, ISI ಮತ್ತು  ITEC, MEA ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಡೇಟಾ ಅಗತ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳ ಕೆರಿಬಿಯನ್ NSO ಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ವಾರ ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾರಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು MEA ಯ ITEC ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ NSSTA ಯನ್ನು ಈಗ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

     g.  ಕೇಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ಆಧಾರಿತ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆ

ಸಚಿವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಈಗ ISS ಮತ್ತು SSS ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು CSS, CSSS ಮತ್ತು CSCS ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ, LIMBS, RTI ಮತ್ತು CPGRAMS ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ಎಂಟ್ರಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸುಗಮ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಓರಿಯಂಟೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

     h. ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ

ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸೇತರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗಿದೆ. NSO ಜರ್ನಲ್ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ONOS ಇ-ಜರ್ನಲ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2025 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, NSSTA 1000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗೀದಾರರೊಂದಿಗೆ 85 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಸುಮಾರು 4000 ಭಾಗೀದಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು 100 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು (ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

     K. ಕರಡು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮಸೂದೆ, 2025

MoSPI ಯು ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ (INIs) ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ 'ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಬಿಲ್, 2025'ರ ಕರಡನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಈ ಮಸೂದೆಯು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1959 ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ:

1. 1. ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ: ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಠಿಣತೆ, ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು;
   2. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಡಳಿತ: ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು;
   3. ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವುದು;
   4. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.

ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು IIT ಗಳು/IIM ಗಳಂತಹ ಪೀರ್ INI ಗಳ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ISIನ ವಿಶೇಷ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇದನ್ನು ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ISI ಮಸೂದೆ 2025 ಅನ್ನು ISI ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಶಾಸನವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಕರಡು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು "ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ" ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ISIನಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಪರಿಗಣನೆಯ ನಂತರ, 'ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಬಿಲ್, 2025' ಎಂಬ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕರಡನ್ನು ಮುಂದಿನ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪೂರ್ವ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 28, 2025 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೋರುವ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಈಗ ಜನವರಿ 5, 2026 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

     XX.    ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (MPLADS)

ಈ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಿರ್ವಹಿಸುವ MPLAD ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ನಿಧಿ ಹರಿವಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು eSAKSHI ಪೋರ್ಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಸ MPLADS ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್-ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರಿಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ವೆಚ್ಚ ಇಲಾಖೆಯ ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ 2 ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ 1A-TSA (ಹೈಬ್ರಿಡ್) ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ, PMU-MPLADS ಹೈಬ್ರಿಡ್ TSA ಮಾದರಿ 1A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. eSAKSHI ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದಿನವಿಡೀ ಎತ್ತುವ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು PFMS ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, MPLADS-eSAKSHI ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ www.mplads.sbi ಗೆ ಬದಲಾಗಿ www.mplads.mospi.gov.in ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

• ಮಾನ್ಯ ಸಂಸದರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ.
• ಹೊಸ ನಿಧಿ ಹರಿವಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಚಿತರಾಗುವ ಮತ್ತು PFMS ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ವಲಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು
• ಆಯ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಜಂಟಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗಳು
• ಅಗತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೆಬಿನಾರ್‌ಗಳು/ವಿಸಿಗಳು.

      L.  ಅಂಕಿಅಂಶ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು, 2025

"ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ 75 ವರ್ಷಗಳು" ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಜೂನ್ 29, 2025 ರಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ದಿನ 2025 ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆ-ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NSS) 75 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ, NSS ನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು NSS ನ 75 ವರ್ಷಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಿದ ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

    M. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು MoSPI ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು

ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕುರಿತಾಗಿ MoSPI ಯ ಸಂವಹನವು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು, ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಂದೇಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ರೇಡಿಯೋ ಜಿಂಗಲ್‌ಗಳು/ವೀಡಿಯೊಗಳು ನಾಗರಿಕರು ತಾವು ನಂಬಬಹುದಾದ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಾದ NSO ನ ಗಣತಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು/ಡೇಟಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ GDP, IIP ಮತ್ತು CPI ಗಾಗಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಬಹು-ಹಂತದ ಮಾಧ್ಯಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ, ಹೊರಾಂಗಣ ಅಭಿಯಾನ, ಎಪಿಸೋಡಿಕ್ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು MoSPI ಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು/ಆಪ್-ಎಡ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಬಳಕೆದಾರರು ತಾವು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

MoSPI ಯು ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು, ಚರ್ಚಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ನೀತಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕುರಿತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮುಂತಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗುಂಪು ಮೇಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ದತ್ತಾಂಶ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು/ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸಿದೆ. MoSPI ಯ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯುಕ್ತ ನೀತಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

MoSPIಯು ರಸಪ್ರಶ್ನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದತ್ತಾಂಶ-ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕುರಿತು ವೀಡಿಯೊ ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು MyGov ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ. MoSPI ಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ವೆಬ್‌ಪೇಜ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರು ಹೇಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

*****