হাউছিং আৰু নগৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়
বৰ্ষান্তিক খতিয়ান ২০২২ : গৃহনিৰ্মাণ আৰু চহৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়
‘মে’ক ইন ইণ্ডিয়া’ আৰু ‘আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত’ কাৰ্যক্ৰমক উত্সাহিত কৰিছে ‘এমঅ’এইচইউএ’-ৰ আঁচনি আৰু অভিযানসমূহে
Posted On:
09 JAN 2023 4:32PM by PIB Guwahati
‘অম্ৰুত’ৰ অধীনত প্ৰদান কৰা হৈছে প্ৰায় ১৩৪ লাখ পানীৰ টে’পৰ সংযোগ আৰু ১০২ লাখ পয়-প্ৰণালী/আৱৰ্জনা নিষ্কাষণৰ সংযোগ
‘অম্ৰুত ২.০ অভিযান’ৰ অধীনত এই পৰ্যন্ত পানী যোগান, জল শৰীৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণ, পয়-প্ৰণালী/আৱৰ্জনা নিষ্কাষণ ব্যৱস্থাপনা, উদ্যান আৰু সেউজ মহাকাশ উন্নয়নৰ ৪,৮৩০টা প্ৰকল্পৰ বাবে অনুমোদন জনোৱা হৈছে ৯৩,৩৮১ কোটি টকাৰ পুঁজি
‘প্ৰধানমন্ত্ৰী আৱাস যোজনা- নগৰীয়া’ৰ অধীনত এই পৰ্যন্ত ১.২০ কোটিতকৈও অধিক ঘৰ মঞ্জুৰ কৰা হৈছে আৰু ৬৪ লাখতকৈও অধিক ঘৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে
ভাৰতীয় নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তি খণ্ডত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিবলৈ ‘পিএমএওৱাই-ইউ’ৰ প্ৰযুক্তি উপ-মিছনৰ অধীনত চিনাক্ত কৰা হৈছে ৫৪টা গোলকীয় উদ্ভাৱনমূলক নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তি
নগৰ ব্যৱস্থাপনাত প্ৰযুক্তি অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে সকলো ১০০খন ‘স্মাৰ্ট চিটী’ত ‘ইণ্টিগ্ৰেটেড কমাণ্ড এণ্ড কণ্ট্ৰোল চেণ্টাৰ’ (আইচিচিচি) বিকশিত কৰা হৈছে; ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত সেইবোৰ ‘ৱাৰ ৰূম’ হৈ উঠিছিল
ভাৰতে বাৰ্চিলোনাত অনুষ্ঠিত ‘স্মাৰ্ট চিটী এক্সপো ৱৰ্ল্ড কংগ্ৰেছ-২০২২’ত তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰা "ডাটা স্মাৰ্ট চিটী: ডাটাৰ জৰিয়তে চহৰসমূহক শক্তিশালী কৰা"শীৰ্ষক প্ৰয়াসৰ বাবে বিশ্ব স্মাৰ্ট চিটী বঁটা লাভ কৰিছে
‘এছবিএম-ইউ’ৰ অধীনত ৩,৫০০ৰো অধিক চহৰক ‘অ'ডিএফ+’ আৰু ১,১৯১খন চহৰক ‘অ'ডিএফ++’ হিচাপে প্ৰমাণিত কৰা হৈছে
নগৰ পৰিবহণ মিছনৰ অধীনত পুনে, মুম্বাই, কলকাতা, কোচি, আহমেদাবাদ আৰু নাগপুৰ চহৰত প্ৰায় ৮৩ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ মেট্ৰ' ৰে'ল পথ আৰম্ভ কৰা হৈছে
মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাগপুৰ মেট্ৰ'ৱে ৱাৰ্ধা ৰোডত ৩.১৪ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আটাইতকৈ দীঘল ‘ডাবল-ডেকাৰ ভায়াডাক্ট মেট্ৰ' সৃষ্টি কৰাৰ বাবে ‘গিনিজ বুক অব ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ’ত প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছে
২০২১ চনত গৃহনিৰ্মাণ আৰু চহৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত বিভিন্ন আঁচনি আৰু অভিযানে ‘মে’ক ইন ইণ্ডিয়া’ আৰু ‘আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত’ৰ পদক্ষেপক বিভিন্ন ধৰণে উত্হাসিত কৰাত সহযোগিতা আগবঢ়াইছে। আঁচনি আৰু অভিযানসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কিছুমান কাৰক আছে যিয়ে প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে অত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত আৰু ‘মে’ক ইন ইণ্ডিয়া’ উদ্যোগক প্ৰভাৱিত কৰিছে।
মুঠ অনুমোদিত ৭৭,৬৪০ কোটি টকা পৰিমাণৰ ‘এছএএপি’ৰ বিপৰীতে, ৮২,২২৩ কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষ ৫,৮৭৪ টা প্ৰকল্পৰ বাস্তৱায়ণৰ দিহা কৰা হৈছে। ৰূপায়ণ কৰা প্ৰকল্পবোৰৰ ভিতৰত, ৬৭,০৭৩ কোটি টকাৰ অন্থঃগাঁথনিমূলক কাম সম্পূৰ্ণ কৰা হৈছে (৩৩,০৩১ কোটি টকাৰ প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হোৱাকে ধৰি) আৰু ৬০,০৬৩ কোটি ব্যয় কৰা হৈছে।
এতিয়ালৈকে, অম্ৰুতে প্ৰায় ১৩৪ লাখ পানী টেপৰ সংযোগ আৰু ১০২ লাখ পয়-প্ৰণালী/আৱৰ্জনা নিষ্কাষণৰ সংযোগ প্ৰদান কৰা হৈছে। ৩,০৯৬এমএলডি পৰিশ্ৰাৱণ সামৰ্থ্যযুক্ত ডব্লিউটিপি, ২,৮৯২ এমএলডি পৰিশ্ৰাৱণ সামৰ্থ্যযুক্ত এছটিপি, প্ৰায় ১,৪০০এমএলডি পুনৰ ব্যৱহাৰৰ সামৰ্থ্যযুক্ত প্ৰকল্প বিকশিত কৰাৰ লগতে ৮০০ এমএলডি-ৰ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, আৰু প্ৰায় ৪,৪৫০ একৰ পৰিমাণৰ সেউজ এলেকা/উদ্যান মুকলি কৰাৰ উপৰি প্ৰায় ২৪০০টা পানী জমা হোৱা বিন্দু নোহোৱা কৰা হৈছে।
অম্ৰুত প্ৰকল্পৰ খণ্ড-অনুসৰি অগ্ৰগতি তলত দিয়া হৈছে:
সকলো পৰিসংখ্যা কোটিৰ হিচাপত
খণ্ড
|
সম্পূৰ্ণ হোৱা প্ৰকল্প
|
কাম চলি প্ৰকল্প
|
বাস্তৱায়িত মুঠ প্ৰকল্প
|
|
|
সংখ্যা
|
পুঁজি
|
সংখ্যা
|
পুঁজি
|
সংখ্যা
|
পুঁজি
|
|
পানী যোগান
|
934
|
17,597.63
|
407
|
25,040.21
|
1341
|
42,637.84
|
|
পয়-প্ৰণালী আৰু আৱৰ্জনা প্ৰৱন্ধন
|
507
|
12,163.7
|
357
|
21,820.95
|
864
|
33,984.65
|
|
বৰষুণৰ পানী নিষ্কাশন
|
682
|
1,358.9
|
118
|
1,618.63
|
800
|
2,977.53
|
|
উদ্যান আৰু সেউজ এলেকা
|
2,312
|
1,365.12
|
209
|
232.68
|
2,521
|
1,597.8
|
|
চহৰীয়া পৰিবহণ
|
265
|
546.01
|
83
|
478.81
|
348
|
1,024.82
|
|
সৰ্ব মুঠ
|
4,700
|
33,031.36
|
1174
|
49,191.28
|
5,874
|
82,222.64
|
|
২০২১ চনৰ ১ অক্টোবৰত প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে অম্ৰুত ২.০ শুভাৰম্ভ কৰিছিল। এই অভিযান হৈছে চহৰসমূহক 'পানী সুৰক্ষিত' কৰা আৰু সকলো চহৰ/মহানগৰৰ বিধিগত এলেকাৰ সকলো পৰিয়ালক টেপযুক্ত নলৰে পানীৰ সংযোগ প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰতৰ দিশত এক পদক্ষেপ। অম্ৰুত ২.০-ৰ বাবে ২০২১-২২ ৰ পৰা ২০২৫-২৬ বৰ্ষলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অংশ ৭৬,৭৬০ কোটি টকাকে ধৰি আৱণ্টিত মুঠ পুঁজিৰ পৰিমাণ হৈছে ২,৭৭,০০০ কোটি টকা।
এতিয়ালৈকে, অম্ৰুত 2.0 অভিযানৰ অধীনত পানী যোগান, জলাশয় পুনৰুজ্জীৱিতকৰণ, নৰ্দমা আৰু পয়-প্ৰণালী ব্যৱস্থাপনা, উদ্যান আৰু সেউজ এলেকা উন্নয়নৰ ₹4,830টা প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। এই প্ৰকল্পবোৰৰ লক্ষ্য হৈছে 2.68 কোটি পানীৰ টেপৰ সংযোগ, 2.64 কোটি পয়-প্ৰণালীৰ সংযোগ, বৰ্তমানে থকা আৰু নতুন প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে প্ৰকল্পসমূহৰ 7,151 এমএলডি সামৰ্থ্য বৰ্দ্ধন, 827 এমএলডি পানী পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্যকৰণ/পুনৰ ব্যৱহাৰকৰণ, আৰু এছটিপিসমূহৰ সামৰ্থ্য নতুন প্ৰকল্প স্থাপন আৰু বৰ্মানে থকা প্ৰকল্পসমূহৰ সামৰ্থ্য বৰ্দ্ধনৰ জৰিয়তে 2,204 এমএলডি সংযোগিত কৰা।
সকলো নগৰ অঞ্চলৰ যোগ্য হিতাধিকাৰীসকলক সকলো বতৰৰ উপযোগী আৱাসিক গোট প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৫ চনৰ জুন মাহত প্ৰধানমন্ত্ৰী আৱাস যোজনা- চহৰ (পিএমএৱাই-ইউ) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। মিছনৰ অধীনত নিৰ্মাণ বা অধিগ্ৰহণ কৰা বা ক্ৰয় কৰা সকলো ঘৰতে প্ৰাথমিক সুবিধা যেনে পাকঘৰ, পানীৰ যোগান, বিদ্যুৎ আৰু শৌচালয়ৰ সুব্যৱস্থা আছে। ইতিমধ্যে ২০২২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ পৰ্যন্ত অনুমোদন জনোৱা ঘৰবোৰ সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ মিছনৰ সময়কাল ৩১ ডিচেম্বৰ ২০২৪ পৰ্যন্ত সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছে। ২০২২ চনৰ নৱেম্বৰ মাহলৈকে এই মিছনৰ অধীনত ১.২০ কোটিতকৈও অধিক ঘৰ মঞ্জুৰ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত ৬৪ লাখতকৈও অধিক ঘৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে আৰু বাকীবোৰ নিৰ্মাণ/বাস্তৱায়ণৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত কাম চলি আছে।
এই অভিযানৰ অধীনত, কম ব্যয়ৰ, দ্ৰুত আৰু মান সম্পন্ন ঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক, বহনক্ষম, পৰিৱেশ-অনুকূল আৰু দুৰ্যোগ-নমণীয় প্ৰযুক্তি আৰু নিৰ্মাণ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰৰ সুবিধাৰ বাবে এক প্ৰযুক্তি উপ-মিছন (টিএছএম)স্থাপন কৰা হৈছে। টিএছএম-ৰ লক্ষ্য কেৱল পিএমএওৱাই-ইউ-ৰ অধীনত দ্ৰুত আৰু সুৰক্ষিত বিতৰণ নিশ্চিত কৰাই নহয়, লগতে দেশৰ সামগ্ৰিক গৃহ নিৰ্মাণ খণ্ডত এক দৃষ্টান্তমূলক পৰিৱৰ্তন সাধন কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
এমঅএইচইউএ-য়ে আইআইটি, এনআইটি, অভিযান্ত্ৰিক, পৰিকল্পনা আৰু স্থাপত্য মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থী, শিক্ষক সদস্য, শিক্ষাবিদ আৰু অংশীদাৰসকলক শিক্ষণ, পৰামৰ্শ দান, ধাৰণা আৰু সমাধান প্ৰস্তুত কৰা, পৰীক্ষণ, উদ্ভাৱন আৰু কাৰিকৰী সজাগতাৰ বাবে ছটা এলএইচপি স্থানত প্ৰত্যভাবে পৰীক্ষাগাৰলৈ লৈ যোৱাৰ বাবে নিজাববীয়াকৈ পঞ্জীয়ন কৰিব পৰাকৈ টেকনোগ্ৰাহীৰ বাবে নামভৰ্তি মডিউলও মুকলি কৰে।
২০২২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত, এমঅএইচইউএ-য়ে ৰাজকোটত ইণ্ডিয়ান আৰ্বান হাউছিং কনক্লেভ-ৰ আয়োজন কৰিছিল। প্ৰদৰ্শনীখনে বিগত সাত বছৰত এমঅ'এইচইউএৰ সকলো অভিযানত লাভ কৰা সাফল্যসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ বাবে আৰু অধিক আগবাঢ়ি যোৱাৰ পথ প্ৰদৰ্শন কৰাৰ বাবে এক মঞ্চ প্ৰদান কৰিছিল। প্ৰদৰ্শনীৰ দ্বিতীয় অংশত গুজৰাটত সম্পাদিত কাৰ্যক্ৰমত নিৰ্দিষ্ট গুৰুত্ব আৰোপ কৰি পিএমএৱাই(ইউ)ৰ অধীনত বিভিন্ন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ সাফল্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। প্ৰদৰ্শনীৰ তৃতীয় অংশটোৱে সংশ্লিষ্টসকলক একত্ৰিত কৰাৰ বাবে আৰু নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তিবোৰ উদ্ভাৱনীমূলক আৰু থলুৱা নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তিৰ বাবে এখন মঞ্চ প্ৰদান কৰিছিল। প্ৰদৰ্শনীখনত ৮০ টাতকৈও অধিক নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তিয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
মূল আন্তঃগাঁথনি প্ৰদান কৰা আৰু নাগৰিকসকলক এক সুন্দৰ মানৰ জীৱন ধাৰণৰ বাবে এক পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন আৰু বহনক্ষম পৰিৱেশ প্ৰদান কৰিব পৰাকৈ 'স্মাৰ্ট' সমাধানসমূহ প্ৰয়োগ কৰাৰ বাবে চহৰসমূহক উত্সাহিত কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে স্মাৰ্ট চিটি মিছন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০২২ বৰ্ষটোত স্মাৰ্ট চিটি মিছনৰ সকলো প্ৰকল্পৰ কাম-কাজ আৰম্ভ কৰাৰ বিভাগীয় নিৰ্দেশনা দিয়াৰ লক্ষ্যৰে আৰম্ভ হৈছিল। এই লক্ষ্য প্ৰাপ্ত কৰাৰ পিছত, অভিযানৰ বাকী ন মাহ হৈছে কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ বাবে কাম-কাজৰ গতি ত্বৰান্বিত কৰাৰ সময়। বৰ্তমান, কাম-কাজৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ অগ্ৰগতি লাভ কৰা ৮৮,৭৯৬কোটি মূল্যৰ ২,৭৩৭ টা প্ৰকল্পৰ সৈতে ১২ ডিচেম্বৰ ২০২২ লৈকে ৯২,৭৬৬ কোটি টকা মূল্যৰ ৫,০০৫ টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে চলিত বৰ্ষত ৩৬,৭৫৪ কোটি টকা মূল্যৰ ১,৭০৭ টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হৈছে। স্মাৰ্ট চিটী মিছনৰ বিত্তীয় প্ৰগতিও ত্বৰান্বিত হৈছে। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে মুকলি কৰা পুঁজি ২০২২ বৰ্ষৰ শেষৰ ফালে ২৮,৩১৫ কোটি টকাৰ পৰা ৩৪,৮৮৭ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে। এই প্ৰগতি কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যসমূহৰ পৰা মুকলি কৰা পুঁজিৰ ৮৯% ব্যৱহাৰ হোৱা কথাৰেও প্ৰতিফলিত হৈছে।
ভাৰতে বাৰ্চিলোনাত অনুষ্ঠিত স্মাৰ্ট চিটি এক্সপোৱৰ্ল্ড কংগ্ৰেছ-২০২২ত তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰা "ডাটা স্মাৰ্ট চিটি: ডাটাৰ জৰিয়তে চহৰসমূহক শক্তিশালী কৰা"শীৰ্ষক প্ৰয়াসৰ বাবে বিশ্ব স্মাৰ্ট চিটি বঁটা লাভ কৰিছে। এই শিতানত আছিল ৬০ খন দেশৰ ৩৩৭ টা প্ৰস্তাৱ।
প্ৰধান পদক্ষেপসমূহ
বছৰটোত এমঅএইচইউএ-ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত স্মাৰ্ট চিটি মিছনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠান আৰু পদক্ষেপ তলত উল্লেখ কৰা হল:
২০২২ৰ জানুৱাৰী মাহত, এছচিএম, এমঅএইচইউ-য়ে 'নগৰীয় ভূ-স্থানিক তথ্যগাঁথা প্ৰত্যাহ্বান-২০২২' অনুষ্ঠিত কৰিছিল। অনুষ্ঠানটোত ৰাষ্ট্ৰীয় ভূ-স্থানিক সংস্থা, ব্যক্তিগত খণ্ডৰ উদ্যোগ, বৈজ্ঞানিক আৰু শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান, ব্যৱসায়, ষ্টাৰ্ট-আপৰ ১,০০০ৰো লোকে তথ্য বিশ্লেষণ আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিপূৰ্ণ তথ্যগাঁথা সৃষ্ট্ কৰাৰ লক্ষ্যৰে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
২০২২ৰ এপ্ৰিল মাহত, চুৰাট চিটিৰ সৈতে এছচিএম, এমঅএইচইউ-য়ে চুৰাটত আজাদী কা অমৃত মহোৎসৱ (এ.কে.এম.)ৰ অধীনত 3 দিনীয়া সন্মিলন "স্মাৰ্ট চিটি, স্মাৰ্ট নগৰায়ন" শীৰ্ষ কাৰ্যক্ৰম অনুষ্ঠিত কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত, এছচিএমে বিভিন্ন তথ্য আৰু প্ৰযুক্তি-সঞ্চালিত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।
চহৰৰ মুখ্য খণ্ডসমূহত লাভ কৰা ফলাফলৰ ভিত্তিত চহৰসমূহৰ এক স্বচ্ছ আৰু বিস্তৃত মূল্যায়ন কৰাৰ এক প্ৰচেষ্টা হিচাপে নগৰীয় ফলাফল ফ্ৰেমৱৰ্ক ২০২২ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই ফ্ৰেমৱৰ্কত ইজ অফ লিভিং ইণ্ডেক্স (ইওএলআই), পৌৰ নিগমৰ প্ৰদৰ্শন সূচক (এমপিআই), জলবায়ু স্মাৰ্ট চিটি মূল্যায়ন ফ্ৰেমৱৰ্ক (চিএছচিএএফ) আৰু ডাটা ম্যাদপুৰ্তি মূল্যায়ন ফ্ৰেমৱৰ্ক (ডিএমএএফ)ৰ তৃতীয় ৰাউণ্ড আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
মহানগৰসমূহৰ বাবে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা প্লেবুক-ক নগৰীয় জটিল সমস্যাবোৰ সমাধানৰ বাবে চহৰসমূহে নিয়োজিত কৰিব পৰা এআই সমাধান ৰূপায়ণৰ বাবে গাইডবুক হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পৰাকৈ প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। আনহাতে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা ব্যৱহাৰ কেছ কম্পেণ্ডিয়াম আছিল এআই ব্যৱহাৰৰ ঘটনাৰ এক সংকলন যিবোৰ কৰি সাফল্য অৰ্জন কৰা ঘটনাসমূহৰ এই সংকলনে আগবঢ়োৱা সমাধানসমূহ স্মাৰ্ট চিটিসমূহে সফলতাৰে ৰূপায়ণ কৰি আহিছে।
২০২২ৰ আগষ্ট মাহৰ ভিতৰত দেশৰ ১০০ খন স্মাৰ্ট চিটিৰ আটাইকেইখনেই তেওঁলোকৰ ইণ্টিগ্ৰেটেড কমাণ্ড এণ্ড কণ্ট্ৰোল চেণ্টাৰ (আইচিচিচি) বিকশিত আৰু কাৰ্যকৰী কৰিছিল।
২০২২ৰ অক্টোবৰ মাহত, এমঅএইচইউএ-য়ে কেৰালাৰ কোচীত "তথ্য আৰু প্ৰযুক্তি সন্দৰ্ভত স্মাৰ্ট চিটীৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া সন্মিলন" শীৰ্ষক ২ দিনীয়া এখন কৰ্মশালা অনুষ্ঠিত কৰিছিল। কৰ্মশালাখনত সমগ্ৰ দেশৰ আইচিচিচিসমূহৰ দক্ষতাপূৰ্ণ পৰিচালনাৰ বাবে বিত্তীয় উপলব্ধতা, ক্ৰয় পদ্ধতি, কাৰিকৰী ক্ষমতা, শক্তিশালী বজাৰৰ অংশগ্ৰহণ আৰু ম্যাদপুৰ্তি মূল্যায়নত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।
২০২২চনৰ নৱেম্বৰৰ আৰম্ভণিতে, এমঅএইচইউএ-ৰ এছচিএময়ে ২৬৪ খন চহৰৰ বাবে ইজ অফ লিভিং ইণ্ডেক্স-২০২২-ৰ অধীনত নাগৰিকৰ মতামত সমীক্ষা ২০২২ আৰম্ভ কৰিছিল। অনলাইন আৰু অফলাইনত চলোৱা এই সমীক্ষাৰ উদ্দেশ্য হৈছে দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ২১ লাখতকৈও অধিক নাগৰিকৰ মতামত সংগ্ৰহ আৰু ইয়াক প্ৰতিফলিত কৰা।
২০২২ চনৰ নৱেম্বৰত, ভাৰতে বাৰ্চিলোনাত অনুষ্ঠিত স্মাৰ্ট চিটি এক্সপোৱৰ্ল্ড কংগ্ৰেছ-২০২২ত তেওঁলোকে গ্ৰহণ কৰা "ডাটা স্মাৰ্ট চিটি: ডাটাৰ জৰিয়তে চহৰসমূহক শক্তিশালী কৰা"শীৰ্ষক প্ৰয়াসৰ বাবে বিশ্ব স্মাৰ্ট চিটি বঁটা লাভ কৰিছে।
এছবিএম-ইউ পৰ্যায় ১-ৰ অধীনত লাভ কৰা সাফল্যবোৰ বজাই ৰাখিবলৈ আৰু ইয়াক অধিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে, চূড়ান্ত সাফল্য লাভ কৰা আৰু প্ৰভাৱ প্ৰাপ্ত নোহোৱালৈকে গতি বজাই ৰখাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। সেয়েহে ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আৱৰ্জনা মুক্ত নগৰীয়া ভাৰতৰ লক্ষ্যৰে ২০২১ চনৰ ১ অক্টোবৰত স্বচ্ছ ভাৰত মিছন নগৰ ২.০ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০২১-২০২৬ বৰ্ষৰ পৰা ৫ বছৰৰ ভিতৰত মুঠ ১,৪১,৬৭৮ কোটি টকা ৰ বিত্তীয় আৱণ্টনৰ সৈতে স্বচ্ছ ভাৰত মিছন ২.০ কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে। মিছনৰ মুখ্য উপাংশবোৰৰ ভিতৰত আছে (ক) বহনক্ষম অনাময় (খ) বহনক্ষম কঠিন আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু (গ) ব্যৱহৃত পানী ব্যৱস্থাপনা। ইয়াৰ উপৰিও, তথ্য শিক্ষা যোগাযোগ/আচৰণ পৰিৱৰ্তন যোগাযোগ আৰু ক্ষমতা নিৰ্মাণৰ দৰে প্ৰসংগসমূহ। আৱৰ্জনা মুক্ত চহৰসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ ফলত ইতিমধ্যে সমগ্ৰ দেশৰ চহৰীয়া স্থানীয় নিকায়(ইউএলবি)সমূহৰ দ্বাৰা মহানগৰসমূহৰ অনাময় কাৰ্য-পৰিকল্পনা, মহানগৰ কঠিন আৱৰ্জনা কাৰ্য-পৰিকল্পনা, ব্যৱহৃত পানী ব্যৱস্থাপনা পৰিকল্পনা আৰু আইইচি আৰু সামৰ্থ্য-বৰ্দ্ধনৰ পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত আৰু ৰূপায়ণ কৰা হৈছে।
২০২২ৰ ১৪ ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত প্ৰত্যায়িতকৰণৰ স্থিতি
|
অ'ডিএফ বুলি স্বীকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
4715/4715
|
অ'ডিএফ+ বুলি প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
3547
|
অ'ডিএফ++ বুলি প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
1191
|
ৱাটাৰপ্লাছ বুলি প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
14
|
জিএফচি ১ ষ্টাৰ লাভ কৰা প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
234
|
জিএফচি ৩ ষ্টাৰ লাভ কৰা প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
199
|
জিএফচি ৫ ষ্টাৰ লাভ কৰা প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
11
|
জিএফচি ৭ ষ্টাৰ লাভ কৰা প্ৰমাণিকৃত ইউএলবিৰ সংখ্যা
|
1
|
প্ৰগতিৰ অৱলোকন
সম্পূৰ্ণ হোৱা ব্যক্তিগত ঘৰুৱা শৌচাগাৰ (আইএইচএইচএল) আৰু সামূহিক আৰু ৰাজহুৱা শৌচালয় (চিটি/পিটি)
- মুকলিত শৌচ মুক্ত (অ'ডিএফ) ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল আৰু চহৰ/নগৰ ঘোষণা কৰা হৈছে
![](https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image004J77Q.png)
![](https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image005X09J.png)
ii. ঘৰে ঘৰে আৱৰ্জনা সংগ্ৰহ আৰু আৱৰ্জনাৰ পৃথকীকৰণ(ৱাৰ্ড)
![](https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image006WDZI.png)
![](https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image007SIC2.png)
(iv) আৱৰ্জনাৰ সংসাধন (সামগ্ৰিক %) (টিপিডি)
![](https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0080RKZ.png)
দেশৰ অ'ডিএফ+, অ'ডিএফ++ আৰু পানী+ চহৰ
মুঠ 4,715 খন ইউএলবিৰ 4,715 খন চহৰ/চহৰকে ভিতৰত, ভাৰত চৰকাৰে মুকলি শৌচ মুক্ত (অ'ডিএফ) হিচাপে ঘোষণা কৰিছে। ইয়াৰে 4,355 খন চহৰক তৃতীয় পক্ষৰ প্ৰমাণীকৰণ ব্যৱস্থাৰে প্ৰমাণিত কৰা হৈছে। এই প্ৰযন্ত 3,547 খন চহৰক অ'ডিএফ+ হিচাপে প্ৰমাণিত কৰাৰ বিপৰীতে 1,191 খন চহৰক অ'ডিএফ++ আৰু 14 খন চহৰ (ইন্দোৰ, চুৰাট, নতুন দিল্লী পৌৰ পৰিষদ (এনডিএমচি), তিৰুপতি, চণ্ডিগড়, নৱী মুম্বাই, বিজয়ৱাড়া, হায়দৰাবাদ, বৃহত্তৰ বিশাখাপত্তনম, কাৰাড, পঞ্চগনি, ভূপাল, বাৰামতী আৰু মহীশূৰ)ক স্বচ্ছ ভাৰত মিছন-চহৰ (এছবিএম-ইউ)ৰ অধীনত পানী+ হিচাপে প্ৰমাণিত কৰা হৈছে।
আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ সামৰ্থ্য
প্ৰতিদিনে 71,682 টন(টিপিডি) আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়া কৰণৰ সামৰ্থ্যযুক্ত 2,285টা কাৰ্য সম্পাদন কৰি থকা আৱৰ্জনাৰ পৰা পচনসাৰ প্ৰস্তুত প্ৰকল্প (কেন্দ্ৰীভূত)ৰ লগতে, 73 টা প্ৰকল্প নিৰ্মাণাধীন হৈ আছে, যাৰ প্ৰায় উত্পাদনী ক্ষমতা হব প্ৰতিদিনে 1,084 টন।
প্ৰতিদিনে 4,746 টন ইনপুট ক্ষমতাৰ সৈতে 123 টা আৱৰ্জনাৰ পৰা শক্তি উত্পাদন (আৱৰ্জনাৰ পৰা বিদ্যুৎ / জৈৱ গেছ / জৈৱ-মিঠেন)প্ৰকল্প কাৰ্যক্ষম হৈ থকাৰ লগতে 2,788 টিপিডি আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়া কৰাৰ ক্ষমতা থকা আন 8 টা প্ৰকল্প নিৰ্মাণাধীন হৈ আছে।
প্ৰতিদিনে 42,478 টন আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়া কৰাৰ ক্ষমতা থকা 2,028 টা সামগ্ৰী পুনৰুদ্ধাৰ সুবিধা(এমআৰএফ) কাৰ্যক্ষম হৈ থকাৰ লগতে 129 এমআৰএফ নিৰ্মাণাধীন হৈ আছে।
উদ্যোগ আৰু সাফল্য
পথৰ কাষৰ বিক্ৰেতাসকলৰ সৱলীকৰণ, তেওঁলোকক স্বতন্ত্ৰ আৰু স্ব-বহনক্ষম কৰি তুলিবলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰী স্বনিধি-ৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ সামগ্ৰিক বিকাশৰ বাবে আঁচনিখনৰ অধীনত কিছুমান অভিনৱ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। এই পদক্ষেপসমূহৰ ভিতৰত ডিজিটেল সবলীকৰণ, স্বনিধিৰে সমৃদ্ধি, সোৱাদযুক্ত ব্যঞ্জনৰ অধুনিক দোকান (এছভিএডি), আইনী পৰিচয়, স্বনিধি মহোৎসৱ, ই-গভাৰ্নেঞ্চৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, পৰিচয় পৰিষদ।
১১-১২-২০২২ পৰ্যন্ত আঁচনিসমূহৰ প্ৰদৰ্শন
প্ৰদৰ্শন
|
যোগ্য আৱেদন(লাখৰ হিচাপত)
|
গৃহীত আৱেদনআৱেদন(লাখৰ হিচাপত)
|
মোকলাই দিয়া ঋণ (লাখৰ হিচাপত)
|
মোকলাই দিয়া ধন
(কোটি টকা হিচাপত)
|
প্ৰথম ঋণ ওভতাই দিয়া (লাখৰ হিচাপত)
|
সৰ্ব মুঠ
|
58.84
|
43.88
|
38.07
|
4,416
|
14.63
|
প্ৰথম ঋণ
|
44.55
|
34.62
|
31.93
|
3,168
|
14.50
|
দ্বিতীয় ঋণ
|
14.16
|
9.16
|
6.05
|
1,207
|
0.12
|
তৃতীয় ঋণ
|
0.12
|
0.10
|
0.08
|
40.5
|
-
|
নগৰ পৰিবহণ মিছনৰ অধীনত ইমান দিনে স্পেইন, দক্ষিণ কোৰিয়া আৰু চীনৰ পৰা আমদানি কৰা মেট্ৰ' ৰেলৰ ডবাবোৰ এতিয়া দেশৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এইবোৰ ডবাৰ মান আন্তৰ্জাতিক মানৰ সমান। এইবোৰ ডবা এতিয়া অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু কানাডালৈ ৰপ্তানি কৰা হৈছে।
সাফল্য
১৯৫৭.০৫ কোটি টকা ব্যয়ৰে নিৰ্মাণ কৰিবলগীয়া ১১.২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ কোচি মেট্ৰ'-ৰ দ্বিতীয়টো পৰ্যায় আৰু ৬,৭০৮ কোটি টকা ব্যয়সাপেক্ষ ৪৩.৮ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নাগপুৰ মেট্ৰ'-ৰ দ্বিতীয়টো পৰ্যায়ৰ বাবে ক্ৰমে ছেপ্টেম্বৰ, ২০২২ আৰু ডিচেম্বৰ, ২০২২ ত অনুমোদন জনোৱা হৈছে।
কোচি মেট্ৰ' পৰ্যায় ১-ত নিৰ্মাণ কৰিব লগা ২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পথছোৱাৰ বাবে মুঠ 710.92 কোটি টকা অনুমোদন জনোৱা হৈছে
পুনে, মুম্বাই, কলকাতা, কোচি, আহমেদাবাদ আৰু নাগপুৰ চহৰত প্ৰায় ৮৩ কিলোমিটাৰ মেট্ৰ' ৰে'লৰ সেৱা আৰম্ভ কৰা হৈছে।
মহাৰাষ্ট্ৰৰ নাগপুৰ মেট্ৰ'য়ে ৱাৰ্ধা ৰোডত ৩.১৪ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আটাইতকৈ দীঘল ডাবল-ডেকাৰ ভায়াডাক্ট মেট্ৰ' সৃষ্টি কৰাৰ বাবে গিনিছ বুক অফ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছত প্ৰৱেশ কৰিছে।
• মেক ইন ইণ্ডিয়াৰ অধীনৰ এক প্ৰয়াস হিচাপে, দিল্লী মেট্ৰ' ৰে'ল কৰ্পোৰেচন (ডিএমআৰচি), ভাৰত ইলেক্ট্ৰনিক লিমিটেড (বিইএল), উন্নত কম্পিউটিং বিকাশ কেন্দ্ৰ (চি-ডিএচি) আৰু গৱেষণা ডিজাইন আৰু মানক সংস্থা (আৰডিএছঅ')ৰ য়ে এক স্বদেশী আই-চিবিটিচি (যোগাযোগ আধাৰিত ৰেল নিয়ন্ত্ৰণব্যৱস্থা) বিকশিত কৰিব। যি হৈছে এক আধুনিক যোগাযোগ আধাৰিত ব্যৱস্থা যি ৰেলৰ সময়মতে সঠিক আৰু তথ্য স্থানান্তৰ আৰু ৰেল নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে ৰেডিঅ' ৰ ব্যৱহাৰ কৰিব। প্ৰকল্পটো ২০৮ কোটি টকা ব্যয়েৰে ৩ বছৰত সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা যাব বুলি আশা কৰা হৈছে।
***
RKJ/M/KB
(Release ID: 1891368)
Visitor Counter : 179