స్కిల్ ఇండియా మిషన్ కింద, స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ మరియు ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ మంత్రిత్వ శాఖ తన ఫ్లాగ్‌షిప్ స్కీమ్ అయిన ప్రధాన్ మంత్రి కౌశల్ వికాస్ యోజన (PMKVY)ని దేశవ్యాప్తంగా యువతకు నైపుణ్య ఆధారిత శిక్షణ కోసం అమలు చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా స్వల్పకాలిక శిక్షణ (STT) కోర్సులు మరియు గుర్తింపు పూర్వ అభ్యాసం (RPL). STT ప్లేస్‌మెంట్‌కి లింక్ చేశారు. అయితే RPL అభ్యర్థి యొక్క ప్రస్తుత నైపుణ్యాలను గుర్తిస్తుంది మరియు ప్లేస్‌మెంట్‌ను తప్పనిసరి చేయదు.

ఇంకా, దివ్యాంగుల కోసం ప్రత్యేకమైన సెక్టార్ స్కిల్ కౌన్సిల్ ఉంది. అవి దివ్యాంగుల అభ్యర్ధుల అవసరాలను తీర్చడం కోసం స్కిల్ కౌన్సిల్ ఫర్ పిడబ్ల్యుడి (SCPwD) మరియు పిడబ్ల్యుడి-స్నేహపూర్వక శిక్షణా కేంద్రాలలో (TC లు) శిక్షణను నడుపుతుంది. విభిన్న సామర్థ్యం గల అభ్యర్థులు శిక్షణను సులభంగా పొందేందుకు వీలుగా ఇటువంటి కేంద్రాలు నిర్మాణాత్మకంగా రూపొందించారు. ఈ శిక్షణా కేంద్రాలు బ్రెయిలీ లిపిని కవర్ చేయడానికి నిర్మాణాత్మకంగా రూపొందించారు. దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి కంప్యూటర్ స్క్రీన్ రీడర్; స్పీచ్ మరియు వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి సంకేత భాషా వ్యాఖ్యాత.. మొదలైనవి ఇక్కడ అందిస్తారు. PMKVY పథకం కింద శిక్షణ పొందిన (30.06.2022 నాటికి) వికలాంగ అభ్యర్థుల వివరాలు అనుబంధం-Iలో ఇచ్చారు.

ఇంకా, నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ అండ్ స్మాల్ బిజినెస్ డెవలప్‌మెంట్ (NIESBUD), నోయిడా, MSDE ఆధ్వర్యంలోని స్వయంప్రతిపత్తమైన ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ గత ఐదేళ్లలో (2017-18 నుండి 2021-2021 వరకు) 1,94,600 మంది లబ్ధిదారులు, సమర్థులైన అభ్యర్థులకు వివిధ శిక్షణా కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది. వీరిలో 1895 మంది దివ్యాంగులే కావడం గమనార్హం.

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించే వికలాంగులకు శిక్షణ మరియు ఉపాధి కల్పించడం కోసం నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ నిర్దిష్ట అవగాహన ఒప్పందం (MOU)పై సంతకం చేయలేదు.

అయితే, నోయిడాలోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ అండ్ స్మాల్ బిజినెస్ డెవలప్‌మెంట్ (NIESBUD) మరియు గౌహతిలోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ (IIE), స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లు సాంకేతిక సహాయాన్ని అందించడానికి గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ (MORD)తో అవగాహన ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నాయి. శిక్షణలు మరియు అమలు ద్వారా గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క స్టార్టప్ విలేజ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ప్రోగ్రామ్ (SVEP) కింద రాష్ట్ర గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్‌లకు (SRLMs) గ్రామీణ వ్యవస్థాపకత అభివృద్ధి సాధించేందుకు ఇవి ఉపకరిస్తాయి. ఎంఓయూ నాలుగేళ్ల కాలానికి చెల్లుబాటవుతుంది. పరస్పరం అంగీకరించిన నిబంధనలపై ఈ అవగాహనా ఒప్పందాన్ని మరింత పొడిగించవచ్చు. వ్యవసాయేతర రంగాలలో గ్రామ స్థాయిలో సంస్థలను స్థాపించడానికి విభిన్న ప్రతిభావంతులైన అభ్యర్థులతో సహా గ్రామీణ పేదలకు సహాయం చేయడమే SVEP కార్యక్రమం యొక్క లక్ష్యం. NIESBUD మరియు IIE సామర్థ్య పెంపు/శిక్షణ మరియు ప్రోగ్రామ్ అమలు కోసం రాష్ట్రాలు/UTలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి వ్యవసాయేతర జీవనోపాధి కోసం స్టార్ట్-అప్ విలేజ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ ప్రోగ్రామ్ (SVEP) కింద నేషనల్ రిసోర్స్ ఆర్గనైజేషన్ (NRO)గా ఎంప్యానెల్ చేశారు.

అనుబంధం-I

అనుబంధం-1 08.08.2022న సమాధానం ఇవ్వాల్సిన ‘విభిన్న దివ్యాంగులకు శిక్షణ’కు సంబంధించి లోక్‌సభకు సంబంధించిన ప్రాముఖ్యం లేని ప్రశ్న నం. 3458కి సమాధానంగా సూచించాను

FY	STT				RPL		శిక్షణ పొందినవారు మొత్తం
	ట్రయిన్డ్	సర్టిఫైడ్	రిపోర్టెడ్ ప్లేస్డ్	స్వయం ఉపాధి పొందినవారు	ట్రయిన్డ్	సర్టిఫైడ్
FY-15-16	304	225	61	0	1	1	305
FY-16-17	87	57	2	0	39	11	126
FY-17-18	2,682	1,622	626	69	60	35	2,742
FY-18-19	14,029	9,749	1,815	167	32	26	14,061
FY-19-20	22,833	21,198	10,474	411	19	14	22,852
FY-20-21	8,338	7,188	2,428	19	225	159	8,563
FY-21-22	213	1,818	2,416	0	33	31	246
FY-22-23	48	27	2	0	2	0	50
Grand Total	48,534	41,884	17,824	666	411	277	48,945

 

నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు వ్యవస్థాపకత శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ రాజీవ్ చంద్రశేఖర్ ఈరోజు లోక్‌సభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ సమాచారాన్ని అందించారు.

****

(రిలీజ్ ఐడి: 1850814) సందర్శకుల సూచీ సంఖ్య : : 119