વૈશ્વિક ફિલ્માંકન અને પ્રોડક્શન ડેસ્ટિનેશન તરીકે ભારતની વધતી જતી સંભાવના 57મા ભારતીય આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવ (IFFI) ખાતે કેન્દ્રમાં આવી, કારણ કે નીતિ નિર્માતાઓ અને ઉદ્યોગ અગ્રણીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ નિર્માણ ક્ષેત્રે દેશની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની તકો અંગે ચર્ચા કરી હતી.
‘ફિલ્મિંગ મેડ ઇઝી: ઇન્ડિયાઝ રાઇઝ એઝ અ ગ્લોબલ ફિલ્મિંગ એન્ડ પ્રોડક્શન હબ’ શીર્ષક હેઠળની પેનલ ચર્ચામાં માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ શ્રી પૃથુલ કુમાર; સ્ક્રીન ઓસ્ટ્રેલિયાના ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર સુશ્રી ગ્રેઇન બ્રન્ડસન; અને પીઢ અભિનેતા, દિગ્દર્શક તથા નિર્માતા શ્રી અનુપમ ખેર ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
_20261122164754_cb1b73.jpeg)
આ ચર્ચામાં માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયની આગેવાની હેઠળના અને નેશનલ ફિલ્મ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (NFDC) દ્વારા સંચાલિત સિંગલ-વિન્ડો ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, ઇન્ડિયા સિને હબ (ICH), ભારતમાં ફિલ્મ નિર્માણને કેવી રીતે સરળ બનાવી રહ્યું છે તેની શોધ કરવામાં આવી હતી. ફિલ્મ વિવેચક અને પત્રકાર રાજીવ મસંદે સત્રનું સંચાલન કર્યું હતું.
ચર્ચાની શરૂઆત કરતા, શ્રી કુમારે કહ્યું કે ઇન્ડિયા સિને હબ પોર્ટલમાં રાજ્ય સરકારોનું સંકલન ફિલ્માંકનની પરવાનગીઓને સરળ બનાવવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. ફિલ્મ નિર્માતાઓ હવે એક જ ડિજિટલ ઇન્ટરફેસ દ્વારા મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ, ટ્રાફિક વિભાગો, ભારતીય રેલવે અને ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) સહિત બહુવિધ સત્તામંડળો પાસેથી મંજૂરી મેળવવા માટે એક સામાન્ય અરજી ફોર્મનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
તેમણે ઉમેર્યું કે પ્લેટફોર્મ પર લગભગ 32 સેવાઓને મેપ કરવામાં આવી છે. અરજદારો ડેશબોર્ડ દ્વારા તેમની અરજીઓની પ્રગતિને ટ્રેક કરી શકે છે, જ્યારે જ્યાં પણ જરૂરી હોય ત્યાં સુરક્ષિત પેમેન્ટ લિંક્સ દ્વારા ચુકવણીની સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવે છે. ડિજિટલ સ્કાય પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઉપલબ્ધ ડ્રોન-સંબંધિત પરવાનગીઓને સંકલિત કરવાના પ્રયાસો પણ ચાલી રહ્યા છે.
ભારતમાં ફિલ્માંકનની વધતી સરળતા પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી કુમારે નોંધ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ શૂટિંગની પરવાનગીઓ, જેની નિર્ધારિત પ્રક્રિયા અવધિ 28 દિવસ છે, તેમાં 2015 થી સરેરાશ માત્ર 18 દિવસ લાગ્યા છે. તેમણે મધ્ય પ્રદેશની ડીમ્ડ-એપ્રુવલ જોગવાઈનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે હેઠળ જો 15 દિવસમાં કોઈ નિર્ણય જણાવવામાં ન આવે તો અરજીઓને મંજૂર ગણવામાં આવે છે.

ફિલ્માંકન અને સહ-નિર્માણ સ્થળ તરીકે ભારતના વધતા આકર્ષણને પ્રતિબિંબિત કરતા, શ્રી કુમારે નોંધ્યું કે આવી તકો માટે ભારતનો સંપર્ક કરતા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોડક્શન્સની સંખ્યા વાર્ષિક 25–30 થી વધીને 100–200 થઈ ગઈ છે. તેમણે પ્રોડક્શન વ્યાવસાયિકો અને સેવા પ્રદાતાઓને પોર્ટલ પર નોંધણી કરાવવા પ્રોત્સાહિત કર્યા, જેથી વિશ્વભરના ફિલ્મ નિર્માતાઓ ભારતના પ્રોડક્શન સંસાધનોને શોધી શકે અને તેનો ઉપયોગ કરી શકે.
ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા સહયોગની તકો વિશે બોલતા, સુશ્રી બ્રન્ડસને કહ્યું કે ભારતના વૈવિધ્યસભર ફિલ્માંકન સ્થળો, ફિલ્મ નિર્માણ પ્રતિભા અને પ્રેક્ષકો સાથેનું મજબૂત ભાવનાત્મક જોડાણ તેને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી માટે એક આકર્ષક સ્થળ બનાવે છે. તેમણે ઓસ્ટ્રેલિયામાં ભારતીય સિનેમાની વધતી લોકપ્રિયતા પર પ્રકાશ પાડ્યો, અને અવલોકન કર્યું કે ગયા વર્ષે દેશમાં ઓસ્ટ્રેલિયન ફિલ્મ કરતાં ભારતીય ફિલ્મ વધુ લોકોએ જોઈ હતી. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે વધતી જતી ભારતીય મૂળની વસ્તી અને મજબૂત સાંસ્કૃતિક, શૈક્ષણિક, રમતગમત અને વ્યાપારિક સંબંધો સહયોગી વાર્તાકથન માટે નોંધપાત્ર તકો પૂરી પાડે છે.
ફિલ્મ નિર્માણ માટે સરકારી સમર્થનના મહત્વને રેખાંકિત કરતા, સુશ્રી બ્રન્ડસને કહ્યું, “દરેક ફિલ્મ એક સ્ટાર્ટ-અપ અને એક ચમત્કાર છે. તે એક સ્વપ્ન અથવા વિચારથી શરૂ થાય છે અને તેને જીવંત કરવા માટે સમર્પણ, જુસ્સો અને અન્ય લોકોના સમર્થનની જરૂર પડે છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે સફળ સહ-નિર્માણ નાણાકીય સહયોગ અને જોખમ-વહેંચણીથી આગળ વધીને સર્જનાત્મક આદાનપ્રદાન માટે તકો ઊભી કરે છે. તેમણે ભારતીય અને ઓસ્ટ્રેલિયન ફિલ્મ નિર્માતાઓ માટે એકબીજાની વાર્તાકથન પરંપરાઓમાંથી શીખવાની અને બંને દેશોના પ્રેક્ષકો સાથે પડઘો પાડતી વાર્તાઓ બનાવવા માટે ડાયસ્પોરા કથનો સહિત સહિયારા અનુભવોની શોધ કરવાની સંભાવના પર પ્રકાશ પાડ્યો.

ઇન્ડિયા સિને હબ પ્લેટફોર્મ સ્થાપવાની ભારત સરકારની પહેલની પ્રશંસા કરતા, શ્રી અનુપમ ખેરે કહ્યું કે ફિલ્માંકનની પરવાનગી મેળવવાની પ્રક્રિયામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે ભારતના વૈવિધ્યસભર પરિદ્રશ્યો, ખોરાક, પોશાક અને સાંસ્કૃતિક વાતાવરણે ફિલ્મ નિર્માતાઓને સર્જનાત્મક શક્યતાઓની અસાધારણ શ્રેણી પૂરી પાડી છે. સિનેમા ભૌગોલિક સીમાઓને પાર કરે છે તેના પર ભાર મૂકતા, તેમણે કહ્યું, “લાગણીઓની કોઈ અલગ રાષ્ટ્રીયતા હોતી નથી. તમારે ફક્ત શૂટિંગની શક્યતાની જરૂર હોય છે.”
શ્રી ખેરે એ પણ નોંધ્યું કે સિંગલ-વિન્ડો સિસ્ટમથી માત્ર સ્થાપિત નિર્માતાઓને જ નહીં પરંતુ નવોદિતો, લેખકો, પ્રોડક્શન વ્યાવસાયિકો અને મહત્વાકાંક્ષી દિગ્દર્શકોને પણ ફાયદો થાય છે. તેમણે પરવાનગી અપાવવાના બહાને ફિલ્મ નિર્માતાઓનું શોષણ કરી શકે તેવા વચેટિયાઓના ઉદભવ સામે ચેતવણી આપી હતી.
આ ચર્ચાએ સુવ્યવસ્થિત પરવાનગીઓ, વૈવિધ્યસભર સ્થળો અને સર્જનાત્મક સહયોગની તકોના સમર્થન સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પ્રોડક્શન્સ માટે પસંદગીના સ્થળ તરીકે ઉભરી આવવાની ભારતની વધતી તકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. વૈશ્વિક સિનેમેટિક આદાનપ્રદાન માટેના મંચ તરીકે IFFI ની ભૂમિકાને અનુરૂપ, આ સત્રે પ્રકાશ પાડ્યો કે કેવી રીતે મજબૂત ઉદ્યોગ ભાગીદારી અને સક્ષમ ફિલ્મ નિર્માણ ઇકોસિસ્ટમ વિશ્વ મંચ પર ભારતીય સિનેમા માટે નવા માર્ગો ખોલી શકે છે.

IFFILOID અહીં વાંચો: https://www.pib.gov.in/iffi/57/iffiLoid.aspx?yr=2026&lang=1®=48
SM/NP/JD