Ka Tnat ka koit ka khiah jong ka Sorkar Pdeng
Ha ka:
21 NOV 2026 1:01PM by PIB Shillong
Ka tnad Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI), hapoh ka Ministry of Health and Family Welfare, ha ryngkat ka jingïatreilang bad ka Commissionerate of Food Safety, Sorkar Meghalaya, ka la pynlong ïa ka jingïalang kaba nyngkong eh jong ka ‘Eat Sustainable Summit’ ha nongbah Shillong ha ka 18 bad 19 tarik u Naiwieng, 2026. Ka phang pdeng jong kane ka jingïalang ka long ‘Plate and Planet – Evoking Traditional Wisdom for a Sustainable Future’ (Ka Pliang Bam bad Ka Pyrthei – Kaba pynkhie im ïa ka jingstad tynrai na ka bynta ka lawei kaba kynsai), ha kaba hah kane ka jingïalang kaba ar sngi ka la wan ban ïashimbynta da ki nongthawaiñ bad ki nongpynïaid kam sorkar, ki ophisar na ka tnad Food Safety, ki jaka pule, ki nongsengkam bad kiwei pat ki nongïashimbynta na ka bynta ban ïakren halor ki rukom pynmih bad pyndonkam ïa ka bam kaba ïahap bad ka rukom pynneh pynsah ïa ka mariang, bad ruh halor ka bynta jong ki rukom bam tynrai ki ban kyntiew ïa ka rukom bam kaba don jingkitkhlieh.
Haba ai jingkren ha ka jingïalang, na ka liang U Myntri ka tnad ka koit ka khiah jong ka sorkar jylla, U Bah Wailadmiki Shylla, u la pynpaw halor ki rukom im tynrai jong ki briew hapoh ka Meghalaya ki pyni ïa ka jingsngewthuh kaba la don naduh ki por hyndai hynthai halor ka jingpynneh pynsah ïa ka mariang bad ka jingïashong suk bad ka mei mariang. Haba kdew ïa ki Jingkieng Jri jong ka Jylla (Living Root Bridges), u Bah Wailad ula ong ba kine ki jingtei kyrpang, kiba la thaw da kaba pynïaid lyngba ban pynheh pynsan ïa ki thied dieng kiba dang im halor ki wah bad ki them, ki pyni kumno ki longshwa manshwa ki la im ka jingim kaba ïahap bad ka mariang. U la ban jur ruh halor ka jingdonkam ban pyndonkam ïa kane ka jingstad tynrai na ka bynta ban tei ïa ka rukom im kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang na ka bynta ka lawei baphyrnai.
Ïa ka prokram la sdang lyngba ka jingïaïaid paidbah (Walkathon) kaba la plie da u Dr Joram Beda, Commissioner bad Secretary ka tnad ka koit ka khiah ka sorkar jylla, uba long ruh u Commissioner of Food Safety, Meghalaya, ha ryngkat u A. Singh, Regional Director, FSSAI Regional Office, Kolkata. Ïa ka jingïalang la pynlong ha State Convention Centre, Shillong, ha kaba kawei na ki mat ba kongsan ka long halor ka jingpyllait paidbah ïa ka ka kot ‘Eat Sustainable – Thematic Pillar Document’. Kane ka kot ka batai ïa ka rukom treikam kaba don hynñiew tylli ki nongrim ne ki païa kiba kongsan, ban ïalam ha kaban pyntreikam bad pynïar ïa kane ka sienjam ha ki por ki ban sa wan.
Haba ban jur halor ka jingdonkam ban pynkylla ïa kane ka jingthmu sha ki kam ban ïatreilang, u Rajit Punhani, CEO jong ka FSSAI, u la pynpaw ïa ka jingdonkam ban pynrung ïa ka bynta jong ka jingpynneh pynsah ïa ka mariang ha baroh ki bynta jong ka rukom treikam kiba ïadei bad ka bam ha India, lyngba ka jingïashim bynta jong ki sorkar, ki kam khaïi, ki jaka treikam bad jaka pule bad ki nongshong shnong. U la ban jur ruh ïa ka dor jingstad jong ka rukom bam tynrai bad ka jingdonkam ban kyntiew ïa ka jingpynmih ïa ki marbam da ka jingkitkhlieh, ha ryngkat bad ka jingpynkylla ïa ki rukom im bad ka jinglong jingman jong ki briew kaba man ka sngi.
Kum shi bynta ban pynpaw ïa ka jingthmu jong ka jingïalang (Summit) halor ka jingpynsngewthuh bad ïashimbynta jong ki paidbah, la pynlong ruh ïa ka jingïakob tyrko jabieng ‘Eat Right Yuva Quiz Competition’, da kaba pynrung ïa ki khynnah skul ha ki jingïakob shaphang ki jingtip halor ki jait jingbam kiba tei ïa ka met bad ka koit ka khiah bad ruh kiban pynneh ïa ka mariang, nangta ki marbam kiba don ha ka thaiñ, kaba bam bad pyndonkam da ka jingkitkhlieh, ka jingshngaiñ haba bam, ka jingkhuid jingsuba bad ki jingbam kiba tei met. Kane ka sienjam ka thmu ban pynsngewthuh khamtam ïa ki khynnah samla halor ki nongrim jong ka jingjied ïa ki jait jingbam kiba bha bad kiba ïahap bad ka mariang, bad ban pynshlur ruh ïa ki ban pyntreikam ïa kine ki rukom ha ka jingim ba man ka sngi.
Ha kane ka jingïalang (Summit) la pynlong ruh ïa lai tylli ki jingai jinghikai (workshop) halor ki mat bapher bapher, ïa kiba la ïalam da ki kynhun jong ki Self-Help Groups (SHGs) bad ki nongkhaïi kiba na ka thaiñ. Ha kine ki workshop la pyni ïa ki rukom treikam kiban pynneh pynsah ïa ka mariang, ki jingpynkylla kiba ïada ïa ka mariang bad ki sienjam ban pynïakhlad bha ïa ki jaboh jabaiñ. Ka jingdon jong ki jingbam tynrai hapoh ka jylla Meghalaya ka long ka nongrim kaba kongsan jong kine ki mat ïakren. Ki jingbam bad ki rukom shet tynrai kum u khaw saw jong ki Khasi (Red Khasi Rice), u krai (Finger Millet), ka rukom shet jingbam ha u siej (Bamboo Tube Cooking), ka ngap na ri lum (Hill Honey), ki jhur kynbat na khlaw (Wild Greens) bad ki symbai Perilla, ki pyni ïa ka jingïadei kaba jan hapdeng ka jingbun jong ki jait jingbam, ka jingstad tynrai, ka jingbun jong ki jait jingthung bad ki mrad ha ka mariang (biodiversity), bad ka jingim kaba ïahap bad ka mariang.
Da kaba pynshong nongrim halor ki jingïakren bad ki sienjam, kane ka jingïalang (Summit) ka la pyni ïa ka lynti treikam ban pynheh ïa ka sienjam jong ka “Eat Sustainable” sha ka kyrdan jong ka Ri baroh kawei, da ka jingthmu ban pynïar sha baroh ki Jylla bad ki Union Territories. Kane ka sienjam ka thmu ban kyntiew bad pynshlur ïa ka jingpdiang bad pyntreikam ïa ki rukom ha ka liang ka bam kiban pynneh pynsah ïa ka mariang, lyngba ki sienjam jong ki tnat treikam, ka jingïashim bynta jong ki paidbah bad kaba pyndonkam ïa ki marbam da ka jingkitkhlieh.
Ha kane ka jingïalang la wan ïashim bynta ruh da u Abhimanyu Singh, Regional Director, FSSAI Eastern Region, ha ryngkat ki ophisar na ka tnad FSSAI bad ka tnad Food Safety ka Sorkar Jylla.
Lyngba ka sienjam jong ka “Eat Sustainable”, ka FSSAI ka thmu ban ïaid shakhmat kham palat na ka jingpynsngewthuh paidbah sha ka jingpynkylla kaba lah ban neh ha ki rukom long jong ka jingim, da kaba pynshlur ruh ïa ki nongshong shnong, ki jaka treikam bad kiba pynïaid ïa ki kam ha ka liang ka bam ka dih ba kin jied bha ïa ki marbam da ka jingtip kaba bniah bad ruh ka jingkitkhlieh.




*****