વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

વાણિજ્ય વિભાગે નિકાસકારોનું સમર્થન વધારવા માટે 'નિકાસ પ્રમોશન મિશન' હેઠળ ચાર હસ્તક્ષેપો માટે માર્ગદર્શિકામાં સુધારો કર્યો

પોસ્ટેડ ઓન: 18 NOV 2026 1:27PM by PIB Ahmedabad

વાણિજ્ય વિભાગે નિકાસકારો માટે સહાય વધારવા અને ભાગીદારીને વ્યાપક બનાવવા માટે 17 નવેમ્બર 2026ના રોજ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન (EPM)ની નિર્યાત દિશા પેટા-યોજના હેઠળ ચાર હસ્તક્ષેપોની માર્ગદર્શિકામાં સુધારો કર્યો છે. આ હસ્તક્ષેપો માર્કેટ એક્સેસ સપોર્ટ (MAS), ટ્રેડ રેગ્યુલેશન્સ, એક્રેડિટેશન એન્ડ કમ્પ્લાયન્સ એનેબલમેન્ટ (TRACE) અને લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ટરવેન્શન્સ ફોર ફ્રેઇટ એન્ડ ટ્રાન્સપોર્ટ (LIFT) છે.

MAS હસ્તક્ષેપનો ઉદ્દેશ્ય બાયર-સેલર મીટ્સ (BSMs), રિવર્સ બાયર-સેલર મીટ્સ (RBSMs), ટ્રેડ ફેર, પ્રદર્શનો અને અન્ય સંબંધિત માર્કેટ એક્સેસ પહેલો જેવી પ્રવૃત્તિઓ માટે સંરચિત સહાય દ્વારા ભારતની નિકાસ બજાર પહોંચને મજબૂત કરવાનો છે.

સુધારેલી માર્ગદર્શિકામાં નીચે મુજબના ફેરફારોની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે:

  • બાયર-સેલર મીટ્સ, ટ્રેડ ફેર અને વેપાર પ્રતિનિધિમંડળોમાં ભાગ લેવા માટે વિમાન ભાડાની ભરપાઈ મેળવવા માટે મહત્તમ પાત્ર નિકાસ ટર્નઓવર અગાઉના વર્ષના ₹75 લાખથી વધારીને ₹50 કરોડ કરવામાં આવ્યું છે.
  • સૂક્ષ્મ અને લઘુ નિકાસકારો માટે વિમાન ભાડાની ભરપાઈ વધારીને 95% સુધી અને અન્ય પાત્ર નિકાસકારો માટે 80% સુધી કરવામાં આવી છે.
  • એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ સાથે ફરજિયાત સભ્યપદનો સમયગાળો છ મહિનાથી ઘટાડીને ત્રણ મહિના કરવામાં આવ્યો છે.

TRACE હસ્તક્ષેપ વિદેશી બજારોમાં લાગુ પડતી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત ગુણવત્તા, સલામતી અને તકનીકી આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવામાં MSMEs ને સહાય પૂરી પાડે છે. આ સહાયમાં અનુપાલન- અને ગુણવત્તા-સંબંધિત પ્રમાણપત્રો તેમજ અન્ય ફરજિયાત અને સ્વૈચ્છિક અનુરૂપતા-મૂલ્યાંકન આવશ્યકતાઓને આવરી લેવામાં આવી છે.

સુધારેલી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, ભરપાઈ માટે પાત્ર પ્રમાણપત્રોની યાદી 462 થી વધારીને 600 કરવામાં આવી છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તા, સલામતી અને તકનીકી આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરવામાં MSMEs માટે વ્યાપક કવરેજ અને વધુ સહાય શક્ય બની છે.

LIFT હસ્તક્ષેપ સ્થાનિક પડકારોને કારણે ઉદ્ભવતા નૂર અને પરિવહન ખર્ચ ઘટાડવા માટે સહાય પૂરી પાડીને ઓછી નિકાસ-તીવ્રતા ધરાવતા વિસ્તારોમાં MSMEs દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા ભૌગોલિક ગેરફાયદા અને લોજિસ્ટિક્સ અંતરને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

સુધારેલી માર્ગદર્શિકામાં નીચે મુજબના ફેરફારોની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે:

  • ઓછી નિકાસ-તીવ્રતા ધરાવતા જિલ્લાઓનું કવરેજ 13 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોથી વધારીને 34 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સુધી કરવામાં આવ્યું છે.
  • લેન્ડ કસ્ટમ્સ સ્ટેશન્સ (LCSs) અને ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેક પોસ્ટ્સ (ICPs)નો સમાવેશ કરવા માટે પાત્ર બંદરોની શ્રેણીઓનું વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું છે.
  • પરિવહનના હાલના માધ્યમો, એટલે કે માર્ગ, રેલ અને હવાઈ માર્ગમાં જળમાર્ગો ઉમેરવામાં આવ્યા છે.
  • નિકાસ શિપમેન્ટ માટે એર ફ્રેઇટ સપોર્ટ પૂર્વોત્તર ક્ષેત્રના હાલના કવરેજ ઉપરાંત જમ્મુ અને કાશ્મીર તથા લદ્દાખ સુધી વિસ્તારવામાં આવ્યો છે.
  • મૂળ અને ગંતવ્ય બંદરો વચ્ચે લઘુત્તમ અંતરનો પાત્રતા માપદંડ 200 કિમીથી ઘટાડીને 100 કિમી કરવામાં આવ્યો છે.
  • નિકાસ ઉત્પાદનો/નિકાસની શ્રેણીઓની નકારાત્મક યાદીમાં નિર્દિષ્ટ કરાયેલ વસ્તુઓ સિવાય, તમામ નિકાસયોગ્ય વેપારી વસ્તુઓ માટે સહાય વિસ્તારવામાં આવી છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 12 નવેમ્બર 2025ના રોજ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 થી નાણાકીય વર્ષ 2030-31ના સમયગાળા માટે ₹25,060 કરોડના ખર્ચ સાથે EPMને મંજૂરી આપી હતી. આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય MSMEs, પ્રથમ વખત નિકાસ કરનારાઓ અને ઓછું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા પ્રદેશો પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને લક્ષિત નાણાકીય અને બિન-નાણાકીય સહાય દ્વારા ભારતની નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત કરવાનો છે.

આ મિશન બે એકીકૃત પેટા-યોજનાઓ દ્વારા કાર્ય કરે છે, નિર્યાત પ્રોત્સાહન, જે ટ્રેડ ફાઇનાન્સની સુલભતા સરળ બનાવે છે અને નિર્યાત દિશા, જે બજાર પહોંચને સમર્થન આપે છે અને નિકાસમાં આવતા બિન-નાણાકીય અવરોધોને દૂર કરે છે. બંને પેટા-યોજનાઓ હેઠળ અત્યાર સુધીમાં કુલ 11 હસ્તક્ષેપો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે.

એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન હેઠળ આ હસ્તક્ષેપોમાં કરવામાં આવેલા સુધારા આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ઇવેન્ટ્સમાં નિકાસકારોની ભાગીદારી માટે સહાયનો વિસ્તાર કરીને, પ્રમાણપત્ર અને અનુપાલન સહાયની વધુ સુલભતા સરળ બનાવીને અને ખાસ કરીને ઓછી નિકાસ-તીવ્રતા ધરાવતા વિસ્તારોમાં સ્થિત MSMEs દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા નૂર અને લોજિસ્ટિક્સ પડકારોને દૂર કરીને ભારતની નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત કરવાની સરકારની સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

 

SM/BS/GP/JT


(રીલીઝ આઈડી: 2337833) મુલાકાતી સંખ્યા : 7
આ રીલીઝ વાંચો: English