પોસ્ટેડ ઓન:
11 NOV 2026 6:25PM by PIB Ahmedabad
ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) ડિજિટલ વિભાજનને દૂર કરવા અને દેશના ગ્રામીણ, દૂરના અને વંચિત વિસ્તારોમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન માળખાને મજબૂત કરવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહ્યો છે. આ પ્રયાસોના પરિણામે 4G કનેક્ટિવિટી વિનાના ગામોની સંખ્યામાં 2022 માં 45,180 થી ઘટાડીને 2026 માં 11,372 પર, એટલે કે લગભગ 75% નો નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જે ગ્રામીણ ભારતમાં ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના વિસ્તરણ તરફ નોંધપાત્ર પ્રગતિ દર્શાવે છે.
DoT નો 4G સેચ્યુરેશન પ્રોજેક્ટ આ વિસ્તરણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ અગાઉથી કનેક્ટિવિટી ન ધરાવતા 24,680 ગામોને 4G કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો, જેથી દૂરના અને વંચિત વિસ્તારોમાં લોકો વિશ્વાસપાત્ર મોબાઇલ સંચાર સેવાઓ અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના લાભો મેળવી શકે. ખાનગી ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓએ પણ તેમની નેટવર્ક વિસ્તરણ પહેલો દ્વારા ગ્રામીણ 4G કવરેજને વિસ્તારવામાં યોગદાન આપ્યું છે.
24,680-સાઇટ 4G સેચ્યુરેશન રોલઆઉટ યોજના હેઠળ BSNL દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી 18,291 સાઇટ્સ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર ડેટા ટ્રાફિક વહન કરી રહી છે. ઓક્ટોબર 2026 માં, આ સાઇટ્સ દ્વારા એક દિવસમાં મહત્તમ 10,21,048 સક્રિય વપરાશકર્તાઓને સેવા આપવામાં આવી હતી, જેમણે મળીને 1.86 કરોડ GB (18,659,170 GB) થી વધુ ડેટાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જે આ મહિનામાં પ્રતિ વપરાશકર્તા સરેરાશ 18.3 GB છે. પ્રતિ સાઇટ સરેરાશ લગભગ 56 સક્રિય વપરાશકર્તાઓ સાથે, દરેક સાઇટ છૂટાછવાયા ગ્રામીણ સમુદાયોને સેવા આપી રહી છે જે અગાઉ સેવાયક્ષમ 4G કવરેજની બહાર હતા.
સરકારે બાકીની કનેક્ટિવિટી ખાઈઓ (ગેપ્સ) ને દૂર કરવા માટે વિસ્તરણના આગામી તબક્કા માટે વધારાની 26,000 મોબાઇલ નેટવર્ક સાઇટ્સ પણ મંજૂર કરી છે. મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ, ઉચ્ચ માળખાકીય ખર્ચ, છૂટાછવાયા વસાહતો અને દૂરના આદિવાસી વસાહતોની ઉપસ્થિતિને કારણે દૂરના અને ભૌગોલિક રીતે મુશ્કેલ સ્થળો સુધી કનેક્ટિવિટી લંબાવવી એ એક મોટો પડકાર બની રહે છે. વિભાગ BSNL અને અન્ય ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ સાથે સંકલિત કાર્યવાહી દ્વારા આ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે તેના પ્રયાસો ચાલુ રાખી રહ્યો છે.
આગળનો રસ્તો
આગળ વધતા, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ બાકીના અસંપર્કિત ગામોના કવરેજને પ્રાથમિકતા આપવાનું ચાલુ રાખશે, ખાસ કરીને દૂરના, આદિવાસી અને આકાંક્ષી ક્ષેત્રોમાં. વધારાની મોબાઇલ નેટવર્ક સાઇટ્સની જમાવટ, નેટવર્ક-શેરિંગ વ્યવસ્થાનું વિસ્તરણ અને હાલના ટેલિકોમ માળખાનો સુધારેલ ઉપયોગ વ્યાપક ગ્રામીણ કનેક્ટિવિટી પ્રાપ્ત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહરચનાઓ રહેશે. ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ સાથે વધુ સંકલન અને ભૌગોલિક રીતે પડકારજનક વિસ્તારોમાં લક્ષિત હસ્તક્ષેપો નેટવર્ક વિસ્તરણને વધુ વેગ આપશે. આ પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય સમાવેશી ડિજિટલ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ગ્રામીણ સમુદાયોને ડિજિટલ શાસન, શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય સંભાળ, નાણાકીય સેવાઓ અને અન્ય આવશ્યક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સનો લાભ મેળવવા માટે સક્ષમ કરવાનો છે.
ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ વિશ્વસનીય મોબાઇલ કનેક્ટિવિટીના લાભો દેશના દરેક ખૂણા સુધી પહોંચે અને ભારતની ડિજિટલ પરિવર્તનમાં કોઈ પણ ગામ પાછળ ન રહી જાય તેની ખાતરી કરીને ડિજિટલ રીતે જોડાયેલા ભારતના વિઝન માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
વધુ માહિતી માટે DoT ના હેન્ડલ્સ અનુસરો: -
X - https://x.com/DoT_India
Insta- https://www.instagram.com/department_of_telecom?igsh=MXUxbHFjd3llZTU0YQ==
Fb - https://www.facebook.com/DoTIndia
Youtube: https://youtube.com/@departmentoftelecom?si=DALnhYkt89U5jAaa
SM/JY/JD