ભારત અને મ્યાનમાર વચ્ચેની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય ત્રિ-સેવા HADR (માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત) કવાયત, 'રાહત મિત્ર', ચેન્નાઈમાં પૂર્ણ થઈ

ભારત અને મ્યાનમાર સંરક્ષણ દળો વચ્ચે 5 અને 6 નવેમ્બર, 2026ના રોજ યોજાયેલી પ્રથમ દ્વિપક્ષીય ત્રિ-સેવા માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત (HADR) કવાયત, 'રાહત મિત્ર', ચેન્નાઈમાં પૂર્ણ થઈ. બે દિવસીય કવાયતમાં ભારતીય નૌકાદળ, ભારતીય સેના અને ભારતીય વાયુસેનાના કર્મચારીઓ તેમજ મ્યાનમાર સંરક્ષણ દળોના પ્રતિનિધિમંડળે ભાગ લીધો હતો. આ કવાયતનો ઉદ્દેશ્ય ઓપરેશનલ ઇન્ટરઓપરેબિલિટી વધારવા, પરસ્પર સંકલન સુધારવા અને આપત્તિ પ્રતિભાવ કામગીરીમાં શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓનું આદાન-પ્રદાન કરવાનો હતો.

આ કવાયત સંયુક્ત આયોજન અને HADR ક્ષમતાઓની સમજણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને શરૂ થઈ હતી. ગંભીર ચક્રવાતના દૃશ્ય પર આધારિત 'ટેબલ-ટોપ કવાયત' (TTX) દ્વારા, સંકલિત પ્રતિભાવ પદ્ધતિઓ અને સંયુક્ત આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પ્રોટોકોલની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભાગ લેનાર ટીમોએ ભારતીય સેના દ્વારા અવરોધ દૂર કરવા અને પુલ બનાવવાની ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન જોયું. ભારતીય નૌકાદળની જહાજ-આધારિત HADR ક્ષમતાઓ વિશે જાણવા માટે તેઓએ INS સુકન્યાની પણ મુલાકાત લીધી. (https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2333709)

બીજા દિવસે, ભાગ લેતી ટીમોએ ભારતીય સંરક્ષણ દળો દ્વારા બહુ-ડોમેન HADR (માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત) ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન જોયું. આનાથી દરિયાઈ, જમીન અને હવાઈ ક્ષેત્રોમાં સંકલિત પ્રતિભાવ પદ્ધતિઓ પ્રકાશિત થઈ. INS અડ્યાર અને ચેન્નાઈમાં કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક સેન્ટરે આપત્તિ દરમિયાન કિનારા-આધારિત રાહત કામગીરી અને કટોકટી કમાન્ડ અને નિયંત્રણને ટેકો આપતા સંદેશાવ્યવહાર માળખાનું પ્રદર્શન કર્યું. ચેન્નાઈમાં લશ્કરી હોસ્પિટલે ફિલ્ડ મેડિકલ ટ્રાયજ અને આપત્તિ રાહત શિબિરોનું સંકલિત સંચાલન દર્શાવ્યું.

ભારતીય નૌકાદળની પૂર રાહત ટીમો (FRTs) એ પૂર રાહત કામગીરી માટે વિશિષ્ટ સાધનો અને ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન કર્યું. ચેતક હેલિકોપ્ટર અને INS બિત્રા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંકલિત દાવપેચ દ્વારા દરિયાઈ શોધ અને બચાવ (search and rescue-SAR) ક્ષમતાઓનું પણ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું. ભારતીય વાયુસેનાએ અકસ્માત સ્થળાંતર ક્ષમતાઓનું પ્રદર્શન કર્યું; કોમોડોર આંગ નાઈંગ વિન અને મ્યાનમાર પ્રતિનિધિમંડળના બે અન્ય અધિકારીઓ ભારતીય વાયુસેના ALH હેલિકોપ્ટરમાં સવાર હતા.

"રાહત મિત્ર" કવાયત બંને દેશોના સંરક્ષણ દળોને ઓપરેશનલ અનુભવોનું આદાનપ્રદાન કરવા, શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ શેર કરવા અને HADR (માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત) કામગીરીના આયોજન અને અમલીકરણમાં પરસ્પર સમજણ વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું. આ કવાયત બંને દેશોને એકબીજાની ક્ષમતાઓ અને પ્રક્રિયાઓને સમજવામાં મદદ કરી, આપત્તિ રાહત કામગીરી દરમિયાન વધુ સારા સંકલનમાં ફાળો આપ્યો.

આ પ્રથમ કવાયતનું સફળ સમાપન ભારત અને મ્યાનમારની દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગને વધુ આગળ વધારવા અને આપત્તિ રાહત માટે સામૂહિક તૈયારીને મજબૂત બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરે છે. તે પ્રાદેશિક સ્થિરતા, દરિયાઈ સહયોગ અને અસરકારક HADR કામગીરીમાં યોગદાન આપવાના બંને દેશોના સહિયારા સંકલ્પને પણ રેખાંકિત કરે છે.

SM/DK/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com