રેલવે મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

ચાલુ તહેવારોની સીઝન વચ્ચે રેલવે મંત્રીએ રેલ ભવન ખાતે વોર રૂમના કામકાજની સમીક્ષા કરી

પોસ્ટેડ ઓન: 07 NOV 2026 7:12PM by PIB Ahmedabad

કેન્દ્રીય મંત્રીએ કામગીરીની કાર્યક્ષમતા, મુસાફરોની સુરક્ષા અને ભીડ સંચાલનને વધારવામાં AI-આધારિત સિસ્ટમ્સ, લાઈવ CCTV ફીડ્સ અને રીયલ-ટાઇમ ડેટાની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો

કેન્દ્રીય રેલવે, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી, અને માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી, શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ચાલુ તહેવારોની સીઝન વચ્ચે રેલ ભવન, નવી દિલ્હી ખાતે વોર રૂમની સજ્જતા અને કામગીરીની વ્યવસ્થાઓની સમીક્ષા કરી હતી, જેમાં રીયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ, ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા અને મુસાફરોના સંચાલનને મજબૂત કરવામાં ટેકનોલોજીની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.

સમીક્ષા દરમિયાન, પરિસ્થિતિજન્ય જાગૃતિ વધારવા, સમયસર નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને સુગમ બનાવવા અને રેલવે કામગીરીનું કાર્યક્ષમ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે લાઈવ રેલવે સ્ટેશન ફીડ્સ, AI-આધારિત સિસ્ટમ્સ અને રીયલ-ટાઇમ ઓપરેશનલ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને કેન્દ્રિયકૃત મોનિટરિંગ અને કોઓર્ડિનેશન સુવિધા તરીકે વોર રૂમના કામકાજ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.

વોર રૂમ રેલવે સ્ટેશનો પરથી લાઈવ વિઝ્યુઅલ ફીડ્સ પૂરી પાડે છે, જેમાં પ્લેટફોર્મ, ફૂટ-ઓવર બ્રિજ અને સ્ટેશન પરિસર જેવા મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોને આવરી લેવામાં આવે છે. કેન્દ્રિયકૃત મોનિટરિંગ સિસ્ટમ દ્વારા, અધિકારીઓ એકસાથે બહુવિધ સ્થાનોનું નિરીક્ષણ કરી શકે છે. આ સુવિધા અધિકારીઓને ચોક્કસ સ્થાનોની વધુ નજીકથી તપાસ માટે વ્યક્તિગત CCTV કેમેરા ફીડ્સમાં ઝૂમ ઇન કરવા માટે પણ સક્ષમ બનાવે છે, જે વધુ કેન્દ્રિત મોનિટરિંગ અને મૂલ્યાંકનને સુગમ બનાવે છે.

શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રેલવેએ સુધારેલા ભીડ સંચાલન, સ્પેશિયલ ટ્રેન સેવાઓ અને આશરે 20 સ્ટેશનો પર સમર્પિત પેસેન્જર હોલ્ડિંગ એરિયા દ્વારા તેની તહેવારોની સીઝનની વ્યવસ્થાઓને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત કરી છે. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ગયા વર્ષે આશરે 12,000 ની સરખામણીમાં આ વર્ષે તહેવારોની સીઝન દરમિયાન 18,000 થી વધુ વધારાની સ્પેશિયલ ટ્રેનો ચલાવવામાં આવી રહી છે. વ્યવસ્થાઓમાં સમર્પિત ટિકિટ કાઉન્ટર્સ, મુસાફરોની સરળ અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે બહુવિધ સ્કેનિંગ સુવિધાઓ અને અદ્યતન મોનિટરિંગ માટે આશરે 700 AI-સક્ષમ કેમેરાનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તહેવારોની ભીડ માટેની તૈયારીઓ લગભગ છ મહિના અગાઉથી શરૂ થઈ ગઈ હતી, જેમાં છઠ્ઠ પહેલાં મુસાફરોની અવરજવરમાં અપેક્ષિત વધારા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.

AI-આધારિત મોનિટરિંગ અને રીયલ-ટાઇમ ઓપરેશનલ મેનેજમેન્ટ

વોર રૂમ રેલવે મોનિટરિંગ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને મજબૂત કરવા માટે AI-સક્ષમ સિસ્ટમ્સ, લાઈવ સ્ટેશન ફીડ્સ અને રીયલ-ટાઇમ ઓપરેશનલ ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે. AI-આધારિત ટૂલ્સ ચોક્કસ સ્થાનો પરની પ્રવૃત્તિઓ અને ઘટનાઓના પ્રોમ્પ્ટ-સંચાલિત વિશ્લેષણને સુગમ બનાવે છે, જેનાથી અધિકારીઓ ઉભરી રહેલી પરિસ્થિતિઓનું મૂલ્યાંકન કરી શકે છે અને સમયસર જવાબો શરૂ કરી શકે છે. તહેવારો અને પીક ટ્રાવેલ પીરિયડ્સ દરમિયાન આ ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યારે અસરકારક ભીડ સંચાલન માટે મુસાફરોની અવરજવરનું સતત મોનિટરિંગ આવશ્યક હોય છે.

આ સુવિધા ટ્રેનની અવરજવર અને વિલંબના રીયલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગને પણ સક્ષમ બનાવે છે, જે અધિકારીઓને વિક્ષેપો ઓળખવામાં, તેમના કારણોનું વિશ્લેષણ કરવામાં અને સમયપાલન (punctuality) સુધારવા તથા સરળ ટ્રેન કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં મદદ કરે છે.

ટેકનોલોજી અને ઓપરેશનલ ડેટાનો સંકલિત ઉપયોગ સક્રિય સંચાલન, મુસાફરોની સુરક્ષા અને કાર્યક્ષમ સેવા વિતરણ પર ભારતીય રેલવેના ધ્યાનને પુનઃપુષ્ટ કરે છે.

SM/JY/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2334005) મુલાકાતી સંખ્યા : 12