ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ
azadi ka amrit mahotsav

ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜನ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ: ಶ್ರೀ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ


ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಕಡಲತೀರದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಐದು ದೇಶೀಯ ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

ಬಿಆರ್‌ಇ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ 2026 ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಲನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಿದೆ

ಪ್ರಕಟಣಾ ದಿನಾಂಕ: 04 NOV 2026 8:54PM by PIB Bengaluru

“ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಜನ ಚಳವಳಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ದೇಶದ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ಇಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಭಾರತ್ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ 2026' ರ 3 ನೇ ದಿನದ ಸಂವಾದ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಉಪಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ಈಗ ಪ್ರತಿ ಆರು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಜೋಶಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಕುರಿತು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶೂನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ಇದ್ದ ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇಂದು 172 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬೆಟ್ಟುಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತೀವ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಹಾಯಕ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದ್ ಯೆಸ್ಸೋ ನಾಯಕ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ, 'ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟೆರಾವಾಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡೈಲಾಗ್' ಸಂವಾದವು, ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಮುಂದಿನ ಟೆರಾವಾಟ್‌ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಹಯೋಗದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು, ಹೂಡಿಕೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಚಿವರು ಕೋರಿದರು.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟ, ಸಿಇಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ಎನರ್ಜಿವಾ ವೆಂಚರ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಿಇಒಗಳ ಸಮಾಂತರ ಸಭೆಯು, ಮುಂಬರುವ ದಶಕಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಅನುಷ್ಠಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಐಎಸ್‌ಎ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಐಡಿಎಸ್ ಸಚಿವರ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಸಭೆಯು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನಾರ್ವೆ, ಜಪಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಕಡಲತೀರದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಆಳವಾಗಿಸಿದವು, ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ, ದೆಹಲಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಬಿಹಾರ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸಭಿಕರ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದವು.

ಬಿಆರ್‌ಇ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ 2026 ರ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆದ 4 ನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಮಾವೇಶವು, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿತು. ದಿನವಿಡೀ ನಡೆದ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಜರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಚಲನಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಇಂಧನ ಕೋಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ವಿಮಾನಯಾನ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದವು, ವಿಶಾಲವಾದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಬವಾಗಿ ಭಾರತದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದವು.

ಉದ್ಯಮ ನಾಯಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಪಾಲುದಾರರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಯೋಗಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಪ್ಲೆನರಿ ಗೋಷ್ಠಿಯು ಭಾರತದ ಭೂಚಲನ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಪಥವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು, ಬ್ಯಾಟರಿ ಶೇಖರಣಾ ಪ್ಲೆನರಿ ಗೋಷ್ಠಿಯು ದೇಶೀಯ ಗಿಗಾ-ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು ಮತ್ತು 'ಎಐ ಗಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ' (RE for AI) ಪ್ಲೆನರಿ ಗೋಷ್ಠಿಯು ಯಂತ್ರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಗ್ರಿಡ್ ಮುನ್ನೋಟ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿತು. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಮೀಸಲಾದ ನೀತಿ ಗೋಷ್ಠಿಯು, ಇಡೀ ವಲಯದಾದ್ಯಂತ ಲಿಂಗ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಭಾರತವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.

ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಫಿಲಾಂತ್ರಪೀಸ್‌ನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಿ-ಸ್ಟೆಪ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆರ್‌ಟಿಎಸ್‌ಇ ವೆಂಡರ್ ಬಡ್ಡಿ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸಹ ಇಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಛಾವಣಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು, 3D ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಸೌರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 200 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ದಾಟಿದೆ ಮತ್ತು ಸೌರ ಸೆಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸುಮಾರು 45 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ದೇಶವು ಪವನ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಈಗ ಟರ್ಬೈನ್ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಬಿಆರ್‌ಇ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ 2026 ತಯಾರಕರು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇಂಧನ ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಬ್ಯಾಟರಿ ಇಂಧನ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ಆಧುನಿಕೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತಿದೆ, ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶ್ರಮವು ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

 

*****


(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2332829) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 13
ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಓದಿ: English