પોસ્ટેડ ઓન:
27 OCT 2026 4:28PM by PIB Ahmedabad
સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ સાહસ મંત્રાલયની પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળના કારીગરો અને શિલ્પકારોએ 26-27 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીના પાર્લામેન્ટ હાઉસ કોમ્પ્લેક્સ ખાતે 12મી બ્રિક્સ પાર્લામેન્ટરી ફોરમ દરમિયાન આયોજિત બે દિવસીય કલ્ચરલ બજારમાં ભાગ લીધો હતો.
કલ્ચરલ બજાર દ્વારા બ્રિક્સ પાર્લામેન્ટરી ફોરમમાં હાજરી આપનારા રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓ સમક્ષ ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસો, પરંપરાગત હસ્તકળા, કારીગરો દ્વારા બનાવેલી પ્રોડક્ટ્સ અને સ્વદેશી કૌશલ્યો પ્રદર્શિત કરવા માટે એક તક પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
આ સહભાગિતાએ ભારતની પરંપરાગત કારીગરીની વિવિધતા અને દેશના સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવવામાં કારીગર સમુદાયોના યોગદાન પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. બ્રિક્સના પ્રતિનિધિઓએ પણ વિશ્વકર્માઓ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી વસ્તુઓની પ્રશંસા કરી હતી.
આઠ રાજ્યોના આઠ કારીગરોએ ભારતની કારીગરીનું પ્રદર્શન કર્યું
· રાજસ્થાન, જમ્મુ-કાશ્મીર, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, ઝારખંડ, નાગાલેન્ડ, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રના આઠ પીએમ વિશ્વકર્મા કારીગરો અને શિલ્પકારોએ ભારતની વિવિધ પરંપરાગત કારીગરી દર્શાવતા કલ્ચરલ બજારમાં ભાગ લીધો હતો.
· દરજી, સોની, શિલ્પકાર/પથ્થર કોતરનાર, ઢીંગલી અને રમકડા બનાવનાર તથા દરજી/મોચી જેવા પરંપરાગત વ્યવસાયોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા કારીગરોએ પીએમ વિશ્વકર્મા સ્ટોલ પર તેમની હસ્તનિર્મિત પ્રોડક્ટ્સ પ્રદર્શિત કરી હતી. પસંદગીના કારીગરોએ પરંપરાગત હસ્તકળા બનાવવાની તકનીકોના લાઇવ પ્રદર્શનો પણ યોજ્યા હતા, જેથી મુલાકાતીઓને આ પ્રોડક્ટ્સ બનાવવા પાછળ રહેલા કૌશલ્ય અને કારીગરીને પ્રત્યક્ષ જોવાની તક મળી હતી.
· આ સહભાગિતાએ પરંપરાગત કારીગરોની દ્રશ્યતા અને માન્યતા વધારવા, બજારની પહોંચ વિસ્તારવા અને પરંપરાગત કૌશલ્યોને જાળવવામાં તથા કારીગર સમુદાયોને સશક્ત બનાવવામાં પીએમ વિશ્વકર્મા યોજનાની અસરને રેખાંકિત કરવા માટેનું એક મૂલ્યવાન પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું હતું.
- મકબુલ જાદુ પતિયા | ઝારખંડ | ઢોકરા કારીગર
મકબુલ જાદુ પતિયા પરંપરાગત ઢોકરા મેટલ ક્રાફ્ટનું પ્રદર્શન કરે છે, જે તેની જટિલ ડિઝાઇન અને પ્રાચીન લોસ્ટ-વેક્સ કાસ્ટિંગ તકનીક માટે જાણીતી છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના દ્વારા, તેમણે દિલ્હી હાટ અને સ્ટેટ ટ્રેડ ફેર સહિતના પ્રદર્શનોમાં ભાગ લીધો, જેથી તેમને વ્યાપક બજાર એક્સપોઝર મળ્યું. એમેઝોન પર તેમના ઓનબોર્ડિંગથી તેમના ગ્રાહક આધારને વિસ્તારવાની અને તેમની રોજીરોટી મજબૂત કરવાની તકો વધુ ખુલી છે.
- અનુરાગ સાહૂ | મધ્ય પ્રદેશ | પથ્થરના શિલ્પકાર
અનુરાગ સાહૂ જબલપુરના ન્યુ ભેડાઘાટ માર્બલમાંથી બનાવેલી હાથેથી કોતરેલી આરસપહાણની મૂર્તિઓ, પૂજાની વસ્તુઓ, સ્મૃતિચિહ્નો અને હોમ ડેકોર પ્રોડક્ટ્સમાં નિષ્ણાત છે. જીઆઈ (GI)-ટેગ ધરાવતી જબલપુર સ્ટોન ક્રાફ્ટનો અભ્યાસ કરીને, તેઓ જટિલ વિગતો સાથે પરંપરાગત કલાત્મકતાને જોડે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળના સપોર્ટ સાથે, તેઓ એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ પર ઓનબોર્ડ થયા છે, જેનાથી તેમને તેમની પ્રોડક્ટ્સ ઓનલાઈન લઈ જવામાં અને તેમનો વ્યવસાય વિસ્તારવામાં મદદ મળી છે.
- બાજીરાવ શામરાવ સાતપુતે | મહારાષ્ટ્ર | મોચી
બાજીરાવ શામરાવ સાતપુતે જટિલ વિગતો અને વિશિષ્ટ નાચ મૌરી પટ્ટા ડિઝાઇન ધરાવતી હસ્તનિર્મિત કોલ્હાપુરી ચપ્પલ દ્વારા કોલ્હાપુરની પરંપરાગત ચામડાની કારીગરીને જાળવી રાખે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના દ્વારા, તેમણે રાજ્ય કક્ષાના પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો અને એમેઝોન પર ઓનબોર્ડ થયા હતા, જેથી પરંપરાગત કારીગરી જાળવી રાખીને વધુ સારી પ્રોડક્ટ બ્રાન્ડિંગ, વ્યાપક બજાર પહોંચ અને વધુ સામાજિક માન્યતાની તકો પ્રાપ્ત થઈ હતી.
- દીપુ એસ | કર્ણાટક | ઢીંગલી અને રમકડાં બનાવનાર
દીપુ એસ પરંપરાગત ચન્નપટના રમકડાં અને કિનહાલ રમકડાંમાં નિષ્ણાત છે, જે કર્ણાટકના સમૃદ્ધ રમકડાં બનાવવાના વારસાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળ, તેમને ટૂલકિટ મળી, કૌશલ્ય તાલીમ પૂર્ણ કરી અને મીશો ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર ઓનબોર્ડ થયા, જેનાથી તેમની પરંપરાગત પ્રોડક્ટ્સને વ્યાપક ગ્રાહક આધાર સમક્ષ રજૂ કરવાની તકો ઊભી થઈ.
- ધીરજ કુમાર | બિહાર | પથ્થરના શિલ્પકાર
ધીરજ કુમાર ભગવાન બુદ્ધ અને અન્ય દેવી-દેવતાઓની જટિલ લાકડાની અને પથ્થરની મૂર્તિઓ બનાવે છે, જે બોધગયા સાથે બૌદ્ધ ધર્મના ઊંડા ઐતિહાસિક જોડાણને દર્શાવે છે. તેમની હસ્તનિર્મિત કલાકૃતિઓ બોધગયા અને બિહારના અન્ય જિલ્લાઓમાં સપ્લાય કરવામાં આવે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળ, લોન સહાયથી તેમને કાચો માલ ખરીદવામાં મદદ મળી, જ્યારે ટૂલકિટે વધુ સારી ફિનિશિંગ સાથે તેમની કલાકૃતિઓને કાપવાની, ગ્રાઇન્ડ કરવાની અને પોલિશ કરવાની તેમની ક્ષમતામાં સુધારો કર્યો.
- મોહમ્મદ નસીમ | રાજસ્થાન | સોની
મોહમ્મદ નસીમ જીવંત રંગો, સુશોભન પથ્થરો અને જટિલ હસ્તનિર્મિત ડિઝાઇનોથી શણગારેલી પરંપરાગત લાખની બંગડીઓ બનાવે છે, જે રાજસ્થાનના સમૃદ્ધ દાગીના બનાવવાના વારસાને દર્શાવે છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના દ્વારા, તેમને કૌશલ્ય તાલીમ, આધુનિક ટૂલકિટ અને લોન સહાય મળી, અને તેઓ એમેઝોન પર ઓનબોર્ડ થયા. આ સપોર્ટથી તેમને તેમની કારીગરી સુધારવામાં, વ્યવસાય વિસ્તારવામાં અને તેમની આવક વધારવામાં મદદ મળી છે.
- મસરત ફયાઝ | જમ્મુ અને કાશ્મીર | દરજી
મસરત ફયાઝ શાલ, સ્ટોલ, પરંપરાગત કાશ્મીરી ફિરાન અને પશ્મિના શાલના સિલાઇ કામમાં નિષ્ણાત છે. પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના દ્વારા, તેમણે તેમના સિલાઇ કૌશલ્યમાં સુધારો કર્યો અને આધુનિક સાધનો સુધી પહોંચ મેળવી, જેનાથી પ્રોડક્ટની ગુણવત્તા, ફિનિશિંગ અને ઉત્પાદકતામાં સુધારો થયો. પ્રતિષ્ઠિત સરકારી પ્રદર્શનોમાં તેમની સહભાગિતાએ કાશ્મીરના પરંપરાગત ટેક્સટાઇલ વારસાને જાળવી રાખીને તેમની કલાકૃતિઓ પ્રદર્શિત કરવામાં અને વ્યાપક બજારની તકો શોધવામાં મદદ કરી છે.
- થોંગલી સાંગતમ | નાગાલેન્ડ | ઢીંગલી અને રમકડાં બનાવનાર
થોંગલી સાંગતમ પરંપરાગત નાગા પહેરવેશ, આદિવાસી પ્રતીકો અને સાંસ્કૃતિક પ્રતીકોથી પ્રેરિત હસ્તનિર્મિત ક્રોશેટ ઢીંગલીઓ બનાવે છે, જે યાર્ન (સુતર) ની કારીગરી દ્વારા નાગાલેન્ડના વારસાને જીવંત બનાવે છે. સ્ટોકમાં 100થી વધુ ઢીંગલીઓ સાથે, તેમણે દિલ્હી હાટમાં ભાગ લીધો છે અને તેઓ મધર્સ ક્રાફ્ટ કલેક્ટિવ સાથે જોડાયેલા છે. લોન સહાયથી તેમને ગુણવત્તાયુક્ત કાચા માલમાં રોકાણ કરવામાં મદદ મળી, જ્યારે મહિલા સંસાધન વિકાસ વિભાગ સાથેના એમઓયુ (MoU) થી માયકી (MyKi) સ્ટોર દ્વારા તેમની પ્રોડક્ટ્સ વેચવાની તકો ખુલી છે.
SM/BS/JD