આઠ રાજ્યોના જેલ અધિકારીઓ 'પ્રહરી' માસ્ટર ટ્રેનર્સ તરીકે પ્રમાણિત થયા

આઠ મુખ્ય રાજ્યોના આઠ સેવામુકત/સેવારત જેલ અધિકારીઓને 'પ્રોજેક્ટ પ્રહરી' (Project PRAHARI) હેઠળ માસ્ટર ટ્રેનર્સ તરીકે પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા છે. પ્રોજેક્ટ પ્રહરી એ કેદીઓમાં માનસિક તણાવ/પીડાને ઓળખવા અને તેનો યોગ્ય પ્રતિસાદ આપવા માટે સ્ટાફને તાલીમ આપવા માટે રચાયેલી એક રાષ્ટ્રીય પહેલ છે.

ગૃહ મંત્રાલય હેઠળની રાષ્ટ્રીય મહત્વની સંસ્થા, રાષ્ટ્રીય રક્ષા યુનિવર્સિટી (RRU)ના લવાડ કેમ્પસ ખાતે સુધારાત્મક માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર યોજાયેલ ત્રણ દિવસીય રહેણાંક ટ્રેનિંગ ઓફ ટ્રેનર્સ (ToT) ને આ પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યું હતું. 21 થી 23 ઓક્ટોબર દરમિયાન યોજાયેલી આ તાલીમ આ કાર્યક્રમની બીજી બેચ હતી. PRAHARIનું પૂરું નામ 'સાઇકોલોજિકલ રિસ્ક એસેસમેન્ટ, હેલ્થ અવેરનેસ એન્ડ રેઝિલિયન્સ ઇનિશિયેટિવ' છે.

આસિસ્ટન્ટ જેલરથી લઈને સુપ્રિટેન્ડન્ટ સુધીના સહભાગીઓને ઉત્તરાખંડ, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, હરિયાણા, ગુજરાત, તામિલનાડુ, ઓડિશા અને ઉત્તર પ્રદેશના જેલ વહીવટીતંત્ર દ્વારા નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. આમાં સુપ્રિટેન્ડન્ટ, એડિશનલ સુપ્રિટેન્ડન્ટ, ડેપ્યુટી સુપ્રિટેન્ડન્ટ, જેલર અને આસિસ્ટન્ટ જેલર કેડરના અધિકારીઓ પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હતા.

આ કોર્સનું આયોજન યુનિવર્સિટીની સ્કૂલ ઓફ બિહેવિયરલ સાયન્સિસ એન્ડ ફોરેન્સિક ઇન્વેસ્ટિગેશન્સ (SBSFI)ના ગ્લોબલ કૌરેક્શનલ એડમિનિસ્ટ્રેશન સ્ટડીઝ (GCAS) દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. સહભાગીઓએ સાત મોડ્યુલ પૂર્ણ કર્યા હતા, જેમાં સુધારાત્મક માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને PRAHARI માળખાના પાયા; કસ્ટડીમાં મનોવૈજ્ઞાનિક વિકૃતિઓ અને વ્યસનને ઓળખવું; વર્તણૂકીય ચેતવણી ચિહ્નો અને આત્મહત્યાનું જોખમ; ટ્રોમા-ઇન્ફોર્મડ કટોકટી સંચાર અને ડી-એસ્કેલેશન (સ્થિતિ થાળે પાડવી); નિવારણ, દસ્તાવેજીકરણ અને રિફરલ માર્ગો; સામાજિક કલંક અને મદદ મેળવવી; તથા અધિકારીઓની સુખાકારી અને સ્થિતિસ્થાપકતાનો સમાવેશ થાય છે.

રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC)ની 2023ની એડવાઇઝરી સાથે સુસંગત રહીને, PRAHARI મોડેલ સુધારાત્મક સ્ટાફને મહત્વપૂર્ણ ગેટકીપર તરીકે સ્થાપિત કરે છે. વિશિષ્ટ તાલીમ દ્વારા, આ અધિકારીઓને મનોવૈજ્ઞાનિક તણાવ, આત્મહત્યાના વર્તન પર નિર્ભરતા પ્રત્યે સંવેદનશીલ કેદીઓની સ્ક્રીનીંગ કરવા, અવલોકન કરવા અને ઓળખવા માટે સજ્જ કરવામાં આવે છે, જેથી વ્યાવસાયિક સંભાળ માટે સમયસર રિફરલ સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

નવા પ્રમાણિત થયેલા દરેક માસ્ટર ટ્રેનર હવે પોતાના રાજ્યમાં સુધારાત્મક સ્ટાફને તાલીમ આપશે, જેથી સપ્ટેમ્બરમાં કોહોર્ટ 1 દ્વારા શરૂ થયેલા કાર્યક્રમનો વિસ્તાર થશે, જેમાં 12 રાજ્યોના અધિકારીઓ પ્રમાણિત થયા હતા. ત્રીજી કોહોર્ટ 18 થી 20 નવેમ્બર દરમિયાન યોજાવાની છે.