ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶವು ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಬಹುದು. ಸಮಯೋಚಿತ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಲು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಘನತೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಪರಿವರ್ತಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ನ ಮುರಾದ್‌ ನಗರದ ಭಿಕಾನ್ಪುರ ಗ್ರಾಮದ 40 ವರ್ಷದ ನೀರಜ್‌ ಅವರು ನಮಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಉದ್ಯಮಿ ಯೋಜನೆ (ಎಸ್‌ಯುವೈ) ಘಟಕದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ನೀರಜ್‌ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (ಜಾತವ್‌) ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್‌-ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ನಿರಂತರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವು ಅವರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಕೆಲಸವು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿತ್ತು, ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸೀಮಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು.

ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬದ ಏಕೈಕ ದುಡಿಯುವ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ, ನೀರಜ್‌ ಮನೆಯ ಖರ್ಚುಗಳು, ಶೈಕ್ಷ ಣಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು 8,000 ರೂ. ತೃಪ್ತಿಕರಲವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಜತೆಗೆ, ನೀರಜ್‌ ಅವರು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಅಪಾಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಸೀಮಿತ ಶೈಕ್ಷ ಣಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವ, ಉಳಿತಾಯದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಿತು.

ನೀರಜ್‌ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಮುರಾದ್‌ ನಗರ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿನೀರಜ್‌ ಅವರು ನಮಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಉದ್ಯಮಿ ಯೋಜನೆ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆದಾಗ ಒಂದು ತಿರುವು ಬಂದಿತು. ಈ ಬೆಂಬಲವು ಹೀರುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ಮೂರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಒಟ್ಟು ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚ 11,90,400 ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ7,67,800 ರೂ.ಗಳ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು 4,22,600 ಮುಂಗಡ ಬಂಡವಾಳ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೇರಿದೆ. ಈ ನೆರವು ನೀರಜ್‌ಗೆ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್‌-ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಹೀರುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಉಪಕರಣಗಳು ಅವರ ಕೆಲಸದ ಸುರಕ್ಷ ತೆ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೈಯಾರೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನೀರಜ್‌ ಈಗ ಮುರಾದ್‌ನಗರ ಮತ್ತು ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು, ನೀರಜ್‌ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 8,000  ರೂಪಾಯಿ  ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು 30,000-40,000 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿತು. ಮಾಸಿಕ 17,149 ರೂ. ಇಎಂಐ ಪಾವತಿಸಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಳವು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ನೀರಜ್‌ ಈಗ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬಹುದು, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಮನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಈ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಷ್ಟದ ನಡುವೆಯೂ ನೀರಜ್‌ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ನೀರಜ್‌ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಈಗ ಹೊಸ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀರಜ್‌ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಮಸ್ತೆ-ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಉದ್ಯಮಿ ಯೋಜನೆ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಘನತೆ, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಪ್ರಗತಿಯು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2302100) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 9