ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ, ડેઝિગ્નેટેડ ઓફિસર (સેન્ટ્રલ લાઈસન્સિંગ ઓથોરિટી) મારફતે, M/s SDP ઈન્ડસ્ટ્રીઝ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ, રીંગણવાડા, દમણ દ્વારા તેમના અધિકૃત પરિસરમાંથી ઉત્પાદિત, સંગ્રહિત અથવા વેચવામાં આવતા "શ્રદ્ધા", "શ્રી સરસ", "ગોકુલ" વગેરે બ્રાન્ડ્સ સહિતના ઘીના તમામ વેરિઅન્ટ્સના વેચાણ પર આગળના આદેશો સુધી તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

આ કાર્યવાહી 19 મે 2026 ના રોજ હાથ ધરવામાં આવેલા અમલીકરણ નિરીક્ષણ અને સેમ્પલિંગને અનુસરીને કરવામાં આવી છે, જે દરમિયાન ફૂડ બિઝનેસ ઓપરેટર (FBO) દ્વારા ઉત્પાદિત ઘીના અનેક નમૂનાઓ બિન-સહાયક/અપ્રમાણભૂત મળી આવ્યા હતા. પ્રયોગશાળાના વિશ્લેષણમાં બીટા-સિટોસ્ટેરોલ (β-sitosterol) મળી આવ્યું હતું, જે વનસ્પતિ સ્ટીરોલ છે અને ઘીમાં ગેરહાજર હોવું જરૂરી છે, આ ઉપરાંત, ફેટી-એસિડની રચનામાં પણ નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન ન થયું હોવાનું જણાયું હતું. આ તારણો ઘીમાં વિદેશી/વનસ્પતિ ચરબીની હાજરી તરફ સંકેત કરે છે અને ખાદ્ય સુરક્ષાને લઈને ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી કરે છે.

મહત્વની વાત એ છે કે, વર્તમાન કાર્યવાહી કોઈ એકમાત્ર ઘટના પર આધારિત નથી. આ FBO દ્વારા ઉત્પાદિત ઘીના ઉત્પાદનોમાં વારંવાર ધોરણોનું પાલન ન કરાયું હોવાનો દસ્તાવેજીકૃત ઇતિહાસ છે. અગાઉના અમલીકરણ અને સર્વેલન્સ નમૂનાઓ, જેમાં 2024 અને જાન્યુઆરી 2026 દરમિયાન લેવામાં આવેલા નમૂનાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં પણ બીટા-સિટોસ્ટેરોલ, ફેટી-એસિડ પ્રોફાઇલ, B.R. રીડિંગ, R.M. વેલ્યુ, સેપોનિફિકેશન વેલ્યુ અને પોલેન્સ્કે વેલ્યુ સહિતના મહત્વપૂર્ણ પરિમાણોમાં ખામીઓ બહાર આવી હતી.

FBO એ અગાઉ પણ અપ્રમાણભૂત ઘી સંબંધિત ન્યાયિક કાર્યવાહીનો સામનો કર્યો હતો. 18 ઓગસ્ટ 2023 ના રોજના એક ચુકાદાના આદેશમાં હલકી ગુણવત્તાવાળા ઘીના કેસમાં દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, અગાઉના પ્રતિકૂળ તારણો છતાં, FSS એક્ટની કલમ 64 હેઠળ વધુ એક ગુના માટે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી અને 14 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ દંડ પણ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.

હાલના મામલામાં, FBOએ પ્રારંભિક પ્રયોગશાળા તપાસના તારણો સામે અપીલ કરવાનો કાયદેસર અધિકારનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તે મુજબ, અપીલ કરાયેલા નમૂનાઓને પુનઃવિશ્લેષણ માટે રેફરલ ફૂડ લેબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. ઓગસ્ટ 2026માં પ્રાપ્ત થયેલા રેફરલ લેબોરેટરીના અહેવાલોમાં પરીક્ષણ કરાયેલા નમૂનાઓમાં ધોરણોનું પાલન ન થયું હોવાનું પુષ્ટિ થઈ હતી, જેના કારણે નિયમનકારી કાર્યવાહી માટેનો આધાર વધુ મજબૂત બન્યો છે.

અલગ-અલગ નમૂનાઓ, સમયગાળા અને વેરિઅન્ટ્સમાં વારંવાર અને સતત જોવા મળતી અપ્રમાણભૂતતાની પ્રકૃતિને ધ્યાનમાં રાખીને, નિયુક્ત અધિકારીએ જણાવ્યું કે આ મુદ્દો વાજબી રીતે કોઈ ચોક્કસ બેચ અથવા પ્રોડક્ટ સુધી મર્યાદિત રાખી શકાય તેમ નથી. તદનુસાર, આ પ્રતિબંધ FBO દ્વારા તેના અધિકૃત પરિસરમાંથી ઉત્પાદિત, સંગ્રહિત અથવા વેચવામાં આવતા ઘીના તમામ વેરિઅન્ટ્સને આવરી લે છે, ભલે તેની બ્રાન્ડ, પ્રોડક્ટનું નામ, પ્રકાર, બેચ કે લોટ ગમે તે હોય.

આ કાર્યવાહી ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ અધિનિયમ, 2006ની કલમ 36(3)(b) હેઠળ, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ નિયમોની લાગુ પડતી જોગવાઈઓ સાથે વાંચીને કરવામાં આવી છે.

ફૂડ સેફ્ટી ઓથોરિટીએ નિર્દેશ આપ્યો છે કે પ્રતિબંધિત ઘીના ઉત્પાદનો તાત્કાલિક અસરથી અને આગળના આદેશો સુધી વેચી શકાશે નહીં અથવા બજારમાં મુકી શકાશે નહીં.

મુખ્ય મુદ્દો: આ નિયમનકારી કાર્યવાહી વારંવાર ધોરણોનું પાલન ન કરવાના એક સતત પ્રવાહને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેને અગાઉની અમલીકરણ/સર્વેલન્સ તપાસના તારણો, અગાઉ હાથ ધરવામાં આવેલી ન્યાયનિર્ણય કાર્યવાહી તેમજ તાજેતરના પ્રાથમિક અને રેફરલ લેબોરેટરીના પરિણામોનું સમર્થન પ્રાપ્ત છે.

(रिलीज़ आईडी: 2301972) आगंतुक पटल : 67