ভাৰতৰ পৰা সাঁচি গছ তেলৰ সম্ভাৱনা আৰু ৰপ্তানিৰ ওপৰত কেমিকেলছ এণ্ড এলাইড প্ৰডাক্টছ এক্সপ’ৰ্ট প্ৰমোচন কাউন্সিল (কেমেক্সচিআইএল)-এ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল উন্নয়ন মন্ত্ৰালয় (এমড’নাৰ)-ৰ সহযোগত আয়োজন কৰা এখন উদ্যোগ সন্মিলন আজি নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হয়। সন্মিলনখনত সুগন্ধি, অত্যাৱশ্যকীয় তেল, পাৰফিউম, ধূপ, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু ৰপ্তানি উদ্যোগ, বৈজ্ঞানিক প্ৰতিষ্ঠান, নীতি-নিৰ্ধাৰক আৰু নিয়ামক সংস্থাসমূহৰ প্ৰতিনিধিসকলে এক উমৈহতীয়া মঞ্চত মিলিত হৈ বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা ভাৰতীয় সাঁচি গছ আৰু ইয়াৰ বাণিজ্যিক সম্ভাৱনা আৰু ৰপ্তানিৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে।

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী ড০ সুকান্ত মজুমদাৰ, এমড’নাৰৰ সচিব শ্ৰী কাটিকিথালা শ্ৰীনিবাস, এমডিঅ’এনইআৰৰ যুটীয়া সচিব শ্ৰী অংশুমান দে, এমএছএমই মন্ত্ৰালয়ৰ যুটীয়া সচিব শ্ৰীমতী মাৰ্চি এপাও, কেমেক্সচিআইএলৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী সতীশ ৱাঘ আৰু অন্যান্য উদ্যোগ বিশেষজ্ঞ তথা নেতাসকলে সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ “য়হী সময় হ্যায়, সহী সময় হ্যায়” দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এমডিঅ’এনইআৰৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী ড০ সুকান্ত মজুমদাৰে উদ্যোগপতি আৰু বিশেষজ্ঞসকলক সাঁচি গছ খণ্ডলৈ আগবাঢ়ি আহি বিনিয়োগ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

তেওঁ কয় যে উদ্যোগখণ্ডই আগবাঢ়ি আহি বিনিয়োগ কৰিব লাগে, অত্যাধুনিক নিষ্কাশন আৰু পাতন প্ৰযুক্তিৰ সমন্বয় ঘটাব লাগে, বিশ্বমানৰ ব্ৰেণ্ড গঢ়ি তুলিব লাগে আৰু বিশ্বব্যাপী বাণিজ্যিক অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিব লাগে।

শ্ৰী মজুমদাৰে “বিকশিত ভাৰত ২০৪৭”-ৰ বাবে মাননীয় প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দৃষ্টিভংগীৰ বাবে কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে, য’ত “ভোকেল ফৰ লোকেল”ৰ পৰা “লোকেল টু গ্ল’বেল”-লৈ আগবঢ়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।

এমড’নাৰৰ সচিব শ্ৰী কে শ্ৰীনিবাসে ভাষণত ভাৰতীয় সাঁচি গছ আৰু সাঁচি তেলৰ ৰপ্তানিৰ ভৱিষ্যৎ, বিশ্ব বজাৰৰ প্ৰৱণতা আৰু গুণগত মানদণ্ড গঢ় দিয়াৰ উমৈহতীয়া উদ্দেশ্যে সকলো অংশীদাৰ একত্ৰিত হোৱাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰে। তেওঁ লগতে কয় যে ভাৰতীয় সাঁচি গছৰ তেল উদ্যোগৰ সম্ভাৱনা, ইয়াৰ বহনক্ষমতা আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰসাৰ বাস্তৱায়িত কৰাৰ বাবে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল উন্নয়ন মন্ত্ৰালয় প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ।

অনুষ্ঠানত এমড’নাৰৰ যুটীয়া সচিব শ্ৰী অংশুমান দেই মাননীয় উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল উন্নয়ন মন্ত্ৰী শ্ৰী জ্যোতিৰাদিত্য এম সিন্ধিয়াৰ এক বাৰ্তা পাঠ কৰে, য’ত তেওঁ সাঁচি গছ খণ্ডৰ বিকাশৰ বাবে নিজৰ দৃষ্টিভংগী প্ৰকাশ কৰে।

তেওঁৰ বাৰ্তাত শ্ৰী সিন্ধিয়াই উদ্যোগৰ অংশীদাৰসকলৰ প্ৰতি পাঁচটা নিৰ্দিষ্ট আহ্বান জনায়। প্ৰথমতে, এফপিঅ’ আৰু ক্লাষ্টাৰভিত্তিক সংগঠনসমূহৰ সৈতে দীৰ্ঘম্যাদী বজাৰ সংযোগ গঢ়ি তুলিব লাগে, যাতে উৎপাদকসকলে নিশ্চিত চাহিদাৰ ওপৰত আস্থা লাভ কৰে। দ্বিতীয়তে, য’ত সম্পদ উৎপাদন হয় তাতেই বিনিয়োগ কৰিব লাগে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভিতৰতে অধিক প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু পাতন ক্ষমতা গঢ়ি তুলিলে উৎপাদক আৰু সম্প্ৰদায়সমূহৰ হাতত অধিক মূল্য আৰু সুযোগ থাকিব। তৃতীয়তে, উন্নত নিষ্কাশন, পাতন আৰু বৈজ্ঞানিক খেতিৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযুক্তিগত অংশীদাৰিত্ব অধিক গভীৰ কৰিব লাগে, যাতে গুণগত মান, উৎপাদন আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰতিযোগিতামূলক সক্ষমতা উন্নত হয়। চতুৰ্থতে, মানদণ্ড, প্ৰমাণীকৰণ, অনুসৰণযোগ্যতা আৰু উৎপত্তিস্থলভিত্তিক ব্ৰেণ্ডিঙৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় সাঁচি গছৰ এক শক্তিশালী পৰিচয় গঢ়ি তুলিব লাগে, যাতে উৎপাদকসকলে এই অসাধাৰণ সম্পদৰ উপযুক্ত প্ৰিমিয়াম লাভ কৰিব পাৰে। পঞ্চমতে, ভাৰতীয় সাঁচিৰ কাহিনীত বিনিয়োগ কৰিব লাগে। আমাৰ সাঁচি গছত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঐতিহ্য, জ্ঞান আৰু জীৱিকাৰ প্ৰতিফলন আছে।

মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে লগতে কয় যে আমাৰ উদ্দেশ্য স্পষ্ট হোৱা উচিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল কেৱল বিশ্বৰ বিলাসী বজাৰসমূহলৈ কেঁচামাল যোগান ধৰা অঞ্চল হৈ থাকিব নালাগে; বৰঞ্চ ই ভাৰতীয় সাঁচি গছৰ উৎপত্তিস্থল, মানদণ্ড, বিজ্ঞান আৰু ব্ৰেণ্ড হিচাপে পৰিগণিত হ’ব লাগে।

তেওঁ সকলো উদ্যোগ আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক অংশীদাৰক উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত এক শক্তিশালী, বহনক্ষম আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰতিযোগিতামূলক সাঁচি গছ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ বাবে কান্ধত কান্ধ মিলাই কাম কৰিবলৈ আহ্বান জনায়, যাতে উৎপাদকসকলৰ বাবে অধিক মূল্য সৃষ্টি হোৱাৰ লগতে ভাৰতীয় সাঁচিৰ সুগন্ধি বিশ্বৰ বজাৰসমূহলৈ লৈ যোৱা যায় আৰু “খুছবু ভী হামাৰী হো, ঔৰ নাম ভী হামাৰা” নিশ্চিত হয়।

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ভাৰতৰ ৯৬ শতাংশতকৈ অধিক সাঁচি গছ আছে-

সাঁচি গছ হৈছে একুইলাৰিয়া প্ৰজাতিৰ অতি মূল্যৱান ৰেজিনযুক্ত সুগন্ধি কাঠ, যিটো মূলতঃ সাঁচি গছৰ টুকুৰা আৰু সাঁচি তেল হিচাপে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি পাৰফিউম, ধূপ আৰু অন্যান্য উচ্চমূল্যৰ সামগ্ৰীৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতত আনুমানিক ১৩৯.৮৯ কোটি সাঁচি গছ আছে, যাৰ প্ৰায় ৯৬.৬ শতাংশই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত অৱস্থিত। কেৱল অসমতেই প্ৰায় ১১.৪৩ কোটি গছ আছে, তাৰ পিছত ত্ৰিপুৰাত প্ৰায় ১.৫১৫ কোটি গছ আছে। মণিপুৰ, নাগালেণ্ড, মেঘালয় আৰু অন্যান্য উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যতো এই সম্পদ উপলব্ধ। বিশ্বব্যাপী সাঁচি গছৰ উপসাগৰীয় দেশসমূহৰ বজাৰত শক্তিশালী চাহিদা আছে, আনহাতে প্ৰিমিয়াম সুগন্ধি আৰু অন্যান্য উচ্চমূল্যৰ ব্যৱহাৰৰ বাবেও ইউৰোপ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু পূব এছিয়াত ইয়াৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে।

এই খণ্ডৰ প্ৰতি ক্ৰমবৰ্ধমান নীতি-গুৰুত্ব ২০২৬-২৭ বৰ্ষৰ কেন্দ্ৰীয় বাজেটত সাঁচি গছৰ প্ৰসাৰক প্ৰদান কৰা স্বীকৃতি আৰু জুন ২০২৬ত অনুষ্ঠিত ৭৩সংখ্যক এনইচি পূৰ্ণাংগ অধিৱেশনত লক্ষ্যভিত্তিক ৰপ্তানি প্ৰসাৰৰ ওপৰত দিয়া গুৰুত্বৰ পৰাও প্ৰতিফলিত হৈছে।

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা সাঁচি গছ ৰপ্তানি প্ৰসাৰৰ ৰোডমেপ মুকলি-

সন্মিলনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আকৰ্ষণ আছিল উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা সাঁচি গছ ৰপ্তানি প্ৰসাৰৰ বাবে ৰোডমেপ মুকলি কৰা। এই ৰোডমেপত সংশ্লিষ্ট চৰকাৰী সংস্থা, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহ, ৰপ্তানি প্ৰসাৰ পৰিষদ আৰু অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ মাজত সমন্বিত পদক্ষেপৰ বাবে এক কেন্দ্ৰীভূত কাঠামো প্ৰদান কৰা হৈছে, যাতে ৰপ্তানি সহজ হয়, বজাৰ সংযোগ শক্তিশালী হয় আৰু সাঁচি গছ তথা ইয়াৰ সামগ্ৰীৰ নিয়মীয়া, বিধিসন্মত আৰু অধিক মূল্যযুক্ত বাণিজ্য প্ৰসাৰিত হয়।

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত সাঁচি গছ খণ্ডৰ বিকাশৰ বাবে সংশ্লিষ্ট কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয়/বিভাগ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্য চৰকাৰ, বৈজ্ঞানিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰপ্তানি-প্ৰসাৰ সংস্থাসমূহক একত্ৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এমড’নাৰে সমন্বয় আৰু সহযোগিতামূলক ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। মন্ত্ৰালয়ে নৱেম্বৰ ২০২৩ত এখন আন্তঃমন্ত্ৰালয় টাস্ক ফ’ৰ্চ গঠন কৰিছিল, যাৰ পৰামৰ্শসমূহ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত সাঁচি গছৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এক বিস্তৃত ৰোডমেপত ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ত নিয়ামকীয় সুবিধা, সম্পদ বিকাশ, প্ৰযুক্তি, আন্তঃগাঁথনি আৰু বজাৰ প্ৰৱেশৰ ক্ষেত্ৰত সমন্বিত পদক্ষেপৰ বাবে এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে সাঁচি গছ ষ্টিয়েৰিং গ্ৰুপ গঠন কৰা হয়।

অনুমোদিত ৰোডমেপ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্য চৰকাৰ তথা কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহ (আইচিএফআৰই-আৰএফআৰআই, এফএফডিচি, নিপাৰ, নেছেক)ৰ মাজত সমন্বিত পদক্ষেপৰ অধীনত ইতিমধ্যে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত সাঁচি গছ ৰপ্তানি কোটা বৃদ্ধি, উৎপত্তিৰ প্ৰমাণপত্ৰৰ ডিজিটেলীকৰণ, নিৰ্দিষ্ট সাঁচি গছ সামগ্ৰী ব্যক্তিগতভাৱে কঢ়িয়াই নিয়াৰ সুবিধা, অসম আৰু ত্ৰিপুৰাত সম্পদৰ মানচিত্ৰ প্ৰস্তুতকৰণ, বৈধতাপ্ৰাপ্ত ইন’কুলাম যোগানকাৰীৰ তালিকাভুক্তি আৰু সাঁচি তেলৰ বাবে জিআই পঞ্জীয়ন তথা মানদণ্ড বিকাশৰ কাম আৰম্ভ কৰাটো উল্লেখযোগ্য। একে সময়তে, এমডিঅ’এনইআৰে পিএম-ডিভাইন আঁচনিৰ অধীনত অসম আৰু ত্ৰিপুৰাত সাঁচি গছ ক্লাষ্টাৰ উন্নয়ন প্ৰকল্প আৰু এনইচিৰ আঁচনিৰ অধীনত আগৰতলাত সাঁচি গছ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে মূল্য সংযোজন আৰু বজাৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰতো সহায় আগবঢ়াইছে।

২০২৬ চনৰ মে’ মাহত এখন সাঁচি গছ ৰপ্তানি প্ৰসাৰ কোষ গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰপ্তানি প্ৰসাৰ, ৰপ্তানিকাৰকসকলক সুবিধা প্ৰদান আৰু বজাৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত লক্ষ্যভিত্তিক পদক্ষেপৰ বাবে বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ সংশ্লিষ্ট বিভাগ আৰু মনোনীত ৰপ্তানি প্ৰসাৰ পৰিষদ কেমেক্সচিআইএল আৰু শ্বেফেক্সচিআইএলক একত্ৰিত কৰা হৈছে।

সন্মিলন আৰু ৰপ্তানি প্ৰসাৰৰ ৰোডমেপ মুকলিৰ জৰিয়তে এই খণ্ডক ইয়াৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়লৈ লৈ যোৱাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে—উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পৰা সাঁচি গছ ৰপ্তানি প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰত সমন্বিত চৰকাৰী সহযোগিতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্থায়ী উদ্যোগ-নেতৃত্বাধীন বজাৰ বিকাশৰ দিশে আগবঢ়া।

 

*****

PG/SS/AA

(रिलीज़ आईडी: 2297898) आगंतुक पटल : 14