IIT ગાંધીનગર એકેડેમિક સંસ્થાઓને આકાર આપવા માટે એકસાથે લાવે છે

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી ગાંધીનગર (IITGN) એ શનિવાર, 8 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ ગુજરાતભરની વિવિધ યુનિવર્સિટીઓ અને એન્જિનિયરિંગ સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે 'સિલિકોન એન્ડ એડવાન્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ હબ' – SAMARTH પ્રી-લોન્ચ ઇવેન્ટનું આયોજન કર્યું હતું. આ મીટિંગે SAMARTH ના અમલીકરણ માળખા પર તેમના વિચારો જાણવા અને આ સંસ્થાઓ IITGN સાથે કેવી રીતે જોડાઈ શકે તે અંગે ચર્ચા કરવા માટે સંવાદના આદાન-પ્રદાનના મંચ તરીકે કામ કર્યું હતું.

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY), ગુજરાત સરકાર અને IITGN ની ₹190-કરોડની પહેલ તરીકે, SAMARTH ચાર સ્તંભો પર આધારિત એક સંકલિત સુવિધા પૂરી પાડે છે: વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ, જાગૃતિ, સંશોધન અને સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન માટે ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ગેજમેન્ટ. વિદ્યાર્થીઓ અને ટેકનિશિયનોને સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન માટે તૈયાર કરવાની સાથે, આ હબ એવી ટેકનોલોજીને પણ સપોર્ટ કરશે જે પ્રયોગશાળામાંથી ઉદ્યોગ તરફ જઈ શકે. હેન્ડ્સ-ઓન ટ્રેનિંગ, અદ્યતન સુવિધાઓ અને એકેડેમિયા, ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચેની ભાગીદારી દ્વારા, આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર શિક્ષણ, સંશોધન અને કાર્યબળના વિકાસને મજબૂત કરવાનો છે.

પોતાના પ્રારંભિક પ્રવચનમાં, IITGN ના ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર રજત મૂનાએ સમજાવ્યું, “AI થી લઈને મોબિલિટી સુધી, સેમિકન્ડક્ટર એ આધુનિક ટેકનોલોજીની કરોડરજ્જુ છે. ભારત અને ગુજરાત વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરી રહ્યા છે, ત્યારે આપણી સફળતા માત્ર ફેબ્રિકેશન પર જ નહીં પરંતુ કુશળ ટેલેન્ટ, અદ્યતન સંશોધન અને મજબૂત ઇન્ડસ્ટ્રી ભાગીદારી પર પણ આધારિત છે. ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન સાથે સુસંગત, SAMARTH નવી પેઢીના ઇનોવેટર્સને સશક્ત બનાવશે અને ભારતને સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીમાં વૈશ્વિક લીડર બનાવવા માટે જરૂરી એન્જિનિયરિંગ, મેનેજર્સ, વર્કિંગ સ્ટાફ અને કસ્ટમર સપોર્ટ સુધી વિસ્તરેલું મજબૂત માનવબળ તૈયાર કરશે.”

10,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને ટેકનિશિયનોને તાલીમ આપવાના અને 1,000 થી વધુ ઉદ્યોગ વ્યાવસાયિકોને અપસ્કિલ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે, SAMARTH ના આઉટરીચ પ્રોગ્રામ્સ શાળા અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજી અને આ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી વિશે પણ માહિતગાર કરશે.

તે દિશા તરફના એક પગલા તરીકે, પ્રસ્તાવિત સુવિધામાં 1,200 ચોરસ મીટરના ISO 5 થી ISO 8 ક્લીનરૂમ અને લગભગ 40 પ્રોસેસ અને કેરેક્ટરાઇઝેશન ટૂલ્સ સામેલ હશે, જ્યારે ડિવાઇસ અને પ્રોસેસ ડિઝાઇન, મોડેલિંગ, IC ડિઝાઇન, પ્રોટોટાઇપિંગ અને કેરેક્ટરાઇઝેશન માટે IITGN ની હાલની સુવિધાઓ પણ SAMARTH ની પ્રવૃત્તિઓને ટેકો આપશે.

હબ માટેની યોજનાઓ રજૂ કરતા, IITGN ના ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના પ્રોફેસર, પ્રોફેસર નીહાર રંજન મોહાપાત્રાએ વિગતવાર જણાવ્યું કે કેવી રીતે ઇચ્છિત તાલીમ કાર્યક્રમો એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થીઓ, પોલિટેકનિક અને ITI ના વિદ્યાર્થીઓ, વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ અને શાળાના વિદ્યાર્થીઓની જરૂરિયાતો પૂરી કરશે. તેમાં કોર્સવર્ક, પ્રાક્ટિકલ ટ્રેનિંગ, ઇન્ટર્નશિપ, સર્ટિફિકેટ પ્રોગ્રામ્સ, ફેકલ્ટી ડેવલપમેન્ટ અને જાગૃતિ પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થશે.

સંવાદ દરમિયાન, પ્રતિનિધિઓએ કોર્સનો સમયગાળો અને શિડ્યુલ, વિદ્યાર્થીઓની પાત્રતા, ક્રેડિટ ઓળખ, પ્રાક્ટિકલ તાલીમ માટે પસંદગી, ફેકલ્ટી ભાગીદારી અથવા સુવિધાઓ સુધી પહોંચ જેવા મહત્વના પાસાઓ પર ચર્ચા કરી. તેમણે અમલીકરણમાં તેમની ભૂમિકા અને યોગદાન નક્કી કરવા માટે દરેક ભાગીદાર સંસ્થાની શક્તિઓની ઓળખ કરવાની ભલામણ કરી. આ ઉપરાંત, તેમણે વિદ્યાર્થીઓને તેમના શૈક્ષણિક જીવનના પ્રારંભિક તબક્કે જ એક્સપોઝર આપવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. ઘણી સંસ્થાઓએ વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટીમાં SAMARTH વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે શોર્ટ વર્કશોપનું આયોજન કરવા, SAMARTH મોડ્યુલ્સ અપનાવવા, વિદ્યાર્થીઓને નોમિનેટ કરવા, ફેકલ્ટી ટ્રેનિંગ અથવા સંયુક્ત સંશોધન અને સેન્સિટાઇઝેશન પ્રોગ્રામ્સમાં રસ દાખવ્યો હતો.

“ભાગીદાર સંસ્થાઓ SAMARTH ની યોજનાના કેન્દ્રમાં છે. તેઓ તેમના વિદ્યાર્થીઓ, અભ્યાસક્રમની જરૂરિયાતો અને ટ્રેનિંગ ગેપ્સને સમજે છે. આજે મળેલા ઇનપુટ્સ આપણને કોર્સ ડિલિવરી સુધારવામાં અને IITGN ખાતે પ્રાક્ટિકલ તાલીમને પ્રી-રેક્વિઝિટ લર્નિંગ અને ભાગીદાર સંસ્થાઓ ખાતે સહ-માર્ગદર્શન સાથે વધુ સારી રીતે જોડવામાં મદદ કરશે,” પ્રોફેસર મોહાપાત્રાએ જણાવ્યું હતું.

ભાગીદારી માળખામાં ટ્રેન-ધ-ટ્રેનર પ્રોગ્રામ્સ, સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવેલા કોર્સ મોડ્યુલ્સ, સ્ટુડન્ટ ઇન્ટર્નશિપ્સ, સંયુક્ત સુપરવિઝન અને કોલેબોરેટિવ રિસર્ચનો સમાવેશ થશે. તે ભાગીદાર સંસ્થાઓને સંશોધન, ડિવાઇસ પ્રોટોટાઇપિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇન્ટેલિજન્સ, સ્વદેશી સાધનો અને સોફ્ટવેર અને સંયુક્ત ટેકનોલોજી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે SAMARTH ની નાનો ફેબ્રિકેશન સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરવાની પણ તક આપશે.

બેઠકનું સમાપન એક સામાન્ય અભ્યાસક્રમ અને શરૂઆતના બિંદુ તરીકે SAMARTH ની તમામ સહભાગી સંસ્થાઓ વચ્ચે સર્વસંમતિના સૂચન સાથે થયું હતું. IITGN પ્રાપ્ત સૂચનોનો ઉપયોગ SAMARTH ના ઔપચારિક લોન્ચિંગ પહેલા તેના પ્રોગ્રામ્સને વધુ શુદ્ધ બનાવવા માટે કરશે. જેમ જેમ આ પહેલ આગળ વધશે, SAMARTH નો ઉદ્દેશ્ય સંશોધન અને નવીનતાને મજબૂત કરવાનો અને ભારતના 'આત્મનિર્ભર ભારત'ના વિઝનમાં યોગદાન આપવાનો છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com