કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આજે લેધર (ચર્મ) અને ફૂટવેર ઉદ્યોગને આગામી પાંચથી છ વર્ષમાં અથવા તેનાથી પણ વહેલા નિકાસમાં ઓછામાં ઓછા 15 બિલિયન યુએસ ડોલરનો લક્ષ્યાંક રાખવા અને નવા મુક્ત વ્યાપાર કરારો (FTAs) નો લાભ ઉઠાવી, બજારોમાં વિવિધતા લાવી તેમજ ગુણવત્તા, ડિઝાઇન, બ્રાન્ડિંગ, સસ્ટેનેબિલિટી અને સ્કેલને મજબૂત કરીને તેની નિકાસ કામગીરીમાં ત્રણ ગણો વધારો કરવાનું લક્ષ્ય રાખવા આહ્વાન કર્યું છે.

નવી દિલ્હીમાં કાઉન્સિલ ફોર લેધર એક્સપોર્ટ્સ નેશનલ એક્સપોર્ટ એક્સેલન્સ એવોર્ડ્સ ફોર 2024-25 ને સંબોધિત કરતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, આ ક્ષેત્ર, જે હાલમાં આશરે 4-4.5 બિલિયન યુએસ ડોલરના મૂલ્યની વસ્તુઓની નિકાસ કરે છે, તે જબરદસ્ત પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમણે ઉદ્યોગને આગામી વર્ષો માટે મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, "જો હું તમારા સ્થાને હોત, અથવા જો હું એમ કહી શકું કે તમારા લેધરના શૂઝમાં હોત, તો હું આગામી પાંચથી સાત વર્ષમાં 3 ગણાથી ઓછા પરિણામની આકાંક્ષા ન રાખત," અને તેમણે ઉમેર્યું કે ઉદ્યોગ નિકાસમાં 15 બિલિયન યુએસ ડોલરનું લક્ષ્ય રાખી શકે છે.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્ર માટે ઘણું મોટું પરિણામ પ્રાપ્ત કરવા માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારત પાસે આજે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો, અત્યંત અનુભવી કારીગરો, મોચી અને શ્રમિકો છે, અને એવા ઉદ્યોગ અગ્રણીઓ છે જેમની પાસે મોટું વિચારવાની, મોટા સપના જોવાની અને મોટી સિદ્ધિઓ મેળવવાની ક્ષમતા અને અનુભવ છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત દ્વારા આખરી ઓપ આપવામાં આવેલા એફટીએ (FTAs) 38 વિકસિત દેશો માટે દરવાજા ખોલી રહ્યા છે અને લેધર અને ફૂટવેર સેક્ટર માટે નોંધપાત્ર નવી તકો ઊભી કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે યુકે એફટીએ (UK FTA) 15 જુલાઈથી અમલમાં આવશે. ઇયુ એફટીએ (EU FTA) નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે રવિવારે બ્રસેલ્સમાં યુરોપિયન યુનિયનમાં તેમના સમકક્ષ સાથે તેમની બહુ સારી વાતચીત થઈ હતી અને બંને પક્ષો આગામી 15-20 દિવસમાં કાનૂની સ્ક્રબ (Legal Scrub) પૂર્ણ કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ 14 અને 15 જુલાઈએ બ્રસેલ્સમાં તેમના ઇયુ સમકક્ષને મળશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ ઉદ્યોગપતિઓના પ્રતિનિધિમંડળ સાથે બ્રસેલ્સ, સ્પેન અને ફિનલેન્ડનો પ્રવાસ કરશે, કારણ કે ભારતે ભારતીય ઉત્પાદનો, માલસામાન અને સેવાઓનું માર્કેટિંગ કરવાનું અને વ્યવસાયિક પ્રતિનિધિમંડળોને વિદેશમાં લઈ જવાનું શરૂ કરી દીધું છે જેથી દેશ અને તેનો ઉદ્યોગ ભવિષ્ય માટે સજ્જ રહે તે સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારતે જે એફટીએ આખરી ઓપ આપ્યા છે અને વિકસિત દેશોમાં આ ક્ષેત્ર માટે જે નવા બજારો ખૂલ્યા છે તેનો મહત્તમ લાભ મેળવવા માટે ઉદ્યોગે તૈયાર રહેવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ઉદ્યોગ માટે મોટું લક્ષ્ય રાખવાનો અને ઘણી મોટી સિદ્ધિઓ મેળવવાની આકાંક્ષા રાખવાનો આ યોગ્ય સમય છે.

નિકાસના સ્થળોમાં વિવિધતા લાવવાનું આહ્વાન કરતા મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની લેધર નિકાસનો 77% હિસ્સો હાલમાં માત્ર 15 દેશોમાં જાય છે. તેમણે કહ્યું કે હવે સમગ્ર વિશ્વમાં વિવિધતા લાવવાનો સમય આવી ગયો છે. જે 38 વિકસિત દેશોના બજારો ખોલવામાં આવ્યા છે તે ઉપરાંત, ભારત પહેલેથી જ 10 આસિયાન (ASEAN) દેશો, જાપાન અને કોરિયા સાથે એફટીએ ધરાવે છે, જેનાથી આ સંખ્યા 50 દેશો પર પહોંચી ગઈ છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત કેનેડા સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે અને આશા વ્યક્ત કરી હતી કે વર્ષના અંત સુધીમાં આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ શકે છે, જેનાથી આ સંખ્યા 51 થઈ જશે. ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ક્ષેત્રમાં, ભારત ઓમાન અને યુએઈ (UAE) સાથે પહેલેથી જ એફટીએ ધરાવે છે અને છ દેશોના બ્લોક સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે, જે અન્ય ચાર દેશો ઉમેરી શકે છે અને આ સંખ્યા 55 પર પહોંચાડી શકે છે. ભારત મેક્સિકો સાથે પણ વાતચીત કરી રહ્યું છે, જે આ સંખ્યાને 56 પર લઈ જશે, અને બ્રાઝિલ તથા તેની સાથે જોડાયેલા અન્ય ત્રણ દેશો સાથે વાતચીત ચાલી રહી છે, જેનાથી આ સંખ્યા 60 પર પહોંચી જશે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

મંત્રીશ્રીએ દક્ષિણ આફ્રિકા અને પડોશી દેશો સહિત સેકુ (SACU) પ્રદેશ, તેમજ ઈઝરાયેલ, યુરેશિયા, સેન્ટ્રલ એશિયા, રશિયા અને ચિલી સાથેના જોડાણનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ઘણા દેશો ભારત સાથે એફટીએ અને વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરવા માંગે છે, અને ઉમેર્યું કે ઈક્વાડોરના મંત્રીઓએ પણ એફટીએમાં રસ દાખવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, વિશ્વભરના દેશો આજે ભારત સાથે વ્યાપાર કરવા માટે ઉત્સાહિત છે.

શ્રી ગોયલે ઉદ્યોગને વિનંતી કરી કે તેઓ માત્ર યુએસએ, યુકે, જર્મની અને ઇટાલી જેવા મોટા બજારો પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત ન કરે, જો કે આ દેશોમાં રહેલી વિશાળ સંભાવનાઓનો તેમણે સ્વીકાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે નિકાસકારોએ નાના વિકસિત દેશો તરફ પણ જોવું જોઈએ, જ્યાં ગ્રાહકો ફૂટવેર ખરીદે છે અને બદલે છે અને જ્યાં ડિઝાઇનર બ્રાન્ડ્સનું બજાર છે. તેમણે કહ્યું કે, આ દેશોમાં ભારતીય ડિઝાઇનર બ્રાન્ડ્સ રજૂ કરવી જોઈએ.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ સંભાવનાઓ માત્ર ફૂટવેર પૂરતી મર્યાદિત નથી પરંતુ બેગ, વોલેટ, ઘોડાના જીન, જેકેટ, કપડાં અને વસ્ત્રો સુધી વિસ્તરેલી છે. તેમણે નોંધ્યું કે લેધર જેવા બહુ ઓછા ઉદ્યોગો છે જેના આટલા વ્યાપક ઉપયોગો છે, અને લેધરનો ઉપયોગ જીવનના લગભગ દરેક પાસામાં થાય છે.

તેમણે હોસ્પિટલોમાં ઓપરેશન થિયેટરોથી લઈને ક્રિકેટ, ફૂટબોલ અને હોકીના મેદાનો અને સ્ટેડિયમો સહિતની રમતગમત સુધીના ઉપયોગો ટાંક્યા હતા. તેમણે બૂટ, વોલેટ, બેલ્ટ, ઘડિયાળો, ઘડિયાળના સ્ટ્રેપ અને કેપ્સનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે આ ઉપયોગોની યાદી અનંત છે.

શ્રી ગોયલે ફર્નિચર અને હાઈ-એન્ડ વોલ કવરિંગ્સ સહિત અપહોલ્સ્ટ્રીમાં લેધરના ઉપયોગ પર વધુ પ્રકાશ પાડ્યો અને જણાવ્યું કે આ ઉદ્યોગ આશરે ₹100-200 થી લઈને 100 યુએસ ડોલરના અપહોલ્સ્ટ્રી ઉત્પાદનો સુધીની વિશાળ શ્રેણી અને પ્રાઇસ પોઇન્ટ્સ પૂરા પાડે છે. તેમણે કહ્યું, "જ્યારે તમારા ઉદ્યોગની સંભાવનાઓની વાત આવે છે, ત્યારે આકાશ જ મર્યાદા છે."

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન ઉદ્યોગને જરૂરી તમામ સંભવિત સહાય આપવા તૈયાર છે, જેમાં વિશ્વભરમાં પ્રતિનિધિમંડળો લઈ જવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રદર્શનો યોજવા માટેના સમર્થનનો સમાવેશ થાય છે. સપ્ટેમ્બરમાં ભારતમાં ઉદ્યોગનું એક પ્રદર્શન હોવાનું નોંધીને, તેમણે ઉદ્યોગને દર મહિને કોઈ ને કોઈ વિકસિત દેશમાં પ્રદર્શનનું આયોજન કરવા અને વિશ્વભરના બજારો કબજે કરવા માટે પ્રયત્ન કરવા વિનંતી કરી હતી.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગે વેરહાઉસિંગ, બહેતર અને વધુ વારંવાર પ્રતિનિધિમંડળો મોકલવા અને મુખ્ય બજારોમાં પ્રદર્શનો યોજવા માટે એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશનનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. તેમણે નિકાસકારોને વિશ્વના દરેક દેશમાં પ્રતિનિધિમંડળો લઈ જવા આહ્વાન કર્યું અને ખાતરી આપી કે આવી પહેલોને મંજૂરી આપવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રયાસોમાં ભાગ લેવા માટે માઇક્રો અને નાના એકમોને પણ ટેકો આપવામાં આવશે.

મંત્રીશ્રીએ ઉદ્યોગને નવા વિચારો સાથે આગળ આવવા વિનંતી કરી કે કેવી રીતે સરકાર અને ઉદ્યોગ સાથે મળીને ભારતીય વ્યવસાયો અને ઉત્પાદનોને બાકીની દુનિયામાં લઈ જઈ શકે. તેમણે કહ્યું કે આ ક્ષેત્ર દુબઈમાં ભારતમાં સ્થાપિત 'ભારત માર્ટ' જેવા વેરહાઉસીસની શોધ કરી શકે છે અને જસ્ટ-ઈન-ટાઈમ ડિલિવરી ની સુવિધા માટે અન્ય વિકસિત દેશોમાં વેરહાઉસ ભાડે રાખી શકે છે.

શ્રી ગોયલે બહેતર ગુણવત્તા, સ્ટાન્ડર્ડ્સ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, ફિનિશિંગ, ડિઝાઇનિંગ, પેકેજિંગ અને બ્રાન્ડ બિલ્ડિંગને એવા ક્ષેત્રો તરીકે ઓળખાવ્યા જે આ સેક્ટરના ભવિષ્યને વ્યાખ્યાયિત કરશે. તેમણે ખાસ કરીને ઉદ્યોગને બ્રાન્ડ બિલ્ડિંગ પર મજબૂત રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને બહેતર ડિઝાઇન તથા મોટા સ્કેલ (ઉત્પાદનનું કદ) ને અનુસરવા વિનંતી કરી જેથી સાહસો ઈકોનોમીઝ ઓફ સ્કેલનો લાભ મેળવી શકે.

મંત્રીશ્રીએ આ ક્ષેત્રને શ્રેષ્ઠ ટેસ્ટિંગ સાધનો ઓળખવા અને તેનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ દરેક જોડાણમાં ઉદ્યોગને તેમના ક્લસ્ટરોની નજીક શ્રેષ્ઠ સાધનો અને પ્રયોગશાળાઓ ઓળખવા માટે આગ્રહ કરી રહ્યા છે, પછી ભલે તે BIS, NTA અથવા અન્ય સરકારી પ્રયોગશાળાઓ હોય કે યુનિવર્સિટીની સુવિધાઓ હોય.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગે સેકન્ડ-બેસ્ટ (બીજા ક્રમની ઉત્કૃષ્ટતા) થી સંતોષ ન માનવો જોઈએ અને બાકીની દુનિયા માટે ભારતીય લેધર ઉત્પાદનોને પ્રમાણિત કરવામાં મદદ કરવા માટે શ્રેષ્ઠ પ્રયોગશાળા અને ટેસ્ટિંગ સાધનો શોધવા જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતીય ગ્રાહકો પણ આનાથી ઓછાના હકદાર નથી અને તેમને પણ ઉદ્યોગ દ્વારા બનાવવામાં આવતા અત્યંત ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનોનો લાભ મળવો જોઈએ.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્ર પહેલેથી જ 40 લાખથી વધુ લોકોને રોજગારી આપે છે અને પૂછ્યું કે શું આ સંખ્યા 1 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે તે શક્ય છે અને ઉમેર્યું કે આ ક્ષેત્ર આર્થિક કદમાં જેમ જેમ વધશે તેમ તેમ તેને ઈકોનોમીઝ ઓફ સ્કેલનો પણ લાભ મળશે.

શ્રી ગોયલે તેમના અગાઉના સૂચનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે ઉદ્યોગે ભારતના લેધર ઇન્સ્ટિટ્યુટ્સ અને ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર્સ પર નજીકથી નજર નાખવી જોઈએ. ઘણી કંપનીઓ ₹200 કરોડ કે ₹300 કરોડના માલની નિકાસ કરી રહી છે તે નોંધીને તેમણે પૂછ્યું કે શા માટે દરેક મોટો એકમ દેશના 12 લેધર ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર્સ અથવા કેમ્પસમાંથી એકની જવાબદારી ન લઈ શકે.

તેમણે કહ્યું કે સરકાર શ્રમિકોની તાલીમ માટે આ કેન્દ્રોનું સંચાલન સંપૂર્ણપણે ઉદ્યોગને સોંપવા તૈયાર છે. વૈકલ્પિક રીતે, તેમણે સૂચવ્યું કે ઉદ્યોગ આ કેન્દ્રોની સંખ્યા 12 થી ઘટાડીને ત્રણ કે ચાર કરવા પર વિચાર કરે જેથી તેઓ કાર્યક્ષમ રીતે કામ કરી શકે. તેમણે કહ્યું કે મર્યાદિત સંસાધનો ખૂબ જ પાતળા વિસ્તરેલા હતા, જે કેન્દ્રોને અપ્રસ્તુત અને બિનકાર્યક્ષમ બનાવતા હતા.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણયો ઉદ્યોગ દ્વારા લેવા જોઈએ કારણ કે સરકાર સાંભળનારી સરકાર છે અને નિર્ણય લેવામાં હિતધારકો ભાગ લે તેવું ઈચ્છે છે. તેમણે કહ્યું કે, સરકાર વાસ્તવમાં ઈચ્છે છે કે ઉદ્યોગ આ નિર્ણયો લે કારણ કે આ કેન્દ્રો આ સેક્ટર માટે જ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે સરકાર માત્ર હેન્ડ-હોલ્ડિંગ અને સક્ષમ બનાવવાની ભૂમિકા ભજવી શકે છે, જ્યારે ઉદ્યોગે આખરે કેન્દ્રોમાંથી મહત્તમ લાભ મેળવવાનો હોય છે. તેમણે ઉદ્યોગને કાં તો તેમને સંભાળવા અથવા તેમને મર્જ કરવા, કયા કેન્દ્રો ઉપયોગી છે તે ઓળખવા, મોટા અને નાના બંને અન્ય હિતધારકોની સલાહ લેવા અને વિદ્યાર્થીઓની નોંધણી વધારવા વિનંતી કરી જેથી કેમ્પસ વ્યવસાયોને બહેતર પ્રતિભા પ્રદાન કરી શકે.

મંત્રીશ્રીએ ઉદ્યોગને ડિઝાઇન માટે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ ડિઝાઇન (NID), પેકેજિંગ માટે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ પેકેજિંગ, બહેતર ગુણવત્તાવાળા આઉટપુટ અને બહેતર ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઓ માટે ક્વોલિટી કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા (QCI), અને ઉત્પાદનના ધોરણો સુધારવા માટે બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) સાથે જોડાણ કરવા વિનંતી કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે વૈશ્વિક સ્તરે અને સ્થાનિક સ્તરે વેચાતા ભારતીય ઉત્પાદનો સમાન ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ધોરણો ધરાવતા હોવા જોઈએ. શ્રમિકોને શ્રેષ્ઠ આઉટપુટ માટે પ્રમાણિત અને પ્રશિક્ષિત કરવા જોઈએ, જ્યારે ફેક્ટરીઓમાં મોટા પાયે, આધુનિક અને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદન માટે શ્રેષ્ઠ સાધનો હોવા જોઈએ, સુરક્ષિત કાર્યકારી વાતાવરણ પૂરું પાડવું જોઈએ અને સુરક્ષાને પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ.

શ્રી ગોયલે ઉદ્યોગને તેના ઉત્પાદનો માટે બહેતર મૂલ્ય મેળવવા માટે ટકાઉપણું પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પણ વિનંતી કરી હતી. તેમણે કચરો, પાણી અને ગંદા પ્રવાહીના રિસાયક્લિંગ અને તેની યોગ્ય સારવાર કરવા માટે આહ્વાન કર્યું જેથી ભારતીય લેધર ઉત્પાદનો ટકાઉ રીતે ઉત્પાદિત માલ તરીકે વધુ મૂલ્ય મેળવી શકે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગ આજે રોબોટિક્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં કામ કરી રહ્યો છે અને બંનેમાંથી ઘણું શીખી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે ભૂતકાળની ડિઝાઇનનો અભ્યાસ કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરી શકાય છે, અને નોંધ્યું કે ફેશન ટ્રેન્ડ્સ ઘણીવાર દર 10-15 વર્ષે પાછા ફરે છે.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે રોબોટિક્સ જ્યારે ઉચ્ચ ચોકસાઈની જરૂર હોય તેવા જટિલ કાર્યોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે, ત્યારે તે નોકરીઓ છીનવી લેતું નથી પરંતુ નોકરીઓ વધારે છે. જો ચોકસાઈ સુધરે અને બજારો વધે, તો વધુ નોકરીઓ ઊભી થશે, તેમ તેમણે કહ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું કે ટેક્નોલોજી માંગની આગાહી અને ડિઝાઇનમાં સુધારો કરી શકે છે, અને પુનરોચ્ચાર કર્યો કે બહેતર માંગની આગાહી ઉદ્યોગને નોંધપાત્ર રીતે મદદ કરી શકે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે રિન્યુએબલ ઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને ઉત્પાદિત કરાયેલા ઉત્પાદનો સસ્ટેનેબિલિટી સર્ટિફિકેશન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં વધુ મૂલ્ય મેળવી શકે છે.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ ભારતીય નિકાસકારો તરફ જોઈ રહ્યું છે અને એફટીએ (FTAs) માં દ્વિપક્ષીય વેપાર સામેલ છે. ભાગીદાર દેશો પણ ભારત સાથે વ્યાપાર કરવા અને દેશ સાથે જોડાવા માટે એટલા જ ઉત્સુક છે, તેમ તેમણે કહ્યું હતું. તેઓ ભારતને એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે જુએ છે અને ઈકોનોમીઝ ઓફ સ્કેલથી લાભ મેળવતા અને સ્પર્ધાત્મક તેમજ સસ્તી કિંમતે ઉપલબ્ધ એવા ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા, ટકાઉ અને સુરક્ષિત રીતે ઉત્પાદિત માલસામાનની તેમની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ભારતીય વ્યવસાયો તરફ જોઈ રહ્યા છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીને ટાંકીને શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, "આપણે સંશોધન અને વિકાસ (R&D) અને આધુનિક ટેક્નોલોજી સાથે આપણી પરંપરાગત કારીગરીનો લાભ ઉઠાવીને લેધર અને ફૂટવેર નિકાસમાં વૈશ્વિક ચેમ્પિયન બની શકીએ છીએ." તેમણે કહ્યું કે આ મંત્રનું પાલન કરવાથી આ ક્ષેત્ર ઘણી મોટી સિદ્ધિઓ તરફ આગળ વધી શકે છે.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે લેધર બનાવવું એ 7,000 વર્ષ જૂની કળા છે અને તેના નિશાનો સિંધુ ખીણની સભ્યતામાં મળી શકે છે. ફૂટવેર અને લેધરની વાર્તા ભારતની વાર્તા સાથે વણાયેલી છે, તેમ તેમણે કહ્યું હતું.

તેમણે ઉદ્યોગને ભારતના કારીગરો અને શિલ્પકારો પર અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો સાથે વૈશ્વિક બજારો કબજે કરવાની દેશની ક્ષમતા પર ગર્વ લેવા આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે ભારતમાં વધુ આત્મનિર્ભરતા અને ભારતીય ગ્રાહકો તથા વિશ્વ બંને માટે બહેતર ગુણવત્તા તરફ આ ક્ષેત્રના યોગદાન પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, અને ઉમેર્યું હતું કે નિકાસકારોની સિદ્ધિઓ દેશને ગર્વ અપાવે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે આ દિવસ ખાસ છે કારણ કે તે ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીની 125મી જન્મજયંતિ છે. તેમણે ડૉ. મુખર્જીને સાચા રાષ્ટ્રવાદી અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની ગણાવ્યા જેમણે આઝાદી પછી ભારતની પ્રથમ સરકારમાં કેબિનેટ મંત્રી તરીકેના પોતાના મંત્રી પદનું બલિદાન આપ્યું હતું.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ડૉ. મુખર્જી એક આત્મનિર્ભર ભારતમાં દ્રઢપણે માનતા હતા જે પોતાની જરૂરિયાતોનું ધ્યાન રાખે અને વિદેશી દેશો પરની નિર્ભરતાથી સ્વતંત્ર થવા માટે તેના ઔદ્યોગિક આધારને, મોટા અને નાના બંનેને મજબૂત કરે.

એવોર્ડ વિજેતાઓને અભિનંદન આપતાં શ્રી ગોયલે નિકાસકારોને વિનંતી કરી કે તેઓ પોતાને માત્ર નિકાસકારો તરીકે જ નહીં પરંતુ 'બ્રાન્ડ ઇન્ડિયા' ના રાજદૂત તરીકે ગણે. તેમણે કહ્યું કે દરેક નિકાસકાર નોકરીઓ પૂરી પાડે છે અને દેશના ભાઈ-બહેનોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યો છે.

મંત્રીશ્રીએ નોંધ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકોમાં આશરે 40% મહિલાઓ છે અને તેમણે કંપનીઓને તેઓ તેમના કર્મચારીઓની કેવી રીતે કાળજી રાખે છે તે અંગે વિચાર કરવા વિનંતી કરી હતી.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે આવા પગલાં કદાચ નાના લાગી શકે છે પરંતુ તે કંપનીઓની કામ કરવાની પદ્ધતિમાં પરિવર્તન લાવી શકે છે.

SM/JD

(रिलीज़ आईडी: 2281862) आगंतुक पटल : 6