मुंबई, 30 मे 2026

 

​पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदर्शी नेतृत्वाखाली भारताचा सागरी क्षेत्र अभूतपूर्व प्रगती आणि आधुनिकीकरणाच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत असल्याचे केंद्रीय बंदरे, जलवाहतूक आणि जलमार्ग मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांनी म्हटले आहे. ते आज जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरणाच्या (JNPA - Jawaharlal Nehru Port Authority) 37 व्या स्थापना दिन कार्यक्रमात बोलत होते. देशाच्या प्रगतीमध्ये जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरणाची समर्पित योगदानाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे, असे सोनोवाल यावेळी म्हणाले.

​सातत्याने परिवर्तन आणि प्रगती साधण्याचे जेएनपीएचे प्रयत्न विशेष उल्लेखनीय आहेत असे त्यांनी सांगितले. आगामी काळात जेएनपीए कार्यक्षमता, शाश्वतता, नाविन्यपूर्ण उपक्रम आणि ग्राहककेंद्री सेवांमध्ये नवे मानदंड प्रस्थापित करत राहील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

​देशातील सर्वात मोठे कंटेनर बंदर असलेल्या जवाहरलाल नेहरू बंदर प्राधिकरणाने आपला 37 वा स्थापना दिन आज मोठ्या उत्साहात आणि दिमाखात साजरा केला. या कार्यक्रमाला जेएनपीएचे अध्यक्ष गौरव दयाल, जेएनपीएचे उपाध्यक्ष रविश कुमार सिंग, विविध terminal operators, संचालक मंडळाचे सदस्य, इतर मान्यवर, अधिकारी, कर्मचारी आणि कामगार उपस्थित होते.

​जेएनपीएचे अध्यक्ष गौरव दयाल यांनीही उपस्थितांसोबत संवाद साधला. सर्व भागधारकांच्या सामूहिक बांधिलकीच्या बळावर जेएनपीए आगामी काळात केवळ सागरी क्षेत्राच्या विकासालाच नव्हे, तर देशाच्या व्यापक विकास प्रवासालाही नवी दिशा देत राहील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

​यावेळी केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांच्या हस्ते निविदा (NIVIDA) या जेएनपीएच्या नव्या अभिनव उपक्रमाचे उद्घाटन करण्यात आले. जेएनपीए आणि एआय ट्रान्सम्यूट सोल्यूशन्स यांच्या संयुक्त विद्यमाने विकसित करण्यात आलेली निविदा ही देशातील पहिली कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित निविदा मूल्यांकन प्रणाली आहे. तसेच, स्वदेशी व्हेसल ट्रॅफिक सर्व्हिसेस (IVTS - Vessel Traffic Services) प्रणालीचेही उद्घाटन करण्यात आले. या प्रणालीच्या स्थापनेद्वारे, व्यवस्थापनाद्वारे आणि प्रशिक्षण उपक्रमांद्वारे स्वदेशी सागरी तंत्रज्ञान क्षमतांना अधिक बळकटी देण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

​त्यानंतर पारितोषिक वितरण समारंभाचे आयोजन करण्यात आले, यावेळी जेएनपीएचे भागधारक आणि कर्मचाऱ्यांचा या बंदराच्या विकासात तसेच कार्यप्रणालीतील उत्कृष्टता साध्य करण्यासाठी दिलेल्या उल्लेखनीय योगदान आणि समर्पित सेवेसाठी केंद्रीय मंत्री सर्बानंद सोनोवाल यांच्या हस्ते विशेष गौरव करण्यात आला.

2025-26 या आर्थिक वर्षात जेएनपीएने आतापर्यंतची सर्वाधिक 8.17 दशलक्ष वीस फूट समतुल्य युनिट (TEU - Twenty-foot Equivalent Unit) कंटेनर हाताळणी नोंदवत 11.94 टक्क्यांची भक्कम वाढ साध्य केली. तसेच, एकूण कार्गो हाताळणीतही 102 दशलक्ष मेट्रिक टन इतकी विक्रमी कामगिरी नोंदवण्यात आली.

​या वर्धापन दिन सोहळ्यात पायाभूत सुविधांचा विकास, नाविन्यपूर्ण उपक्रम, शाश्वतता आणि भागधारकांमधील सहकार्य अधिक मजबूत करण्याच्या जेएनपीएच्या वचनबद्धतेचा भाग म्हणून विविध सामंजस्य करारांवरही ख्षाऱ्या करण्यात आल्या.

​यापैकी एक सामंजस्य करार जेएनपीए आणि राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्था (NEERI - National Environmental Engineering Research Institute) यांच्यात पर्यावरणीय नियोजन, मूल्यांकन, प्रदूषण नियंत्रण, हवामान अनुकूलता आणि पर्यावरणीय, सामाजिक आणि प्रशासकीय (ESG - Environmental, Social, and Governance) उपक्रमांसाठी करण्यात आला. या करारामुळे शाश्वत आणि पर्यावरणीय नियमांचे पालन करणाऱ्या बंदर विकासाला चालना देण्यासाठी जेएनपीए आणि राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्था यांच्यात संस्थात्मक सहकार्याची प्रभावी यंत्रणा विकसित केली जाणार आहे.

​यासोबतच, जेएनपीए आणि जवाहरलाल नेहरू कस्टम हाऊस (JNCH - Jawaharlal Nehru Custom House) चे सीमाशुल्क आयुक्त (सामान्य) यांच्यात नाशवंत मालाची सुरक्षित, विज्ञाननिष्ठ, पर्यावरणीय नियमांचे पालन करणारी आणि निश्चित कालमर्यादेत विल्हेवाट लावण्यासाठीचा सामंजस्य करारही करण्यात आला. या प्रक्रियेत जैवविघटन, कंपोस्टिंग आणि बायोगॅस निर्मितीसारख्या On-site तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात येणार आहे. या करारांतर्गत जेएनपीए आणि जेएनसीएच यांच्यात विज्ञाननिष्ठ आणि पर्यावरणीय निकषांचे पालन करत अशा मालाची कार्यक्षम विल्हेवाट सुनिश्चित करण्यासाठी सहकार्याची प्रभावी यंत्रणा विकसित केली जाणार आहे.

​जेएनपीए आणि कॉन्व्हर्जन्स एनर्जी सर्व्हिसेस लिमिटेड (CESL - Convergence Energy Services Limited) यांच्यात जेएनपीए परिसरात इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी चार्जिंग स्टेशन आणि बॅटरी स्वॅपिंग स्टेशन उभारण्यासाठी सामंजस्य करार करण्यात आला. या कराराअंतर्गत इलेक्ट्रिक मोबिलिटीला प्रोत्साहन, शाश्वत रसद पुरवठा आणि व्यवस्थापन तसेच हरित पायाभूत सुविधांच्या विकासावर विशेष भर दिला जाणार आहे.

​जेएनपीए आणि आरईसी पॉवर डेव्हलपमेंट अँड कन्सल्टन्सी लिमिटेड (RECPDCL - REC Power Development and Consultancy Limited) यांच्यात जवाहरलाल नेहरू पोर्ट स्मार्ट कंटेनर टर्मिनल, नवा शेवा इंटरनॅशनल कंटेनर टर्मिनल, भारत मुंबई कंटेनर टर्मिनल्स आणि नवा शेवा इंडिया गेटवे टर्मिनल्स इथे शोर पॉवर सप्लाय प्रणालीच्या विस्तारासाठी प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार सेवा पुरवण्याकरता सामंजस्य करारही करण्यात आला. तसेच, एनर्जी एफिशियन्सी सर्व्हिसेस लिमिटेड (EESL - Energy Efficiency Services Limited) आणि जेएनपीए यांच्यातही ऊर्जा कार्यक्षमता, सौर ऊर्जा प्रकल्प, बॅटरी ऊर्जा संचय प्रणाली, प्रकाश व्यवस्था आणि संबंधित पायाभूत सुविधांची अंमलबजावणी करण्यासाठी सामंजस्य करार करण्यात आला. हा प्रकल्प जेएनपीएच्या इमारती, बंदर परिसर आणि वसाहतींमध्ये प्रकल्प व्यवस्थापन सल्लागार पद्धतीद्वारे राबवण्यात येणार आहे.

​भारतीय तंत्रज्ञान संस्थेचे मद्रास संकुल (IIT Madras - Indian Institute of Technology Madras) आणि जेएनपीए यांच्यात बंदर आणि सागरी क्षेत्रासाठी संयुक्त तांत्रिक उपाययोजना विकसित करण्यासाठी सामंजस्य करार करण्यात आला. या सहकार्याअंतर्गत मॉडेलिंग, सिम्युलेशन, ड्रेजिंग, दिशा मार्गदर्शन, देखरेख प्रणाली, digital twins, जस्ट-इन-टाइम तसेच जेएनपीए आणि संबंधित सागरी सुविधांसाठी स्वदेशी तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर दिला जाणार आहे.

​या निमित्ताने सागरी, रसद पुरवठा und व्यवस्थापन, व्यापार आणि बंदर क्षेत्रातील अनेक भागधारकांनीही आपल्या शुभेच्छा आणि कौतुकपर भावना व्यक्त केल्या. देशाच्या सागरी क्षेत्राला बळकटी देण्यासाठी तसेच देशाच्या आर्थिक विकासाला चालना देण्यासाठी जेएनपीएने दिलेल्या महत्त्वाच्या योगदानाची त्यांनी प्रशंसा केली. सद्यस्थितीतील मध्य पूर्वेतील परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारच्या मार्गदर्शनानुसार, जेएनपीएने हा कार्यक्रम आणि त्यासंबंधित सर्व उपक्रम अत्यंत जबाबदारीने, तसेच सर्व निर्धारित नियम, प्रोटोकॉल आणि नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोर पालन करत आयोजित केला.

​2025-26 या वर्षात प्राप्त केलेले विशेष सन्मान

​2.69 दशलक्ष वीस फूट समतुल्य युनिट इतकी उल्लेखनीय कामगिरी नोंदवल्याबद्दल जवाहरलाल नेहरू बंदर इथे 2025-26 दरम्यान सर्वाधिक कंटेनर हाताळणी करणारे टर्मिनल म्हणून एम/ष भारत मुंबई कंटेनर टर्मिनल्स प्रा. लि. (BMCT - Bharat Mumbai Container Terminals) यांना गौरवण्यात आले.

​114.86 मूव्हज प्रति तास इतकी सर्वोच्च बर्थ उत्पादकता साध्य केल्याबद्दल 2025-26 मध्ये सर्वोत्तम जहाज बर्थ उत्पादकतेसाठी एम/एस एपीएम टर्मिनल्स मुंबई यांनास न्मानित करण्यात आले.

​30.15 मूव्हज प्रति तास इतकी सर्वोच्च क्रेन उत्पादकता नोंदवल्याबद्दल जहाज क्रेन उत्पादकतेतील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी एम/एस डीपी वर्ल्ड (NSIGT - Nhava Sheva India Gateway Terminal) यांना गौरवण्यात आले.

​40.87% इतकी सर्वोच्च वाढ साध्य केल्याबद्दल 2025-26 मध्ये जेएनपीए येथे कंटेनर हाताळणीमध्ये सर्वाधिक वाढ नोंदवणारे टर्मिनल म्हणून एम/एस न्हावा शेवा फ्रीपोर्ट टर्मिनल (NSFT - Nhava Sheva Freeport Terminal) यांना गौरवण्यात आले.

​स्टील (कॉइल्स/स्लॅब्स/रेल्स/पाईप्स) स्वरूपातील 1.13 दशलक्ष टन ब्रेक-बल्क कार्गो हाताळून उल्लेखनीय कामगिरी केल्याबद्दल मोडेल शिफ्टसाठी दिलेल्या महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी एम/एस न्हावा शेवा डिस्ट्रीब्युशन टर्मिनल यांना सन्मानित करण्यात आले.

​युनिव्हर्सल ई-सील रीडर प्रणालीच्या अंमलबजावणीमुळे ओसीआर/एएनपीआर कॅमेऱ्यांच्या सहाय्याने पूर्ण गेट ऑटोमेशन साध्य केल्याबद्दल जेएनपीएतील सर्वोत्तम डायरेक्ट港 एन्ट्री उपक्रमासाठी सेंट्रलाइज्ड पार्किंग प्लाझा श्रेणीत एम/एस दिव्या सीपीपी प्रा. लि. यांना गौरवण्यात आले.

​1.01 दशलक्ष वीस फूट समतुल्य युनिट इतकी कामगिरी नोंदवल्याबद्दल वर्ष 2025-26 दरम्यान जेएनपीए इथे सर्वाधिक कंटेनर हाताळणी करणारी शिपिंग कंपनी म्हणून एम/एस एमएससी एजन्सी इंडिया प्रा. लि. यांना गौरवण्यात आले.

​0.9 दशलक्ष मेट्रिक टन इतकी कामगिरी साध्य केल्याबद्दल जेएनपीए येथे सर्वाधिक स्टील कॉइल्स हाताळणी करणारी कंपनी म्हणून एम/एस आर्सेलर मित्तल निप्पॉन स्टील लि. यांना सन्मानित करण्यात आले.

​2,20,229 वीस फूट समतुल्य युनिट इतकी उल्लेखनीय कामगिरी नोंदवल्याबद्दल कंटेनर फ्रेट स्टेशन श्रेणीत सर्वाधिक इम्पोर्ट कंटेनर हाताळणीसाठी एम/एस ऑलकार्गो टर्मिनल्स लि. यांना गौरवण्यात आले.

​1.96 दशलक्ष मेट्रिक टन इतकी उल्लेखनीय कामगिरी केल्याबद्दल वर्ष 2025-26 दरम्यान जेएनपीए इथे सर्वाधिक ड्राय बल्क कार्गो हाताळणी करणारे कन्सायनी म्हणून एम/एस अल्ट्राटेक सिमेंट लि. यांना गौरवण्यात आले.

​0.99 दशलक्ष मेट्रिक टन इतकी कामगिरी साध्य केल्याबद्दल सर्वाधिक लिक्विड कार्गो हाताळणी करणारे कन्सायनी म्हणून एम/एस इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लि. यांना सन्मानित करण्यात आले.

​1.23 दशलक्ष मेट्रिक टन इतकी उल्लेखनीय कामगिरी नोंदवल्याबद्दल टँकफार्म ऑपरेटर श्रेणीत सर्वाधिक लिक्विड कार्गो हाताळणीसाठी एम/एस गणेश बेन्झोप्लास्ट लि. यांना गौरविण्यात आले.

​390 जहाजे हाताळल्याबद्दल वर्ष 2025-26 दरम्यान जेएनपीए इथे सर्वाधिक लिक्विड जहाजे हाताळणारे टर्मिनल ऑपरेटर म्हणून एम/एस बीपीसीएल यांना गौरवण्यात आले.

​रु. 10,338.71 कोटी इतक्या मूल्याचा कार्गो हाताळल्याबद्दल जेएनपीए येथे सर्वाधिक इम्पोर्ट कंटेनराइज्ड कार्गो (डायरेक्ट पोर्ट डिलिव्हरी सहित) हाताळणारे आयातदार म्हणून एम/एस एचपी इंडिया सेल्स प्रायव्हेट लिमिटेड यांना सन्मानित करण्यात आले.

​17,821 कोटी रुपये इतक्या मूल्याचा कार्गो निर्यात केल्याबद्दल जेएनपीए इथे सर्वाधिक एक्सपोर्ट कंटेनराइज्ड कार्गो (डायरेक्ट पोर्ट एंट्री सहित) हाताळणारे निर्यातदार म्हणून एम/एस बजाज ऑटो लिमिटेड यांना गौरवण्यात आले.

​जेएनपीए विआक्षे युनिट श्रेणीत 2025-26 दरम्यान सर्वात जलद विआक्षे युनिट उभारणी आणि कार्यान्वयनासाठी एम/एस टीबीआय मॅझ प्रोसेसर्स प्रा. लि. यांना गौरवण्यात आले.

​बांधकाम क्षेत्रात नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान अमलात आणण्यासाठी एम/एस वेल्स्पन वन लॉजिस्टिक्स पार्क यांना सन्मानित करण्यात आले.

​4065 ट्रेन चालवणे आणि 7,42,546 वीस फूट समतुल्य युनिट इतका कंटेनर व्हॉल्यूम हाताळल्याबद्दल कंटेनर ट्रेन ऑपरेटर श्रेणीत 2025-26 मध्ये सर्वकालीन सर्वोच्च कामगिरी नोंदवणाऱ्या एम/एस कॉनकॉर यांना गौरवण्यात आले.

​जेएनपीएतील सर्वात नव्याने विकसित होत असलेले खाजगी सार्वजनिक क्षेत्र भागीदारी (PPP - Public Private Partnership) अंतर्गतचे टर्मिनल म्हणून एम/एस जेएसडब्ल्यू–जेजेएलटीपीएल लिक्विड टर्मिनल यांचा सन्मान करण्यात आला.

 

* * *

पीआयबी मुंबई | जयदेवी पुजारी स्‍वामी/तुषार पवार/दर्शना राणे

 

सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai    /PIBMumbai    /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com  /PIBMumbai    /pibmumbai

(Release ID: 2266919) अभ्यागत कक्ष : 25