ભારત 1-2 જૂન, 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં પ્રથમ ઇન્ટરનેશનલ બિગ કેટ એલાયન્સ (IBCA) સમિટ 2026નું આયોજન કરશે. આ દેશને વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને પર્યાવરણીય રીતે મહત્વપૂર્ણ પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ માટેના વૈશ્વિક પ્રયાસોના કેન્દ્રમાં રાખશે. વાઘ, સિંહ, દીપડો, સ્નો લેપર્ડ, ચિત્તો, જગુઆર અને પુમા - અને તેમની જૈવવિધતાના રક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, આ સમિટ આબોહવા ઘટાડા અને ટકાઉ વિકાસમાં જૈવવિવિધતાના રક્ષણની કેન્દ્રીય ભૂમિકાને પ્રકાશિત કરવામાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ બનશે.

આ સમિટનું આયોજન ભારત સરકાર અને ઇન્ટરનેશનલ બિગ કેટ એલાયન્સ દ્વારા કરવામાં આવશે. ભારતના નેતૃત્વમાં, IBCA એક વૈશ્વિક ગઠબંધન તરીકે સેવા આપે છે જે સાત બિગ કેટ પ્રજાતિઓના રક્ષણ માટે સાથે મળીને કામ કરવા માટે સમર્પિત છે. IBCAની શરૂઆત ભારતના માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા એપ્રિલ 2023માં કરવામાં આવી હતી. IBCA વૈશ્વિક બિગ કેટ સંરક્ષણ પ્રયાસોને આગળ વધારવા માટે રેન્જ દેશો વચ્ચે સહયોગને મજબૂત કરવા માટે એક મજબૂત સંસ્થાકીય માળખું પૂરું પાડે છે.

ઉચ્ચ-સ્તરીય વૈશ્વિક ભાગીદારી

આ સમિટ રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો, મંત્રીઓ, સરકારના પ્રતિનિધિઓ, વરિષ્ઠ નીતિ નિર્માતાઓ, વૈજ્ઞાનિકો, સંરક્ષણ પ્રેક્ટિશનરો અને આંતરરાષ્ટ્રીય/રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ સંસ્થાઓ માટે સંરક્ષણના પડકારો અને તકો પર સંવાદ કરવા માટે એક ઉચ્ચ-સ્તરીય પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપશે. તે એશિયા, આફ્રિકા અને અમેરિકાના 95 રેન્જ દેશોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ સરકારી પ્રતિનિધિઓ, નિષ્ણાતો અને ભાગીદાર સંગઠનોની સાથે IBCA સભ્ય અને નિરીક્ષક દેશોને એકસાથે લાવશે.

આ સમિટ એ સમજણને પ્રતિબિંબિત કરે છે કે જૈવવિવિધતા સુરક્ષા, ક્લાયમેટ રેઝિલિઅન્સ અને ટકાઉ વિકાસ માટે સર્વોચ્ચ પ્રજાતિઓનું રક્ષણ કરવું આવશ્યક છે. 1 જૂન 2026ના રોજ ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાનારી ઉચ્ચ-સ્તરીય સમિટ બેઠક:

· ભારતના માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી દ્વારા અધ્યક્ષતા કરવામાં આવશે.

· રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને શાસન પ્રમુખો દ્વારા બિગ કેટ સંરક્ષણની સ્થિતિ પરના નિવેદનોનો સમાવેશ કરશે, જેમાં રાષ્ટ્રીય અનુભવો અને પ્રાથમિકતાઓ શેર કરવામાં આવશે.

· સૌપ્રથમવાર “"મોટી બિલાડીઓના સંરક્ષણ અંગે દિલ્હી ઘોષણાપત્ર"” સ્વીકારવામાં આવશે.

સિંહ, જેને "પ્રાણીઓનો રાજા" માનવામાં આવે છે, તે બિગ કેટમાં સૌથી પ્રખ્યાત અને મિલનસાર પ્રાણીઓમાંનો એક છે. એક સર્વોચ્ચ શિકારી તરીકે, તે શાકાહારી પ્રાણીઓની વસ્તીને નિયંત્રિત કરીને, ઇકોસિસ્ટમ સંતુલન જાળવી રાખીને અને જૈવવિવિધતા અને પ્રજાતિઓના સુમેળને પ્રોત્સાહન આપીને મહત્વપૂર્ણ ઇકોલોજીકલ ભૂમિકા ભજવે છે. રહેઠાણના નુકશાન અને અધોગતિને કારણે વૈશ્વિક સિંહોની વસ્તીમાં 30 ટકાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે; જ્યારે ઉપ-સહારન આફ્રિકામાં વસ્તી યથાવત્  છે, ત્યારે એશિયાટિક સિંહ ભારતના ગીર પ્રદેશમાં એક જ જંગલી વસ્તી તરીકે ટકી રહે છે.

પ્રોત્સાહક રીતે, ગ્રેટર ગીર લેન્ડસ્કેપમાં ભારતની સિંહોની વસ્તી 2025માં અંદાજે 891 વ્યક્તિગત સિંહો સુધી વધી છે, જે સતત સંરક્ષણ સફળતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

એશિયાઈ સિંહોને કાનૂની રક્ષણનું ઉચ્ચતમ સ્તર મળે છે, કારણ કે તેઓ CITES ના પરિશિષ્ટ I અને વન્યજીવન સંરક્ષણ અધિનિયમ, 1972 ની અનુસૂચિ I માં સૂચિબદ્ધ છે. આ પ્રયાસોના આધારે, 2020 માં શરૂ કરાયેલ પ્રોજેક્ટ લાયન, નિવાસસ્થાન પુનઃસ્થાપન, વસ્તી વ્યવસ્થાપન અને સુધારેલ ઇકોલોજીકલ સ્થિતિસ્થાપકતા દ્વારા પ્રજાતિઓના લાંબા ગાળાના સંરક્ષણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક વિશાળ, લેન્ડસ્કેપ-આધારિત અભિગમ અપનાવે છે.

સાસણ ગીર, ગુજરાત ખાતે IBCA સમિટના પ્રી સમિટ સ્પીસીસ ઈવેન્ટ્સના ભાગ રૂપે આયોજિત “Lion” Species Spotlight Event દ્વારા પ્રતિષ્ઠિત મોટી બિલાડી કુળની પ્રજાતિઓની વૈશ્વિક સંરક્ષણ સ્થિતિ અને પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ માટે ભારત દ્વારા લેવામાં આવેલી પહેલો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો.

સ્પોટલાઇટ ઇવેન્ટના ઉદ્દેશ્યો:

· ભારતના સફળ સિંહ સંરક્ષણ મોડેલને હાઇલાઇટ કરવું અને વૈશ્વિક સ્તરે શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ શેર કરવી.

· રેન્જ દેશોમાં સિંહ સંરક્ષણ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારને પ્રોત્સાહન આપવું.

· વસવાટનું દબાણ, આબોહવા પરિવર્તન અને માનવ-વન્યજીવ સંવાદ જેવા ઉભરતા પડકારો પર ચર્ચા કરવી.

· જ્ઞાનનું આદાનપ્રદાન, ક્ષમતા નિર્માણ અને સહયોગી સંરક્ષણ માળખાને મજબૂત બનાવવું.

આ સમિટ એ સમજણને પ્રોત્સાહન આપે છે કે સિંહ સહિતની સર્વોચ્ચ પ્રજાતિઓનું રક્ષણ કરવું જૈવવિવિધતા સુરક્ષા, ક્લાયમેટ રેઝિલિઅન્સ અને ટકાઉ વિકાસ માટે અનિવાર્ય છે.

 

IJ/DK/GP/JT

`

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2260933) મુલાકાતી સંખ્યા : 28