ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସଫଳତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। ସାମୁଦ୍ରିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ରପ୍ତାନି ଉନ୍ନୟନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (MPEDA) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସାମୟିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ ରେ ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ରପ୍ତାନି ୭୨,୩୨୫.୮୨ କୋଟି ଟଙ୍କା (୮.୨୮ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ର ଐତିହାସିକ ସ୍ତରକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପରିମାଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ୧୯.୩୨ ଲକ୍ଷ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହା ରପ୍ତାନି ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ମାଇଲଷ୍ଟୋନ୍।

ଏହି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ ଚାଳକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି ‘ଫ୍ରୋଜନ୍ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି’। ମୋଟ ରପ୍ତାନି ଆୟର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଅଧିକ ଅଂଶ କେବଳ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ରପ୍ତାନିରୁ ମିଳିଛି, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୭,୯୭୩.୧୩ କୋଟି ଟଙ୍କା (୫.୫୧ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର)। ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ରପ୍ତାନି ପରିମାଣରେ ୪.୬% ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ୬.୩୫% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି।

ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଆମେରିକା ୨.୩୨ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ଆମଦାନୀ ସହ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ରପ୍ତାନି ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ଭାବେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖିଛି। ତଥାପି, ପାରସ୍ପରିକ ଶୁଳ୍କ ପ୍ରଭାବ କାରଣରୁ ଆମେରିକାକୁ ହେଉଥିବା ରପ୍ତାନି ପରିମାଣରେ ୧୯.୮% ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ୧୪.୫% ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ବଜାରରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ହ୍ରାସକୁ ଚୀନ୍, ଇଉରୋପୀୟ ସଂଘ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ହୋଇଥିବା ଦୃଢ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସଫଳତାର ସହ ଭରଣା କରାଯାଇଛି।

ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରପ୍ତାନି ମୂଲ୍ୟରେ ୨୨.୭% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ସେହିପରି ଇଉରୋପୀୟ ସଂଘ ମୂଲ୍ୟରେ ୩୭.୯% ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ୩୬.୧% ର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ଜାପାନକୁ ରପ୍ତାନିରେ ମଧ୍ୟ ୬.୫୫% ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିବା ବେଳେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଶାନ୍ତି ଯୋଗୁଁ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବଜାରରେ ୦.୫୫% ର ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଧାରା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ବଜାର ବ୍ୟତୀତ ନୂତନ ବଜାର ସନ୍ଧାନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଉତ୍ପାଦ ଭିତ୍ତିରେ ଫ୍ରୋଜନ୍ ମାଛ, ସ୍କୁଇଡ୍, କଟଲଫିଶ୍, ଶୁଖିଲା ସାମୁଦ୍ରିକ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ଉତ୍ପାଦର ରପ୍ତାନିରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସେହିପରି ସୁରିମି, ମାଛ ଗୁଣ୍ଡ ଏବଂ ମାଛ ତେଲର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଆସିଛି। ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭାଇଜାଗ୍, JNPT, କୋଚି, କଲିକତା ଏବଂ ଚେନ୍ନାଇ ଭଳି ଶୀର୍ଷ ପାଞ୍ଚଟି ବନ୍ଦର ମୋଟ ରପ୍ତାନି ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୬୪% ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଦୃଢ଼ତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି।

 

(ରିଲିଜ ଆଡି: 2254723) ପରିଦର୍ଶକ କାଉଣ୍ଟର : 27