सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालय
भारताने जाहीर केला उत्तरदायी राष्ट्र निर्देशांक: नैतिक प्रशासन आणि जागतिक उत्तरदायित्वाला चालना
प्रविष्टि तिथि:
19 JAN 2026 9:37PM by PIB Mumbai
नवी दिल्लीच्या डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय केंद्रात भारताने आज जागतिक बौद्धिक प्रतिष्ठानच्या (डब्ल्यूआयएफ)) माध्यमातून उत्तरदायी राष्ट्र निर्देशांक (आरएनआय) जाहीर केला. या निर्देशांकात राष्ट्रांचे मूल्यमापन करण्यासाठी नैतिक प्रशासन, सामाजिक कल्याण, पर्यावरणीय जबाबदारी आणि जागतिक उत्तरदायित्व अशा निकषांचा समावेश आहे. शक्तिशाली असणे आणि आर्थिक प्रगती अशा पारंपरिक निकष, मोजमापांपेक्षा हा निर्देशांक वेगळा असून तो अधिक व्यापक चौकटीत राष्ट्रांचे मूल्यमापन करतो.
माजी राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे होते. नैतिक प्रशासन, सर्वसमावेशक विकास आणि नैतिक जबाबदारी या गोष्टी शाश्वत राष्ट्रीय व जागतिक प्रगतीसाठी अत्यावश्यक असल्याचे त्यांनी आपल्या भाषणात विशद केले.

डब्ल्यूआयएफने 3 वर्षे केलेल्या शैक्षणिक व धोरणात्मक संशोधनाचा परिपाक म्हणजे हा निर्देशांक आहे. यात जेएनयू – जवाहरलाल नेहरु विद्यापीठ आणि मुंबईच्या भारतीय व्यवस्थापन संस्थेचे (आयआयएमचे) महत्त्वपूर्ण शैक्षणिक योगदान आहे.
मानवी कल्याण ते जागतिक नेतृत्व : 21व्या शतकातील जबाबदारी, समृद्धी आणि शांततेचा पुनर्विचार या विषयावर या कार्यक्रमात तज्ज्ञांचा परिसंवाद झाला. 15 व्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष एन के सिंग यांनी या परिषदेचे अध्यक्षपद भूषविले. परस्पर जोडलेल्या जगात राष्ट्रीय यशाची नवी व्याख्या कशी असावी यावर या सत्रात विचारमंथन झाले.

ताकद आधारित निर्देशांकापासून जबाबदारी-केंद्रित मूल्यांकनाकडे जाणारा आरएनआय हा निर्देशांक हा एक मोठा बदल आहे. यात शासनाच्या निर्णय, कृती किंवा धोरणांचे फलित नैतिक व मानवतावादी मूल्यांशी जोडले जाते, असे डब्ल्यूआयएफचे संस्थापक सचिव सुधांशु मित्तल यांनी यावेळी सांगितले.
आरएनआय अहवालाच्या प्रकाशनाने कार्यक्रमाचा समारोप झाला. यामुळे जबाबदार राष्ट्रीय भूमिका आणि सहकार्यपूर्ण आंतरराष्ट्रीय प्रगतीवर जागतिक संवादाची सुरुवात झाली.
|
Country
|
Overall Score
|
Overall Rank
|
|
Singapore
|
0.61945
|
1
|
|
Switzerland
|
0.58692
|
2
|
|
Denmark
|
0.58372
|
3
|
|
Cyprus
|
0.57737
|
4
|
|
Sweden
|
0.57397
|
5
|
|
Czechia
|
0.57037
|
6
|
|
Belgium
|
0.56900
|
7
|
|
Austria
|
0.56645
|
8
|
|
Ireland
|
0.56336
|
9
|
|
Georgia
|
0.55805
|
10
|
|
Croatia
|
0.55782
|
11
|
|
Germany
|
0.55703
|
12
|
|
Portugal
|
0.55513
|
13
|
|
Bulgaria
|
0.55466
|
14
|
|
Norway
|
0.55291
|
15
|
|
India
|
0.551513
|
16
|
|
France
|
0.54835
|
17
|
|
Albania
|
0.54650
|
18
|
|
Poland
|
0.54636
|
19
|
|
Netherlands
|
0.54408
|
20
|
|
South Korea
|
0.54244
|
21
|
|
Kyrgyzstan
|
0.54098
|
22
|
|
Finland
|
0.54092
|
23
|
|
Thailand
|
0.54036
|
24
|
|
United Kingdom
|
0.53849
|
25
|
|
El Salvador
|
0.53546
|
26
|
|
Mauritius
|
0.53521
|
27
|
|
Spain
|
0.53466
|
28
|
|
Nicaragua
|
0.53418
|
29
|
|
Iceland
|
0.53391
|
30
|
|
Romania
|
0.53367
|
31
|
|
Serbia
|
0.53266
|
32
|
|
Cambodia
|
0.53235
|
33
|
|
Italy
|
0.53204
|
34
|
|
Tajikistan
|
0.53148
|
35
|
|
Greece
|
0.53044
|
36
|
|
Armenia
|
0.52953
|
37
|
|
Japan
|
0.52930
|
38
|
|
North Macedonia
|
0.52845
|
39
|
|
Namibia
|
0.52775
|
40
|
|
Morocco
|
0.52741
|
41
|
|
Bangladesh
|
0.52695
|
42
|
|
Israel
|
0.52658
|
43
|
|
Vietnam
|
0.52456
|
44
|
|
Canada
|
0.52390
|
45
|
|
Antigua and Barbuda
|
0.52168
|
46
|
|
Costa Rica
|
0.52129
|
47
|
|
New Zealand
|
0.52108
|
48
|
|
Lebanon
|
0.52090
|
49
|
|
Indonesia
|
0.51992
|
50
|
|
Malaysia
|
0.51973
|
51
|
|
Tunisia
|
0.51965
|
52
|
|
Fiji
|
0.51821
|
53
|
|
Chile
|
0.51619
|
54
|
|
Dominican Republic
|
0.51613
|
55
|
|
Hungary
|
0.51543
|
56
|
|
Uruguay
|
0.51398
|
57
|
|
Uzbekistan
|
0.51345
|
58
|
|
Moldova
|
0.51335
|
59
|
|
Panama
|
0.51326
|
60
|
|
Belarus
|
0.51248
|
61
|
|
Australia
|
0.51194
|
62
|
|
Ghana
|
0.51174
|
63
|
|
Guatemala
|
0.51046
|
64
|
|
Libya
|
0.50933
|
65
|
|
United States of America
|
0.50880
|
66
|
|
Bosnia and Herzegovina
|
0.50871
|
67
|
|
China
|
0.50547
|
68
|
|
Lesotho
|
0.50546
|
69
|
|
Mexico
|
0.50544
|
70
|
|
Gambia
|
0.50526
|
71
|
|
Paraguay
|
0.50522
|
72
|
|
Philippines
|
0.50519
|
73
|
|
Guyana
|
0.50470
|
74
|
|
United Arab Emirates
|
0.50424
|
75
|
|
Mongolia
|
0.50373
|
76
|
|
Sri Lanka
|
0.50299
|
77
|
|
Peru
|
0.50089
|
78
|
|
Maldives
|
0.49907
|
79
|
|
Jordan
|
0.49768
|
80
|
|
Brazil
|
0.49324
|
81
|
|
Tanzania
|
0.49215
|
82
|
|
Mozambique
|
0.49175
|
83
|
|
Suriname
|
0.49093
|
84
|
|
Barbados
|
0.49073
|
85
|
|
Colombia
|
0.49008
|
86
|
|
Ecuador
|
0.48934
|
87
|
|
South Africa
|
0.48539
|
88
|
|
Solomon Islands
|
0.48378
|
89
|
|
Pakistan
|
0.48336
|
90
|
|
Zambia
|
0.48225
|
91
|
|
Argentina
|
0.48121
|
92
|
|
Bolivia
|
0.48046
|
93
|
|
Turkey
|
0.47974
|
94
|
|
Laos
|
0.47931
|
95
|
|
Russia
|
0.47896
|
96
|
|
Djibouti
|
0.47755
|
97
|
|
Bhutan
|
0.47727
|
98
|
|
Liberia
|
0.47720
|
99
|
|
Botswana
|
0.47513
|
100
|
|
Comoros
|
0.47502
|
101
|
|
Azerbaijan
|
0.47393
|
102
|
|
Togo
|
0.47329
|
103
|
|
Bahrain
|
0.47092
|
104
|
|
Kazakhstan
|
0.47068
|
105
|
|
Gabon
|
0.46974
|
106
|
|
Benin
|
0.46742
|
107
|
|
Oman
|
0.46687
|
108
|
|
Uganda
|
0.46643
|
109
|
|
Malawi
|
0.46568
|
110
|
|
Eswatini
|
0.46536
|
111
|
|
Sierra Leone
|
0.46012
|
112
|
|
Cameroon
|
0.45857
|
113
|
|
Kuwait
|
0.45814
|
114
|
|
Kenya
|
0.45794
|
115
|
|
Algeria
|
0.45794
|
116
|
|
Burundi
|
0.45749
|
117
|
|
Zimbabwe
|
0.45659
|
118
|
|
Egypt
|
0.45550
|
119
|
|
Congo
|
0.45508
|
120
|
|
Cuba
|
0.45438
|
121
|
|
Cote d’Ivoire
|
0.45429
|
122
|
|
Iran
|
0.45198
|
123
|
|
Burkina Faso
|
0.45115
|
124
|
|
Madagascar
|
0.44950
|
125
|
|
Guinea
|
0.44874
|
126
|
|
Trinidad and Tobago
|
0.44855
|
127
|
|
Saudi Arabia
|
0.44808
|
128
|
|
Mali
|
0.44760
|
129
|
|
Dominica
|
0.44676
|
130
|
|
Ukraine
|
0.44317
|
131
|
|
Haiti
|
0.44295
|
132
|
|
Ethiopia
|
0.44073
|
133
|
|
Iraq
|
0.43920
|
134
|
|
Niger
|
0.43659
|
135
|
|
Nigeria
|
0.43538
|
136
|
|
Mauritania
|
0.43036
|
137
|
|
Guinea-Bissau
|
0.42971
|
138
|
|
Congo, DRC
|
0.42638
|
139
|
|
Equatorial Guinea
|
0.42632
|
140
|
|
Qatar
|
0.42372
|
141
|
|
Angola
|
0.42320
|
142
|
|
Turkmenistan
|
0.41999
|
143
|
|
Venezuela
|
0.41955
|
144
|
|
Afghanistan
|
0.41398
|
145
|
|
North Korea
|
0.41329
|
146
|
|
Papua New Guinea
|
0.41172
|
147
|
|
Chad
|
0.40310
|
148
|
|
Sudan
|
0.40120
|
149
|
|
Somalia
|
0.39995
|
150
|
|
Yemen
|
0.38265
|
151
|
|
South Sudan
|
0.37389
|
152
|
|
Syria
|
0.37254
|
153
|
|
Central African Republic
|
0.35715
|
154
|
***
NehaKulkarni/PrajnaJambhekar/DineshYadav
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:
@PIBMumbai
/PIBMumbai
/pibmumbai
pibmumbai[at]gmail[dot]com
/PIBMumbai
/pibmumbai
(रिलीज़ आईडी: 2216353)
आगंतुक पटल : 8