ગૃહ મંત્રાલય
CISF 28મી જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ 'વંદે માતરમ કોસ્ટલ સાયક્લોથોન-2026'ને પ્રસ્થાન કરાવશે.
દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય એકતા તરફ એક ડગલું
પોસ્ટેડ ઓન:
16 JAN 2026 3:41PM by PIB Ahmedabad
સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સિક્યુરિટી ફોર્સ (CISF) 'CISF વંદે માતરમ કોસ્ટલ સાયક્લોથોન-2026'ની બીજી આવૃત્તિ શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે, જે દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા જાગૃતિ, રાષ્ટ્રીય એકતા અને સામુદાયિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથેની એક સીમાચિહ્નરૂપ રાષ્ટ્રીય પહેલ છે.
ભારતનો વિશાળ દરિયાકિનારો 250 થી વધુ બંદરોનું ઘર છે, જેમાં 72 EXIM બંદરોનો સમાવેશ થાય છે જે રાષ્ટ્રના લગભગ 95% વેપારને સંભાળે છે. આ બંદરો, દરિયાકાંઠે આવેલી રિફાઇનરીઓ, શિપયાર્ડ્સ અને પરમાણુ ઊર્જા પ્લાન્ટ્સ સાથે, ભારતના આર્થિક વિકાસ અને ઊર્જા સુરક્ષા માટે નિર્ણાયક છે. જોકે, તેઓ ડ્રગ્સ, શસ્ત્રો, વિસ્ફોટકોની દાણચોરી, ઘૂસણખોરી અને અન્ય ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ જેવા સતત જોખમોનો પણ સામનો કરે છે. પાંચ દાયકાથી વધુ સમયથી, CISF ને 12 મુખ્ય બંદરો અને દરિયાકાંઠાના અન્ય જટિલ માળખાકીય સુવિધાઓની સુરક્ષાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
પ્રથમ CISF કોસ્ટલ સાયક્લોથોનની સફળતાના આધારે, 2026 ની આવૃત્તિ આ ઐતિહાસિક ચળવળને નવેસરથી સંકલ્પ અને મજબૂત રાષ્ટ્રીય જોડાણ સાથે આગળ ધપાવે છે.
પ્રસ્થાન સમારોહ:
માનનીય ગૃહ રાજ્ય મંત્રી શ્રી નિત્યાનંદ રાય, વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને પ્રતિષ્ઠિત મહાનુભાવોની હાજરીમાં મેજર ધ્યાનચંદ નેશનલ સ્ટેડિયમ, નવી દિલ્હીથી 28 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ વર્ચ્યુઅલ રીતે 'CISF વંદે માતરમ કોસ્ટલ સાયક્લોથોન-2026' ને લીલી ઝંડી બતાવી પ્રસ્થાન કરાવશે.
થીમ અને વિઝન
સાયક્લોથોનનું આયોજન “સુરક્ષિત તટ, સમૃદ્ધ ભારત” થીમ સાથે કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તે વંદે માતરમનો દેશભક્તિનો સાર ધરાવે છે, જે રાષ્ટ્રીય ગૌરવ, એકતા અને ભારતના દરિયાકિનારાના રક્ષણ માટે સામૂહિક જવાબદારીનું પ્રતીક છે.
સાયક્લોથોનનું સ્કેલ અને રૂટ
આ સાયક્લોથોન 25 દિવસની, 6,553 કિલોમીટરની સાયકલિંગ યાત્રા છે જે ભારતના સમગ્ર મુખ્ય ભૂમિના દરિયાકાંઠાને આવરી લે છે, જે તેને દેશમાં અત્યાર સુધી હાથ ધરવામાં આવેલા સૌથી વ્યાપક દરિયાકાંઠાના સાયકલિંગ અભિયાનોમાંનું એક બનાવે છે.
- CISF સાયકલિસ્ટની બે ટીમો એકસાથે શરૂઆત કરશે:
- પશ્ચિમ કિનારો: લખપત કિલ્લો, કચ્છ, ગુજરાતથી.
- પૂર્વ કિનારો: બખ્ખાલી, દક્ષિણ 24 પરગણા, પશ્ચિમ બંગાળથી.
- દેશભરના દરિયાકાંઠાના રસ્તાઓ પરથી પસાર થયા પછી, બંને ટીમો 22 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ કોચી, કેરળ ખાતે એકત્રિત થશે.
- રૂટમાં આવતા મુખ્ય શહેરોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
- પશ્ચિમ કિનારો: સુરત, મુંબઈ, ગોવા, મંગલુરુ.
- પૂર્વ કિનારો: હલ્દિયા, કોણાર્ક, પારાદીપ, વિશાખાપટ્ટનમ, ચેન્નાઈ, પુડુચેરી, કન્યાકુમારી.
સહભાગીઓ અને તૈયારી
- 130 CISF જવાનો, અને જેમાં 65 મહિલા જવાનોનો સમાવેશ થાય છે, સાયક્લોથોનમાં ભાગ લેશે, જે સર્વસમાવેશકતા, સ્થિતિસ્થાપકતા અને ઓપરેશનલ તાકાતને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
- તમામ સહભાગીઓએ એક મહિનાથી વધુ સઘન તાલીમ લીધી છે, જેમાં નીચેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે:
- સહનશક્તિ નિર્માણ
- પોષણ વ્યવસ્થાપન
- સાયકલિંગ સુરક્ષા અને લાંબા અંતરની રાઈડિંગ
- સાયકલની જાળવણી, પોશ્ચર ઓપ્ટિમાઇઝેશન અને કાર્યક્ષમ પેડલિંગ ટેકનિક
- તૈયારીના સત્રો દરમિયાન કામગીરી અને સુરક્ષાના માપદંડોને સુધારવા માટે વ્યાવસાયિક સાયકલિસ્ટોને રોકવામાં આવ્યા હતા.
સાયક્લોથોનના ઉદ્દેશ્યો
CISF કોસ્ટલ સાયક્લોથોન-2026 નો ઉદ્દેશ્ય છે:
- દરિયાકાંઠાના સમુદાયોને ડ્રગ્સ, હથિયારો અને વિસ્ફોટકોની દાણચોરી જેવા જોખમો વિશે સંવેદનશીલ બનાવવા અને તકેદારી રાખવા પ્રોત્સાહિત કરવા.
- મજબૂત દરિયાકાંઠાના સુરક્ષા નેટવર્ક માટે દરિયાકાંઠાના સમુદાયો અને સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે ભાગીદારી મજબૂત કરવી.
- સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ, શહીદો અને સુરક્ષા જવાનો અને તેમના પરિવારોના બલિદાનને સન્માનિત કરીને વંદે માતરમની ભાવના કેળવવી.
- ભારતના સમૃદ્ધ દરિયાઈ વારસા, પરંપરાઓ, ઈતિહાસ અને ભૂગોળની ઉજવણી કરવી, દરિયાકાંઠાના સમુદાયો, ખાસ કરીને માછીમારો દ્વારા આપવામાં આવેલ અમૂલ્ય યોગદાનને હાઈલાઈટ કરવું.
- ખાસ કરીને યુવાનો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયોમાં ફિટનેસ, શિસ્ત અને તંદુરસ્ત જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવું.
બંદર સુરક્ષા અને સામુદાયિક આઉટરીચમાં CISFની વૈધાનિક ભૂમિકા
ભારત સરકારે ઇન્ટરનેશનલ શિપ એન્ડ પોર્ટ ફેસિલિટી સિક્યુરિટી (ISPS) કોડ હેઠળ બંદર સુરક્ષા માટે સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સિક્યુરિટી ફોર્સ (CISF)ને માન્યતા પ્રાપ્ત સુરક્ષા સંસ્થા (RSO) તરીકે નિયુક્ત કરી છે. આ આદેશના અનુસંધાનમાં, CISF બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ નિર્દેશો અનુસાર તમામ EXIM બંદરો (આશરે 72 બંદરો) માટે નવા પોર્ટ ફેસિલિટી સિક્યુરિટી એસેસમેન્ટ્સ (PFSA) હાથ ધરશે અને પોર્ટ ફેસિલિટી સિક્યુરિટી પ્લાન્સ (PFSP) તૈયાર કરશે. CISF અન્ય હિતધારકો સાથેના સમન્વયમાં, હાઇબ્રિડ સિક્યુરિટી મોડલ હેઠળ અનેક બંદરો પર ધીમે ધીમે મુખ્ય સુરક્ષા જવાબદારીઓ પણ સંભાળશે.
હાલમાં, CISF દેશના તમામ 12 મુખ્ય બંદરો પર તેમજ પોર્ટ બ્લેર ખાતેના એક વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ નોન-મેજર બંદર પર તૈનાત છે, જે ભારતના દરિયાઈ સુરક્ષા માળખામાં તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને રેખાંકિત કરે છે. નોંધનીય છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં CISF તમામ 72 એક્સિમ બંદરોમાં પણ હાજર રહે તેવી અપેક્ષા છે અને આ ઇવેન્ટ દરિયાકાંઠાના સમુદાયોના CISF સાથેના બંધનને વધુ મજબૂત બનાવશે.
CISF સુરક્ષા કવચ હેઠળના દરિયાઈ બંદરો (SEAPORTS)
|
ક્રમ
|
યુનિટનું નામ
|
રાજ્ય
|
|
1
|
HDC હલ્દિયા
|
પશ્ચિમ બંગાળ
|
|
2
|
SPMP કોલકાતા
|
પશ્ચિમ બંગાળ
|
|
3
|
PPA પારાદીપ
|
ઓડિશા
|
|
4
|
VPA વિશાખાપટ્ટનમ
|
આંધ્રપ્રદેશ
|
|
5
|
Ch.P.A. ચેન્નાઈ
|
તમિલનાડુ
|
|
6
|
કામરાજાર પોર્ટ લિ., એન્નોર
|
તમિલનાડુ
|
|
7
|
V.O.C.P.A. તુતીકોરીન
|
તમિલનાડુ
|
|
8
|
CPA કોચીન
|
કેરળ
|
|
9
|
DPA કંડલા
|
ગુજરાત
|
|
10
|
JNPA શેવા
|
મહારાષ્ટ્ર
|
|
11
|
MPA મુંબઈ
|
મહારાષ્ટ્ર
|
|
12
|
MPA ગોવા
|
ગોવા
|
|
13
|
NMPA મેંગલોર
|
કર્ણાટક
|
|
14
|
પોર્ટ ઓફ પોર્ટ બ્લેર
|
આંદામાન અને નિકોબાર
|
કોસ્ટલ સાયક્લોથોન-2026 આઉટરીચ પહેલના ભાગ રૂપે, CISF સાયકલિસ્ટ ટીમો દરિયાકાંઠાના સમુદાયો પ્રત્યે એકતા અને સન્માનના પ્રતીક રૂપે 50 થી વધુ પસંદ કરેલા દરિયાકાંઠાના ગામોમાં રાત્રિ રોકાણ કરશે. આ જોડાણ સાયક્લોથોનથી આગળ વધશે, જેમાં CISF દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં આવેલા તેના 47 એકમો દ્વારા સતત સંપર્ક જાળવી રાખશે. આયોજિત પ્રવૃત્તિઓમાં ભરતી અને ફિટનેસ અંગેના જાગૃતિ કાર્યક્રમો, સ્વચ્છતા અભિયાન અને સામુદાયિક આઉટરીચ પહેલનો સમાવેશ થાય છે.
પસંદ કરેલા દરિયાકાંઠાના ગામોમાં, કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટી (CSR) પહેલ દ્વારા હિતધારકોની ભાગીદારીમાં વધારાની કલ્યાણકારી અને વિકાસલક્ષી પ્રવૃત્તિઓ પ્રસ્તાવિત છે. આ પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને આવશ્યક સેવાઓના વિસ્તરણને ટેકો આપવાનો છે, જેનાથી દરિયાકાંઠાના સમુદાયો સાથે લાંબા ગાળાના જોડાણને મજબૂત બનાવવામાં આવે અને સર્વસમાવેશક રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવામાં આવે.
સામુદાયિક જોડાણ અને આઉટરીચ કાર્યક્રમોની વિશેષતાઓ:
સમગ્ર યાત્રા દરમિયાન:
- પશ્ચિમ અને પૂર્વીય કિનારાઓ પર દસ મુખ્ય જાહેર કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવશે.
મેગા ઇવેન્ટ્સની વિગતો
|
ઇવેન્ટ
|
તારીખ
|
સ્થળ/રાજ્ય
|
ઇવેન્ટની સંખ્યા
|
|
ફ્લેગ ઓફ (વર્ચ્યુઅલ)
|
28.01.2026
|
બખ્ખાલી (પશ્ચિમ બંગાળ) અને લખપત કિલ્લો (ગુજરાત)
|
02
|
|
મુખ્ય ઇવેન્ટ્સ
|
28.01.2026
|
હલ્દિયા (પશ્ચિમ બંગાળ)
|
07
|
|
|
02.02.2026
|
કોણાર્ક (ઓડિશા)
|
|
|
|
06.02.2026
|
વિઝાગ (આંધ્રપ્રદેશ)
|
|
|
|
13.02.2026
|
ચેન્નાઈ (તમિલનાડુ)
|
|
|
|
18.02.2026
|
મંગલુરુ (કર્ણાટક)
|
|
|
|
15.02.2026
|
ગોવા
|
|
|
|
11.02.2026
|
મુંબઈ (મહારાષ્ટ્ર)
|
|
|
ફિનાલે ઇવેન્ટ
|
22.02.2026
|
કોચીન (કેરળ)
|
01
|
અસંખ્ય નાના જોડાણોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થશે:
- સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શન
- સમુદાય સાથે વાતચીત
- સ્થાનિક માછીમારો સાથે આઉટરીચ કાર્યક્રમો
- સ્વચ્છ ભારત સ્વચ્છતા અભિયાન
- વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશ
- સાયકલિસ્ટો પસંદ કરેલા દરિયાકાંઠાના ગામોમાં રાત્રિ રોકાણ કરશે, જે સ્થાનિક સમુદાયો પ્રત્યે એકતા, કૃતજ્ઞતા અને સન્માન વ્યક્ત કરશે.
- સ્થાનિક માછીમારો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયો સાથેનું જોડાણ મુખ્ય કેન્દ્ર રહેશે, સાથે ડ્રગ્સના દુરુપયોગ અને માનવ તસ્કરી વિરુદ્ધ જમીન પર અને ઓનલાઈન બંને રીતે જાગૃતિ કાર્યક્રમો ચલાવવામાં આવશે.
આ પ્રવૃત્તિઓ નાગરિકો, વિદ્યાર્થીઓ, NCC કેડેટ્સ અને સ્થાનિક હિતધારકોને રાષ્ટ્રીય સેવા અને જાગૃતિ માટે એક સમાન પ્લેટફોર્મ પર લાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.
રાષ્ટ્રીય આઉટરીચ અને સહભાગિતા
સાયક્લોથોન રાષ્ટ્રવ્યાપી ધ્યાન ખેંચે તેવી અપેક્ષા છે, જે ભારતના સંવેદનશીલ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોના રક્ષણમાં તકેદારી અને સજ્જતાના મહત્વને મજબૂત બનાવે છે.
સંદેશનો વ્યાપક પ્રસાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સાયક્લોથોન રૂટ પરના નવ મુખ્ય શહેરોમાં એકસાથે પ્રેસ બ્રીફિંગ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે: અમદાવાદ, મુંબઈ, ગોવા, બેંગલુરુ, કોચી, કોલકાતા, ભુવનેશ્વર, વિશાખાપટ્ટનમ અને ચેન્નાઈ.
SM/BS/GP/JT
(રીલીઝ આઈડી: 2215297)
મુલાકાતી સંખ્યા : 193