ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੋਕਰਾਝਾਰ ਵਿੱਚ ਬੋਡੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੋਡੋ ਸਮਝੌਤਾ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਸਵੇਰਾ ਲਿਆਵੇਗਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
प्रविष्टि तिथि:
07 FEB 2020 6:13PM by PIB Chandigarh
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕੀਦ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੋਡੋ ਕਾਡਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਜ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੋਕਰਾਝਾਰ ਵਿੱਚ ਬੋਡੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ।
27 ਜਨਵਰੀ, 2020 ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਹਮਿਤੀ ਪੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ , “ਚਾਹੇ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਕਸਲ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ , ਇੱਥੇ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ , ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੋਡੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਲਓ ਅਤੇ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ । ਵਾਪਸ ਆਓ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਤਸਵ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ।”
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਪੇਂਦਰ ਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਰੂਪਨਾਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਿਹੇ ਬੋਡੋ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ।
ਬੋਡੋ ਸਮਝੌਤਾ – ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ , ਸਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਛਾਇਆ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬੋਡੋ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਆਲ ਬੋਡੋ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਯੂਨੀਅਨ ( ਏਬੀਐੱਸਊ ) , ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਫਰੰਟ ਆਵ੍ ਬੋਡੋਲੈਂਡ (ਐੱਨਡੀਐੱਫਬੀ) , ਬੀਟੀਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਹਗਰਾਮਾ ਮਾਹੀਲਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਅਸਾਮ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਲਈ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ , ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦਾ , ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਾਡਾ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਵਾਂਗੇ । ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨਾ ਘੇਰ ਲਵੇ । ਆਓ , ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰੇ ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੋਡੋ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ 150ਵੀਂ ਜਯੰਤੀ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋਣਗੇ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ।”
ਬੋਡੋ ਸਮਝੌਤੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਬੋਡੋ ਖੇਤਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ( ਬੀਟੀਸੀ ) ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ , ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ ।
ਬੋਡੋ ਖੇਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ( ਬੀਟੀਏਡੀ ) ਦੇ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬੀਟੀਏਡੀ ਦੇ ਕੋਕਰਾਝਾਰ , ਚਿਰਾਂਗ , ਬਕਸਾ ਅਤੇ ਉਦਲਗੁਰੀ ਲਈ 1500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਨਾਲ ਬੋਡੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਰਵਾਂਗੀਣ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ।
ਬੀਟੀਸੀ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਸਬਕਾ ਸਾਥ , ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅੱਜ ਬੋਡੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਆਸਾਵਾਂ , ਨਵੇਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ , ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ । ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਬੋਡੋ ਖੇਤਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰੇਗਾ । ਇਹ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ, ਏਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਵੇਗਾ । ’
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਸਰਕਾਰ ਅਸਾਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਖੰਡ 6 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਉੱਤਰ -ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਉਣ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਸਾਰੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ - ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਧਾਨ ਲੱਭੇ ਗਏ ਹਨ । ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ । ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਾਂ । ਇਸ ਨਾਲ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ । ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਪਰ ਅੱਜ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੈ ।’
ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇੰਜਣ ਹੈ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਪਿਛਲੇ 3 - 4 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 3000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਹੈ । ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਸਿੱਖਿਆ , ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੰਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ - ਪੂਰਬ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ’
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੋਰਟਾਰ ਅਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਦਾ ਸੰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਨਵੀ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਲੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘ਜਦੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਬੋਗੀਬਿਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਸਮੁੱਚਾ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਅਲਗਾਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਦੋ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।’
https://twitter.com/PMOIndia/status/1225705505177231360
https://twitter.com/PMOIndia/status/1225705101618102272
https://twitter.com/PMOIndia/status/1225704681592111105
https://twitter.com/PMOIndia/status/1225704390880681989
*****
ਵੀਆਰਆਰਕੇ/ਵੀਜੇ
(रिलीज़ आईडी: 1602647)
आगंतुक पटल : 149
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें:
English