ଭାରତ ଭିତ୍ତିକ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର (INO) ପ୍ରକଳ୍ପ ମୌଳିକ ବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଗବେଷଣାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ଏହା ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋସ୍‌ ଭଳି ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମ ମୌଳିକ ଅଣୁର ଗୁଣ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସଂପର୍କରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଲାଗି ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଏଥିପାଇଁ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଥେନି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୋଡ଼ି ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ମାଳା (BWH) ଠାରେ ଭୂଗର୍ଭରେ 51,000 ଟନ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଲୌହ କ୍ୟାଲୋରିମିଟର (ICAL) ଡ଼ିଟେକ୍ଟର ନିର୍ମାଣ କରାଯିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମଦୁରାଇଠାରେ ଏକ ଆନ୍ତଃ - ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ହାଇ ଏନର୍ଜି ଫିଜିକ୍ସ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରାଯିବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି ।

ଏହାତିରିକ୍ତ, ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ସକାଶେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପରୀକ୍ଷଣର ଯୋଜନା ଅଛି । ସେସବୁ ମଧ୍ୟରେ-

1. ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟ ଟିଣର ଆଇସୋଟୋପ  ଯଥା ¹²⁴Snରେ ବୋଲୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ ମିଲି-କେଲଭିନ ଉତ୍ତାପରେ 0-neutrino-2-beta କ୍ଷୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ 

2. CsI(Tl) ଭଳି ସିଣ୍ଟିଲେଟର ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଉତ୍ତାପରେ ଡ଼ାର୍କ ମ୍ୟାଟରର ସନ୍ଧାନ କରିବା

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପରୀକ୍ଷଣ ସକାଶେ ନିମ୍ନ ବିକୀରଣଯୁକ୍ତ ପୃଷ୍ଟଭୂମିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । କେବଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟ ବିକିରଣ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହିଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ସ୍ୱଳ୍ପ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କ୍ରାୟୋଜେନିକ ଡ଼ିଟେକ୍ଟରକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ଅଧିକ ସଂକୁଚିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଥେନି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୋଟ୍ଟିପୁରମଠାରେ ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ ଆଇଏନଓ ସ୍ଥାପନା ସକାଶେ ବେଶ ଅନୁକୂଳ । କାରଣ ସେଠାରେ ଭୂକମ୍ପନ ମାତ୍ରା , ପର୍ଯ୍ୟାବରଣ ପ୍ରଭାବ ସର୍ବନିମ୍ନ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସ୍ଥାନଟି ବେଶ୍‌ ଅନୁକୂଳ । 2010 ମସିହାରେ ସେଠାରେ ଏକ ଜନସଭାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହ ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରେ ସେତେବେଳେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ ସକାଶେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା । ଅଧୁନା ସେଠାରେ ଜନସଂପର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜାରି ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ନିମ୍ନସୂଚୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ସଂପାଦନ କରାଯାଉଛି: 1) ଥେନି ଜିଲ୍ଲାର ମଦୁରାଇ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ସ୍କୁଲ ଏବଂ କଲେଜରେ ଭାବ ବିନିମୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜାରି ରହିଛି; 2) ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ଟିଭି ଚାନେଲମାନଙ୍କ ସହ ସଂପର୍କ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଛି; 3) ମଦୁରାଇସ୍ଥିତ ଆଇଆଇସିଏଚଇପି  ଟ୍ରାନଜିଟ କ୍ୟାମ୍ପସକୁ ପରିଦର୍ଶନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ଯଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସଦ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିବା 85 ଟନ୍‌ 1/200ତମ ସ୍କେଲ୍‌ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍‌ ମିନି-ଆଇସିଏଏଲ ଡ଼ିଟେକ୍ଟରକୁ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିବେ ।

ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ ଦାୟିତ୍ୱ), ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, କାର୍ମିକ, ଜନ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପେନସନ୍‌, ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଓ ମହାକାଶ ବିଭାଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଆଜି ଲୋକସଭାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଏହି ବିଷୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।

 

***************

(ରିଲିଜ ଆଡି: 1541533) ପରିଦର୍ଶକ କାଉଣ୍ଟର : 18